Yapay zeka şirketleri milyarlarca dolarlık yatırımlarla büyürken, teknoloji dünyasındaki birçok şirkette giriş seviyesindeki işlerin yavaş bir şekilde ortadan kaybolması dikkat çekiyor.
ABD ve Avrupa'daki bazı teknoloji firmaları, veri girişi, temel analiz, müşteri desteği, içerik düzenleme ve başlangıç seviyesindeki yazılım görevlerinin bir kısmını artık yapay zeka sistemlerine devretmeye başlarken, bu durum Dünya Ekonomik Forumu'ndaki (WEF) uzmanlara göre sessiz ancak kritik bir değişim olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu dönüşümün en büyük etkisi, kariyerinin başındaki genç çalışanlarda hissedilecek. Çünkü geçmişte insanların deneyim kazanmak için yaptığı birçok "ilk basamak işi", artık otomasyon sistemleri tarafından gerçekleştirilebiliyor.
“ABD'de giriş seviyesi iş ilanları son 18 ayda yüzde 35 oranında düştü”
İnsan kaynakları danışmanları, özellikle "junior" (giriş seviyesi/alt kademe) pozisyonlarda açılan ilan sayısında bazı sektörlerde dikkat çekici düşüş yaşandığını ifade ediyor. Örneğin ABD merkezli araştırma şirketi Revelio Labs'e göre, ABD'de giriş seviyesi iş ilanları son 18 ayda yüzde 35 oranında düştü. Bu düşünün büyük bir kısmının yapay zekanın çeşitli sektörlerde gelişen kullanımından kaynaklandığı savunuluyor.
Şirketler daha az çalışanla daha fazla iş üretmeye çalışırken, deneyimli çalışanlara olan talep ise artıyor. Bazı ekonomistler bu süreci "kariyer merdiveninin alt basamaklarının silinmesi" olarak tanımlıyor.
“Kısa vadeli verimlilik artışı uzun vadeli riskleri gizliyor”
Bazı uzmanlar, kuruluşların giriş seviyesindeki yetenekleri azaltarak elde edebileceği kısa vadeli verimlilik artışlarının aslında uzun vadeli riskleri gizlediğini savunuyor. Uzmanlara göre, dijital kullanıcıların sisteme düzenli olarak dahil olmaması durumunda kurumlar bazı sorunlarla karşılaşabilir. Bunlar arasında yapay zekanın benimsenmesinin yavaşlaması, bazı pozisyonlardaki boşlukların doldurulmasında zorluk yaşanması, bilgi aktarımının aksaması ve kurumların kendini yenileme hızının düşmesi yer alıyor. Uzmanlara göre bilinçli giriş kanalları oluşturulmadığı takdirde iş gücü liderlerinin öngördüğü gelecek yapısı tam anlamıyla gerçekleşmeyebilir.
Dönüşümün uzun vadeli etkilerinde fikir ayrılığı
Teknoloji şirketleri yapay zekanın çalışanların yerini almak yerine onların verimliliğini artıracağını savunurken, sektör içinde bile bu dönüşümün uzun vadeli etkilerine ilişkin ciddi fikir ayrılıkları bulunuyor. Çeşitli raporlara göre yapay zekanın kariyerin başındaki pozisyonlara ait olduğu düşünülen işleri üstlenmesi, iş yükünü yukarı doğru kaydırıyor. Bu durum orta ve kıdemli seviyedeki çalışanların aşırı yük altında kalmasına, tükenmişlik yaşamasına ve alt kademe görevleri devraldıkça işlerine karşı giderek daha fazla yabancılaşmalarına yol açıyor.
Uzmanlara göre asıl risk yalnızca iş kaybı değil, geleceğin uzmanlarını yetiştirecek deneyim alanlarının daralması. Çünkü birçok meslek, en alt seviyedeki tekrar eden görevlerden öğrenilerek gelişiyor. Eğer bu alanlar tamamen otomasyona bırakılırsa, gelecekte deneyimli profesyonel yetiştirme zincirinin zarar görebileceği belirtiliyor.
