Herkes endişelem-ndi… Sosyal medyadaki iddialara göre "US20230225659A1" numaralı patent başvurusu, Apple’ın kablosuz kulaklıklar aracılığıyla kullanıcıların beyin dalgalarını okuyabileceği, kaydedebileceği ve yönlendirebileceği anlamına geliyor.
Teknoloji devi Apple'ın patent başvurularından biri, son haftalarda sosyal medyada bir dizi çarpıcı iddianın konusu.
Bu iddialara göre "US20230225659A1" numaralı patent başvurusu, Apple’ın kablosuz kulaklıklar aracılığıyla kullanıcıların beyin dalgalarını okuyabileceği, kaydedebileceği ve yönlendirebileceği anlamına geliyor.
Bazı yorumlarda bu teknolojinin “küresel zihin kontrolü” için kullanılabileceği iddia ediliyor.
Peki iddiaların ne kadarı doğru?
PATENT BAŞVURUSU GERÇEK
Google'ın başvuruları listelediği "Patents" sitesinde gerçekten de Apple'a ait US20230225659A1 numaralı bir başvuru var. Bu patent, özellikle kulak içi kulaklıklara (AirPods gibi) yerleştirilecek sensörlerle ilgili.
“Biosignal Sensing Device Using Dynamic Selection of Electrodes” (Elektrotların Dinamik Seçimi Aracılığıyla Biyosinyal Algılama Cihazı) adlı bir cihaz için alınan patent, kulaklıkların içine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla çeşitli biyolojik sinyalleri ölçmeyi amaçlıyor.
Daha basitçe bu teknoloji sayesinde kulaklıklar, vücudun biyolojik sinyallerini ölçmek için farklı elektrot türlerini seçip aktifleştirebilir. Bu sinyaller arasında da EEG (beyin dalgaları), EKG (kalp sinyali), EMG (kas aktivitesi) gibi biyosinyaller yer alıyor.
Dosyada yer alan görsellerde, AirPod benzeri bir kulaklığın gövdesine ve kulak içine giren silikon kısma yerleştirilmiş nokta şeklinde çok sayıda elektrot görülüyor. Bu noktalar, deriyle temas ettiğinde vücuttaki mikro elektrik akımlarını okuyor.
BİYOSİNYAL ÖLÇÜMÜ NE İŞE YARAR?
EEG ölçümü beyindeki elektriksel aktivitenin izlenmesini, EMG kas hareketlerinin algılanmasını, EOG göz hareketlerinin takibini, EKG ise kalp sinyalleri ve atış hızının kaydedilmesini sağlıyor.
Bu veriler genellikle sağlık takibi (uyku kalitesi, stres seviyesi, felç riski veya nörolojik durumlar) ve daha gelişmiş kullanıcı arayüzleri (örneğin sadece bir kas hareketiyle şarkı değiştirmek) için tasarlanıyor.
ZİHİN KONTROLÜ İDDİALARI DOĞRU MU?
Sosyal medyadaki "zihin kontrolü" veya "düşünceleri yönlendirme" iddiaları ise bilimsellikten uzak. Zira bu cihazlar beyinden gelen sinyalleri okuyabiliyor ama beyne sinyal gönderemiyor. Birinin zihnini kontrol etmek için beyne dışarıdan elektriksel veya nörolojik müdahale yapılması gerekiyor ki kulaklıklar beynin içine etki edecek güçte sinyal üretemiyor.
Bunun yanı sıra kulak içinden alınan EEG sinyalleri, tıbbi EEG cihazlarına kıyasla çok daha zayıf.
Ayrıca bugünkü fizik, nörobilim ve tüketici elektroniği düzeyiyle“kulaklıkla zihin okuma ve yönlendirme” gibi faaliyetleri gerçekleştirmek mümkün değil. Nitekim beynin derin bölgeleri (hipokampus, talamus vb.) kulaklıkla ölçülemiyor.
PATENT BAŞVURUSU 2023'E AİT
Patentler genellikle fikir aşamasındaki teknolojileri kapsıyor ve bunların gerçek bir ürün hâline gelip gelmeyeceği kesinleşmiyor. Bu patentlerin çoğu sadece gelecekteki olası araştırmaları koruma altına almayı hedefliyor. Şirketler bu şekilde binlerce patent başvurusunda bulunuyor.
Nitekim Apple bu patent başvurusunu da ilk olarak 14 Ocak 2022'de yaptı. Resmi dosyalama tarihi 9 Ocak 2023 ve kamuya yayınlanma tarihi de 20 Temmuz 2023.
2023'ün Temmuz ayında yayınlanan bu belge, teknoloji analistlerinin ve ardından komplo teorisyenlerinin radarına girince son aylarda hızla yayılmaya başladı.
Öte yandan bugün kullandığımız bir dizi teknoloji halihazırda insan davranışlarına etki etme üzerine kurulu. Teknoloji şirketleri ve reklam endüstrisi ses, müzik, ritimle kullanıcıların ruh hâllerine; bildirim, ses tonu, zamanlama gibi yöntemlerle de davranışlarına etki etmek için birbiriyle yarışıyor.
