Bilindiği gibi nükleer, klasik ve modern silahlarla, biyolojik ve kimyasal savaş maddelerinin tesirleri ile insanlarla, insanların yaşaması ve ülkenin harp gücünün devamı için zorunlu canlı ve cansız değerleri korumak maksadıyla inşa edilen korunma yerlerine sığınak denilir.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın 25 Ağustos 2025’teki kabine toplantısı ardından, 26 Ağustos 2025’ten itibaren “yetkililere” dayandırılarak medyada yer almaya başlamıştı.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), Türkiye genelinde afet ve kriz durumlarında kullanılacak modern sığınaklar inşa etmek için çalışmalar uzun süredir devam ediyor.
83 BİN 500 SIĞINAK
Proje kapsamında 81 ilde toplam 83 bin 500 sığınak yapılacak ve her bir kişiye 1 metrekarelik alan sunulacak şekilde tasarlanacak.
İlgili projede, mevcut sığınak altyapısının yetersiz olduğu ve birçok sığınağın otopark veya depo olarak kullanıldığı tespit edildi. Bu nedenle TOKİ, çağın ihtiyaçlarına uygun, dayanıklı ve güvenli sığınaklar inşa ederek bu eksikliği gidermeyi amaçlıyor.
Yapılmakta olan sığınaklar, temel yaşam ihtiyaçlarının karşılanabileceği standartlarla donatılacak. İçme suyu, havalandırma sistemleri, acil tıbbi müdahale alanları ve temel gıda stoku gibi altyapılar, sığınakların içinde yer alacak. Projede, merkezi yönetim ve yerel yönetimlerin koordineli bir şekilde çalışması öngörülüyor.
Uzman yetkililer, tüm sığınakların 120 gün gibi kısa bir sürede tamamlanarak vatandaşların hizmetine sunulmasının hedeflendiğini belirtti. Bu süre, projenin hızla ve etkin bir şekilde uygulanmasını amaçlayan bir takvim olarak belirlendi.
Bu konuda benzer bir adım, Avrupa’da da gündemde. Almanya, son dönemde güvenlik endişeleri nedeniyle sığınak altyapısını yenileme kararı aldı. Ancak Almanya’da planlanan bu proje uzun yıllara yayılacak şekilde kurgulandı ve tamamlanması için yaklaşık 10 yıl gibi bir sürenin gerektiği belirtiliyor.
SIĞINAK PROJELERİ
Alınan bilgilere göre, bu sığınakların park alanları ile okul ve hastane gibi kamusal yapıların altında konumlandırılması ve çok sayıda insanın kısa sürede ulaşabileceği alanlar olarak tasarlanması öngörülüyordu.
Buna göre göre, 21 gün boyunca temel yaşam koşullarını sağlayacak biçimde ve en az 72 saat ise dış ortamdan bağımsız çalışabilecek şekilde tasarlandı.
Dolayısıyla bu da sığınağın yalnızca bir inşaat unsuru değil, kendi içinde çalışan bütünleşik bir sistem olduğu anlamına geliyor.
Bu sistemlerin herhangi birindeki aksaklık, tüm yapının işlevini ortadan kaldırabilir.
Olağanüstü durumlara karşı hazırlık
Bu kapsamda Türkiye’nin olası kriz senaryolarına karşı hazırlıklarını artırmayı hedefleyen proje, sivil savunma altyapısının güçlendirilmesi açısından önem taşıyor.
81 ilde eş zamanlı sürdürülen çalışmaların tamamlanmasının ardından sığınakların ihtiyaç halinde vatandaşların kullanımına sunulması bekleniyor.
Projeyle birlikte savaş ihtimali, doğal afetler ve diğer olağanüstü durumlarda güvenli barınma alanlarının artırılması ve mevcut sivil savunma kapasitesinin daha güçlü hale getirilmesi amaçlanıyor.
SIĞINAKTA ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
- Sığınaklardan kimlerin ne şekilde yararlanacağı önceden tespit edilmelidir.
- Sığınağın havasını bozmadan çalışabilen bir aydınlatma tertibatı bulunmalıdır.
- Sığınaklara gereksiz eşya konulmamalıdır.
- Dışarı ile haberleşme tertibatı sağlanmalıdır.
- Yangınlara karşı gerekli önlemler alınmalıdır.
- Yemeklerin pişirilmesinde gaz ocağı tercih edilmeli ve oksijeni azaltmamak için zorunlu hallerde kullanılmalıdır.
- Her 60 erkek için 1 adet WC 1 adet pisuar 1 adet lavabo, her 40 kadın için 1 adet WC 1 adet lavabo bulunmalıdır.
- Atıkların dışarı atılmasında ağzı kapalı kaplar ve plastik torbalar kullanılmalıdır.
- Yatmak için ikili hatta üçlü ranzalar konulmalı, bu ranzalardan oturmak için de yaralanılmalıdır.
- Sığınağa girerken yeteri miktarda gıda ve sağlık malzemesi ile gerekli araç ve gereç unutulmamalıdır.
- Kirlenmiş araziden gelindiğinde, sığınağa girmeden evvel gerekli temizlik yapılmalıdır.
