Kripto dünyası ile madencilik sektörü, altın, bakır, uranyum, kobalt ve nikel gibi metalleri dijital tokenlere dönüştüren yeni projelerle giderek birbirine yaklaşıyor.
YENİ DÖNEMDE TOKENLEŞTİRME
Şirketler, yükselen metal fiyatları ile kripto varlıklara yönelik yatırımcı ilgisini aynı potada buluşturmayı hedefliyor. Financial Times’ın haberine göre, tokenleştirme sayesinde yatırımcıların fiziksel teslimat almadan metallere yatırım yapabilmesi, madencilik şirketlerinin ise projelerini finanse etmek için yeni kaynaklara ulaşması amaçlanıyor.
Yeni model, bir yandan bireysel yatırımcılara geleneksel emtia piyasalarına kıyasla daha kolay erişim sağlarken, diğer yandan kripto yatırımcılarına portföylerini gerçek dünya varlıklarıyla çeşitlendirme imkanı sunuyor.
Artık Wall Street de tokenleşmeye yöneliyor
Bu kapsamda hisse senetleri ve tahvillerin tokenleştirilmesine yönelik çalışmalar devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump döneminde Wall Street'in blockchain teknolojisine ilgisi de artıyor.
Yeni dönemde Birleşik Krallık'taki düzenleyiciler ise finans piyasalarında tokenleştirmeyi teşvik etmek ve Londra'nın küresel külçe altın ticaretindeki konumunu korumak amacıyla dijital altına yönelik yeni bir çerçeve hazırlıyor.
Yine de sektör henüz gelişiminin ilk aşamasında. BullionVault Araştırma Direktörü Adrian Ash, tokenleştirilmiş altına yönelik ilginin mevcut talebin büyümesinden ziyade piyasaya yeni ürünler sunma çabasını yansıttığını belirtiyor.
Milyarlarca dolarlık dijital pazar
Ancak altın destekli borsa yatırım fonlarının toplam piyasa değeri temmuz ayında 530 milyar dolara ulaştı. Bu fonlar 4 bin tondan fazla külçeyle destekleniyor.
Yine ETF'ler yatırımcılara altın fiyatındaki hareketlerden yararlanma imkanı sağlasa da yatırımcıya doğrudan fiziksel altın sahipliği vermiyor.
Bu arada kripto tabanlı altın ürünleri ise bu noktada farklı bir model ortaya koyuyor. Tether Gold ve Pax Gold tokenlerinin her biri bir troy ons altını temsil ediyor. Gerekli koşullar sağlandığında token sahipleri fiziksel altın talep edebiliyor.
Ancak bu iki tokenin piyasa değerleri sırasıyla yaklaşık 2,7 milyar dolar ve 1,9 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Artık Uranyum bile kriptoya dönüştü
Bu kapsamda tokenleştirme sadece altınla sınırlı değil. Metals.io, yatırımcıların gerekli izinlere sahip olması halinde fiziksel metalle değiştirilebilen uranyum, nikel ve kobalt tokenleri çıkardı.
Öte yandan uranyumun sıkı şekilde düzenlenen bir madde olması nedeniyle şimdiye kadar hiçbir yatırımcı token karşılığında fiziksel uranyum teslim almadı.
NİHAYETİNDE Maden yer altındayken bile tokenleşiyor
Dolayısıyla Nasdaq'ta işlem gören altın madencisi Blue Gold da madenden kripto cüzdana metal teslimi vaat eden bir model üzerinde çalışıyor. Şirket, operasyonlarını finanse etmek amacıyla binlerce token çıkardı.
Bu arada Blue Gold, tek madeninin ruhsatını 2024 yılında iptal eden Gana hükümetiyle yaşadığı anlaşmazlığın ardından yeni uzun vadeli projeler arıyor.
Aynı şekilde Datavault AI ise bakır ve antimon gibi metalleri henüz yer altındayken tokenleştirmeyi ve bu yolla çıkarma faaliyetlerine finansman sağlamayı planlıyor.
Artık bu modelde yatırımcılar tokenlerini daha sonra piyasada satabilecekleri gibi, metal çıkarıldığında fiziksel metalle değiştirmek üzere de ellerinde tutabilecek.
Bu durumda en büyük sorun ne?
Bu arada tokenleştirilmiş metallerin önündeki en önemli sorunlardan biri, yatırım yapılan varlığın niteliğinin doğrulanması ve standartlaştırılması.
Ancak World Gold Council da dijital altın formu üzerinde çalışıyor. Kurumun pilot uygulamasının başlangıcı yılın ilk çeyreğinden üçüncü çeyreğine ertelendi.
Konu ile ilgili sektör temsilcilerine göre madencilik projelerini bireysel yatırımcıların değerlendirmesi oldukça zor. Özellikle bakır, nikel ve alüminyum gibi sanayi metallerinde saflık, kalite ve menşe gibi özellikler fiyatı değiştirebiliyor.
Bu nedenle sanayi metalleri, özellikleri daha standart olan altın kadar kolay şekilde tokenleştirilemiyor.
Küresel emtia borsaları
Yine bir diğer sorun ise likidite ve ortak piyasa eksikliği.
Bu kapsamda tokenleştirilmiş bakır, alüminyum ve nikel ürünleri, bu metallerin işlem gördüğü Londra Metal Borsası (LME) veya Comex gibi küresel emtia piyasalarında ortak bir piyasaya sahip değil.
Madenciliğin finansmanı kriptoya kayabilir
Uzmanlara göre metal ve kripto piyasalarının kesişmesi, madencilik şirketleri açısından yeni bir finansman modeli yaratma potansiyeli taşıyor.
Dolayısıyla şirketler, henüz çıkarılmamış metaller üzerinden dahi token ihraç ederek yatırımcılardan kaynak toplamayı hedefliyor. Yatırımcı açısından ise geleneksel maden şirketi hissesi veya emtia fonu yerine doğrudan belirli bir fiziksel varlığa bağlı dijital bir ürün ortaya çıkıyor.
Yine de bu yeni modelin önündeki en büyük soru, tokenin gerçekten temsil ettiği metalle ne ölçüde güvence altına alındığı ve yatırımcının gerektiğinde bu varlığa nasıl erişebileceği olacak.
Tokenleştirme: Tokenizasyon, bir bütünün parçalara ayrılması veya bir değerin/verinin başka bir dijital simgeyle (token) temsil edilmesidir.
