Dünya yeni bir düzene doğru ilerliyor. Birleşmiş Milletler'e (BM) bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) yayımladığı yıllık iklim projeksiyonu, önümüzdeki 5 yıl için karamsar bir tablo ortaya koyuyor.
Korkutucu senaryoda neler yok ki… WMO için İngiltere Meteoroloji Servisi tarafından hazırlanan ve bugün Cenevre'de açıklanan rapora göre insanlık, rekor kıran sıcaklar ve iklim değişikliğine bağlı olarak artış kaydedecek iklim felaketleri ile mücadele etmek zorunda kalacak.
o eşik aşılacak
İnsanlığı uyaran raporda, önümüzdeki 5 yıl içinde, güvenli kabul edilen uluslararası iklim eşiğinin aşılabileceği, bunun da "en sıcak yıl" rekorlarının kırılmasını beraberinde getirebileceği belirtiliyor. 2015 yılındaki Paris İklim Anlaşması ile devletler, küresel ısınmanın sanayi öncesi döneme göre 1,5 derece artışla sınırlandırılması taahhüdünde bulunmuştu.
Yeni iklim projeksiyonuna göre ise 2026- 2030 yılları arasında küresel ortalama sıcaklığın, 1,5 dereceyi aşma olasılığı yüzde 75. Bilim insanlarının öngörüsü yıllık küresel ortalama sıcaklığın 1,3 ile 1,9 arasında seyredeceğine işaret ediyor.
Öte yandan önümüzdeki beş yılın en az birinde 1,5 derece eşiğinin aşılma olasılığı yüzde 91 ve 2024'te kırılan "dünyanın en sıcak yılı" rekorunun yeniden kırılma olasılığı da yüzde 86. 2024'te 1,5 derecelik eşik 1,55 ile aşılmıştı.
Dahası bu yılki raporda, 2030 yılına kadar Kuzey Kutbu'nda sıcaklık artışının 1,66 dereceyi bulacağı öngörüsüne yer veriliyor.
Yine artan sıcaklıkların, insan kaynaklı iklim değişikliğinin etkilerini hafifletmede hayati öneme sahip olan Amazon'da kuraklığa ve orman yangınlarına yol açabileceği uyarısı da yer alıyor.
o Fırsat penceresi kapanıyor mu?
Aynı şekilde İngiltere Meteoroloji Servisi'nden Melissa Seabrook, "İklimin ısındığına ve küresel ortalama sıcaklığın yükselmeye devam ettiğine dair çok net kanıtlar var" açıklamasını yaptı.
Buna göre 1,5 derecelik eşiğin aşılma öngörüsünün tek bir yıla mahsus olduğuna dikkat çekmekle birlikte "dünya bu eşiğe yaklaştıkça, söz konusu eşiğin daha sık aşılması giderek daha olası hâle geliyor" diyen Seabrook, "Bilim, küresel ortalama sıcaklığı 1,5 derecede tutmaya yönelik fırsat penceresinin hızla kapanmakta olduğu konusunda son derece net" dedi.
Uzman Melissa Seabrook ayrıca sıcaklıklardaki her 0,1 derecelik artışın, ağır etkileri olduğunu söyledi, örnek olarak da bu hafta Avrupa’da ölüme yol açan yüksek hava sıcaklıklarını gösterdi.
Bu arada Kuzey Kutbu'nda artacak hava sıcaklıkları, kutuplardaki buz örtüsünün eriyerek incelmesine yol açarak, yeni iklim felaketlerini tetikleyebilir. Önümüzdeki beş kış boyunca kuzey yarımkürede daha yağışlı bir hava bekleniyor.
Seabrook, Kuzey Kutbu'ndaki ısınmanın hava sistemlerini bozabileceğini ve özellikle dünyanın kuzey bölgelerinde daha şiddetli hava olaylarına yol açabileceğini belirtti.
çok Güçlü El Nino uyarısı: Sıcaklık rekoru 2027'de kırılabilir
Son yayımlanan raporda 2026 yılı sonu için bir El Nino öngörüldüğüne dikkat çekiliyor. Seabrook, Pasifik Okyanusu'nun ısınması nedeniyle küresel sıcaklıkların rekor kırma potansiyeli olan seviyelere yükselebileceğini kaydetti. El Nino, Pasifik Okyanusu'nun orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden daha fazla artmasıyla başlayan, tüm dünyadaki hava akımlarını değiştiren, küresel sıcaklıkları artıran ve 9 ile 12 ay arasında süren bir doğal iklim olayı.
Melissa Seabrook, El Nino nedeniyle 2024'teki sıcaklık rekorunun muhtemelen 2027 yılında kırılacağına işaret etti. WMO'nun yeni iklim projeksiyonunu değerlendiren Imperial College London'dan iklim bilimci Friederike Otto da 1,5 derecelik eşiğin aşılmasının, insanlığı sel, fırtına, kuraklık ve sıcak hava dalgaları gibi daha şiddetli hava olayları ile karşı karşıya getireceği konusunda uyardı. Otto'ya göre artan küresel ısınma, daha çok can kaybına, tarımı etkilemesi nedeniyle gıda fiyatlarında şoklara ve daha sık orman yangınlarına yol açabilir.
