“Tuttu Fırlattı” ve “Ne Yapardım” gibi hitlerle tanınan şarkıcı Gökçe, kimsenin bilmediği hastalığını ilk kez açıkladı.
KİŞİLİK BOZUKLUĞU MU?
Sınırda Kişilik Bozukluğu (Borderline) teşhisi olduğunu açıklayan Gökçe, "9 yaşımda bunu öğrendim" dedi.
"Borderline bir hastalık değil, kişilik bozukluğu" diyen şarkıcı, "İlacı yok; sadece yan etkilerini törpüleyebilirsin. Maalesef benim gittiğim yola gitmemi istikrarsız davrandığım için hep engelledi. Ama sahnede uçuyorum" ifadelerini kullandı.
BORDERLİNE NEDİR?
Uzmanlara göre borderline, ruh halinde ve davranışlarda ani değişikliklerle karakterize bir psikolojik rahatsızlık. Borderline kişiler hem çevresindeki insanlara hem de kendilerine karşı dengesiz tavırlarda bulunabilirler. Özellikle ikili ilişkilerde karşısındakini aşırı yüceltme ya da aşırı yerme gibi uç davranışlara sahip. Borderline kişilik bozukluğuna sahip kişiler, bazen çok özgüvenli olabilirken kısa süre sonra intihar düşüncelerine sahip olabilir ve kendilerine zarar verme potansiyelleri var. Diğer adı sınırda kişilik bozukluğu olan borderline, kişilerin sınırdaki davranış ve düşünceleri sürekli deneyimlemesine sebep olmakta.
Borderline kişilik bozukluğu olan bir kişi yoğun terk edilme veya yalnız kalma korkusu içinde. Ancak, davranışlarındaki şiddetli dalgalanmalardan dolayı kalıcı ilişkiler kurmak istese de başkalarını çevresinden uzaklaştırabilir ve yalnız kalabilir.
Bu tür kişilik bozukluğun doğası gereği kişiler tedaviyi kabul etmede zorlanabilir. Bir gün tedaviyi kabul ederken ertesi gün reddedebilir ya da terapistine güvenmekte zorluk yaşayabilir. Bu nedenle, borderline kişilerin çevresindeki yakınlarının desteği oldukça önemlidir.
Borderline Kişilik Bozukluğu Neden Olur?
Borderline kişilik bozukluğunun kesin nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Ancak, yapılan araştırmalarda borderline nedenlerinin kalıtsal ya da travma kaynaklı olabileceği görülmüştü.
Borderline kişilik bozukluğuna neden olabilecek durumlar şunlardır:
Genetik yatkınlık
Beyindeki yapısal ve fonksiyonel değişiklikler
Çocukluk çağı travmaları
Çocuklukta ebeveyn kaybı
Sorunlu aile ortamı
Ebeveynlerde madde bağımlılığı
Genetik Yatkınlık
İkizler ve aileler üzerinde yapılan araştırmalar, kişilik bozukluklarının kalıtsal olabileceğini veya aile üyeleri arasındaki diğer akıl sağlığı bozukluklarıyla güçlü bir şekilde ilişkili olabileceğini göstermekte. Yani anne, baba ya da kardeş gibi yakın akrabaları borderline kişilik bozukluğu geliştirmiş bireylerde bu durumun görülmesi riski daha yüksek.
Beyindeki Yapısal ve Fonksiyonel Değişiklikler
Yapılan araştırmalar sürecinde borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin beyinlerindeki duygu düzenleme, dürtüsellik ve saldırganlıkla ilgili belirli bölgelerinde değişiklikler olduğunu göstermiştir. Bütün bunlara ek olarak, serotonin gibi ruh halini düzenlemeye yardımcı olan bazı beyin kimyasalları bireyin vücudu tarafından düzgün bir şekilde kullanılamayabilir.
Çocukluk Çağı Travmaları
Stresli bir çocukluk gibi kişilik gelişimini etkileyen faktörler de borderline kişilik bozukluğu geliştirme riskini artırabilmekte. Birçok borderline kişilik bozukluğu vakasında kişi, çocukluk döneminde cinsel veya fiziksel istismara uğradığını veya ihmal edildiğini ifade edilmişti.
Çocuklukta Ebeveyn Kaybı
Bazı borderline vakalarında ise bireyler genç yaşta bir ebeveyni ya da kendisine bakan bir başka yakın yetişkini, yakın bakıcıyı kaybetmiş ya da onlardan ayrılmıştı. Aynı zamanda koruyucu aileye verilen çocuklarda da borderline kişilik bozukluğu görülmüştü.
Sorunlu Aile Ortamı
İçerisinde sürekli düşmanca çatışmaların sürdüğü, istikrarsız aile ilişkilerinin yaygın olduğu aile ortamının da borderline kişilik bozukluğu gelişimine katkıda bulunduğu gözlemlenmişti.
Ebeveynlerde Madde Bağımlılığı
Bazı borderline kişilik bozukluğu vakalarında madde kullanımı olan ebeveynlere sahip oldukları görülmüş. Bazı vakalarda ise diğer akıl sağlığı sorunları olan ebeveynleri ya da bakıcıları olduğu gözlemlenmiş.
Borderline Kişilik Bozukluğu İle Ortaya Çıkabilecek Sorunlar
Borderline kişilik bozukluğu, bireyin duygu durumunu, düşünce yapısını ve davranışlarını ciddi şekilde etkileyerek yaşam kalitesini düşürür. Bu durum; eğitim hayatından sosyal ilişkilere, mesleki işlevsellikten ruh sağlığına kadar birçok alanda yıkıcı sonuçlara yol açabilir.
Borderline kişilik bozukluğu şu sorunlara neden olabilir:
Eğitimi yarıda bırakma
Dürtüsel ve riskli davranışlar
Planlanmamış gebelikler
Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
Trafik kazaları ve fiziksel kavgalar
İlişkilerde şiddetli çatışmalar, boşanma ve evlilik stresi
Suça eğilim veya hapis cezası gibi yasal sorunlar
Kendine zarar verme (kesme, yakma vb.)
İntihar girişimleri ve sık hastaneye yatışlar
Sürekli iş değiştirme veya iş kayıpları
Zararlı ilişkilerde ısrarla kalma
Borderline kişilik bozukluğuna eşlik eden psikiyatrik bozukluklar ise şunlar:
Alkol veya madde bağımlılığı
Depresyon
Bipolar bozukluk
Anksiyete bozuklukları
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)
Yeme bozuklukları
Diğer kişilik bozuklukları
Borderline Kişilik Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
Borderline belirtileri; terk edilme korkusu, kimlik karmaşası ve dürtüsel davranışlar gibi durumlarla kendisini gösterir.
Borderline kişilik bozukluğu belirtileri aşağıdaki gibidir:
Yoğun terkedilme korkusu
İstikrarsız ve yoğun duygular
Kimlik karmaşası
Dürtüsel ve tehlikeli davranışlar
Duygusal dalgalanmalar
Öfke kontrolü sorunu
Yoğun Terkedilme Korkusu
Borderline kişilik bozukluğunun yaygın belirti ve semptomları arasında öncelikle yoğun terk edilme korkusu bulunur. Birey gerçek ya da sadece kendi hayal dünyasında bulunan bir ayrılıktan ya da reddedilmekten kaçınmak için aşırı önlemler alma eğilimi gösterir. Birey ayrılma veya reddedilme korkusuna yanıt olarak intihara yönelik tehditler edebilir veya kendine zarar verebilecek davranışlar gösterebilir.
