Fransa'da öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, uzun ders saatleri ve okulların fiziki şartlarına tepki olarak liselerde başlayan öğrenci protestoları üçüncü haftasında devam ediyor. Başkent Paris'in yanı sıra Lyon, Marsilya, Nantes, Rennes, Strasbourg ve Bordeaux gibi kentlerde lise ve üniversite öğrencileri bir kez daha sokağa indi. Eğitim sendikaları ve bazı öğretmenlerin de destek verdiği gösterilerde yer yer polisle göstericiler arasında arbede yaşandı.
CADDELER ALEV TOPU
Fransa İçişleri Bakanlığı, ülke genelinde 161 bin 500 kişinin gösterilere katıldığını açıklarken, öğrenci ve sendika örgütleri katılımın 480 bine ulaştığını bildirdi. Protestolar nedeniyle 214 lisede eğitim verilemedi. Hükümet, geçen haftaki gösterilere 266 bin kişinin katıldığını açıklamıştı.
Paris'te Place d'Italie Meydanı'ndan Invalides yönüne düzenlenen ana yürüyüşte öğrenciler, eğitim sistemine daha fazla kaynak ayrılmasını ve polis müdahalelerinin sona ermesini istedi. Başkentte belediye binası ile Port-Royal Meydanı arasında daha küçük çaplı ikinci bir yürüyüş de düzenlendi. Bazı gösterici gruplarla güvenlik güçleri arasında gerginlik yaşandı.
İsveçli aktivis Thunberg'den protestolara destek
Protestolara destek verenler arasında İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg de yer aldı. Thunberg, Paris yakınlarındaki Saint-Denis kentinde bulunan Paul-Eluard Lisesi önündeki öğrenci eylemine katıldı. Fransız öğrencilerle gurur duyduğunu belirten Thunberg, "Geleceğimiz elimizden çalınıyor ve okullar ihtiyaç duydukları yatırımları alamıyor" dedi.
Eylem sırasında yaklaşık 20 avukat, öğrencileri muhtemel polis müdahalelerine karşı korumak amacıyla cübbeleriyle okul önünde bir araya geldi.
Sarı Yelekliler ve öğrencilerden ortak eylem çağrısı
Fransa'da Sarı Yelekliler hareketinden aktivistler ile öğrenci ve çeşitli toplumsal hareketlerin temsilcileri, 17 Ekim Cumartesi günü ortak gösteriler düzenlemek üzere çağrı yaptı. "Jaunes et jeunes, nos luttes se rencontrent" (Sarılar ve gençler, mücadelelerimiz buluşuyor) sloganıyla yayımlanan çağrıda, eğitim sistemindeki sorunlara yönelik protestoların hayat pahalılığına karşı mücadeleyle birleştirilmesi hedefleniyor.
Yükseköğretim Bakanlığı, üniversitelerin yaklaşık yüzde 35'inde eğitim faaliyetlerinin aksadığını duyurdu. Öğrenci örgütü Union étudiante ise ülkedeki yaklaşık 70 üniversitenin yüzde 90'ının kapalı olduğunu veya girişlerinin engellendiğini öne sürdü.
Protestolarda 110'dan fazla lise zarar gördü
Paris ve çevresini kapsayan İle-de-France Bölge Yönetimi, protestoların başlangıcından bu yana 110'dan fazla lisenin zarar gördüğünü açıkladı. Maddi zararın 8,5 milyon euroya ulaştığını bildiren Yönetim, okullara zarar verenler hakkında açılacak davalara müdahil olacağını ve reşit olmayan faillerin ailelerinin hukuki sorumluluklarının da gündeme getirileceğini duyurdu.
Fransa'da 8 Ekim'den bu yana 6 bin 877 kişi gözaltına alındı
Fransa Adalet Bakanlığı'nın 9 Ekim'de yayımladığı verilere göre, protestolarda 8 Ekim'e kadar 6 bin 877 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların 5 bin 890'ının reşit olmadığı belirtilirken, 2 bin 376 kişi hakkında adli işlem başlatıldığı, 6'sı çocuk 21 kişi hakkında ise tutuklu yargılama kararı verildiği açıklandı.
Polis müdahalesine 36 soruşturma
Polis müdahaleleri de tartışma konusu olmaya devam etti. Önceki gösterilerde bir öğrencinin elini, başka bir öğrencinin ise gözünü kaybetmesi üzerine güvenlik güçlerinin kullandığı müdahale araçları yeniden gündeme geldi. Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) tarafından protestoların başlangıcından bu yana göstericilere yönelik polis müdahaleleriyle ilgili 36 soruşturma açıldığı bildirildi.
Hükümetin önlemleri öğrencileri ikna etmedi
Öğrenciler, öğretmen eksikliğinin giderilmesini, okul binalarının yenilenmesini, ders programlarının hafifletilmesini ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup'un kaldırılmasını talep ediyor. Lise Öğrencileri Sendikası (USL), eğitim sistemindeki sorunların çözümü için 10 milyar euroluk acil kaynak ayrılmasını istiyor.
