Ankara koridorlarında şu sıralar tek bir dosya konuşuluyor: Rayların üzerindeki o devasa sübvansiyon yükü. Hükümetin bütçe disiplini sağlamak adına başlattığı "kademeli destek azaltma" stratejisi, elektrik ve doğal gazın ardından şimdi de gözünü raylara dikti. Mesele sadece bir ulaşım zammı değil; kamu maliyesinin sürdürülebilirliği için atılan radikal bir adım. Vatandaşın "uygun fiyatlı hızlı ulaşım" konforu, ekonomi çevrelerinin "maliyet esaslı tarife" duvarına çarpmak üzere.
Ekonomi yönetimi, bütçe üzerindeki yükü eritmek için düğmeye çoktan basmıştı. Hatırlayalım; önce elektrikte 5 bin kilovatsaat sınırı geldi, ardından bu sınır 4 bine çekilerek yüksek tüketim yapanlar destek kapsamından çıkarıldı. Doğal gazda ise nisan ayında başlayan "kademe-2" tarifesi, faturasını desteğe muhtaç olmadan ödeyen bir kitle yarattı.
Şimdi ise sıra, Ankara-İstanbul, Ankara-Konya gibi hatlarda milyonları taşıyan Yüksek Hızlı Trenlere geldi. Bütçeden YHT için pay aktarılmaması, bu hizmetin tamamen kendi yağıyla kavrulması anlamına geliyor. Bu da doğrudan bilet fiyatlarının "piyasa gerçeklerine" dönmesi demek.
Neden şimdi? Cevap, TCDD Taşımacılık AŞ’nin bilançosunda saklı. 2024 yıl sonu verilerine göre kurumun zararı tam 25 milyar 79 milyon 636 bin 706 TL olarak kayıtlara geçti. Rakam ürkütücü. Her yıl bütçeden milyarlarca liralık takviye alan demir yollarında, YHT operasyonlarının artık "kendi maliyetini karşılaması" isteniyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı kaynakları, bu konuda yoğun bir görüş alışverişi olduğunu gizlemiyor. Henüz mühür basılmış resmi bir karar yok ama rüzgarın ne yönden estiği belli. Eğer bu pay kesilirse, TCDD bilet fiyatlarını belirlerken enerji maliyetlerini, personel giderlerini ve bakım masraflarını doğrudan etikete yansıtmak zorunda kalacak.
Haberin içinde, trenle seyahat eden dar gelirli vatandaşı bir nebze rahatlatacak bir detay da var. Bakanlık yetkilileri, bölgesel trenler, ana hat trenleri ve banliyölerde (Marmaray, Başkentray gibi) devlet desteğinin devam edeceğini net bir dille ifade ediyor.
"Ana hat ve bölgesel trenlerde herhangi bir değişiklik söz konusu değil. Devlet desteği devam edecek ve ediyor."