Fransa Eğitim Bakanı Edouard Geffray, öğretmen eksikliğinin yoğun yaşandığı okullara 3 bin yedek öğretmen gönderileceğini ve eğitim bütçesinin 1 milyar euro artırılacağını açıkladı. Başbakan Sebastien Lecornu ise öğrencilerle yürütülen danışma sürecinde ortaya çıkan bazı önerilerin 2027 bütçe tasarısına dahil edilmesi için çalışma yapılacağını bildirdi.Ülkenin önde gelen veli federasyonlarından FCPE de öğrencilere destek vererek eğitim sistemindeki sorunların yıllardır dile getirildiğini ancak yeterince dikkate alınmadığını savundu.
Öğrenci örgütleri ise hükümetin açıkladığı önlemleri yetersiz bularak talepleri karşılanana kadar protestoları sürdüreceklerini duyurdu.
OLAYLAR YUNANİSTAN'A SIÇRADI
Fransa’da başlayan öğrenci protestoları bir ülkeye daha sıçradı. Arnavutluk’un başkenti Tiran’da öğrenciler, üniversitelerin durumu, yüksek eğitim masrafları, finansal desteklerin azlığı ve işsizlik nedeniyle sokağa indi.
Eğitim Bakanlığı önünde toplanan öğrenciler, bakanlık binasına tuğla ve beton bloklar fırlattı. Göstericiler, binanın dış çitlerine zarar vererek avluya girmek amacıyla giriş kapısını da tahrip etti. Polis, göstericilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.
Öğrenciler birçok noktada ateş yaktı
Protestonun ilerleyen saatlerinde gerilimin artmasıyla bazı göstericiler, çevredeki sokaklarda birçok noktada ateş yaktı. Bazı göstericiler, sokaklardan birinde bir iş yerine girerek içerideki mobilyaları dışarı çıkardı ve sokağın ortasında ateşe verdi.
Protestoda 23 gözaltı
Göstericiler polise de molotof kokteyli, taş ve sert cisimler atarken, Arnavutluk basınında olaylarda altı polis memuru ve bir basın mensubunun yaralandığı fakat hayati tehlikelerinin bulunmadığı duyuruldu. Polis, 23 kişiyi gözaltına aldı ve şiddet eylemlerinden sorumlu olanların tespiti için inceleme başlatıldığını duyurdu.
Gösteri sırasında bazı öğrenciler de hiçbir şiddet eylemine karışmamalarına rağmen polis şiddetine maruz kaldıkları yönünde açıklamalarda bulundu. Arnavutluk’taki öğrenci gösterileri, Avrupa’da öğrenci eylemlerinin yayıldığı ve Fransa’da lise öğrencilerinin daha fazla öğretmen ve daha iyi eğitim imkanları nedeniyle haftalardır sürdürdüğü şiddetli protestolar yaşandığı bir dönemde geldi.
YUNANİSTAN'DA SOKAKLAR HAREKETLENDİ
Yunanistan’da üniversite ve lise öğrencileri, kamu eğitimine ayrılan ödeneğin yetersizliğini protesto etmek amacıyla sokağa indi.
Fransa ve Belçika’nın ardından Yunanistan’da da öğrenciler sokağa indi. Başkent Atina’da çoğunluğu Yunanistan Komünist Partisi (KKE) destekçisi olan çok sayıda üniversite ve lise öğrencisi, kamu eğitimine ayrılan ödeneğin yetersizliğini protesto etti. Yağışlı havaya rağmen Syntagma Meydanı'nda bir araya gelen öğrenciler, meydana çadır kurdu.
Öğrenci destek hizmetlerinin yetersiz kaldığını ve öğrencilerin barınma sıkıntısı yaşandığını belirten öğrenciler, geceyi meydanda geçireceklerini ve önümüzdeki günlerde eylemlerini sürdüreceklerini söyledi.
“Eğitim bir haktır, ayrıcalık değil”
Öğrenciler, "Öğrenci Konutlarına Ödenek Ayrılsın" ve "Aylık 500 Euro Öğrenci Barınma Desteği" yazılı pankartlar taşıdı. Yunanca ve Fransızca hazırlanan diğer pankartlarda ise Fransa'daki gösterilere katılan lise ve üniversite öğrencileriyle dayanışma mesajı içeren "Eğitim Bir Haktır, Ayrıcalık Değil" ifadeleri yer aldı.
"Yunanistan'dan Fransa'ya, kamusal ve ücretsiz eğitim istiyoruz" sloganları attı.
Göstericiler daha sonra Syntagma Meydanı'ndan Maliye Bakanlığı’na yürüyerek taleplerini içeren listeyi teslim etmek üzere yetkili bir görevliyle görüşme talebinde bulundu. Görüşme sağlayamayan öğrenciler, taleplerini bakanlığın camlarına yapıştırdı. Ardından geceyi geçirmek üzere Syntagma Meydanı'na döndü. Göstericiler, taleplerinden vazgeçmeyeceklerini belirterek önümüzdeki günlerde yeni eylemler düzenleyeceklerini açıkladı. Herhangi bir polis müdahalesi olmayan protesto barışçıl bir havada geçti.
