Genellikle tıbbi bir müdahaleye gerek olmadan bazı doğal yöntemlerle tedavi edilebilmekte ama ölümcül sonuçları da var.
Örneğin Erzincan'da arı sokması sonrasında rahatsızlanan ve yaklaşık 10 gündür hastanede tedavi altında olan Tuncay Ayberk, hayatını kaybetti.
Alınan bilgilere göre, arazide arı sokmasının sonrasında sağlık durumu kötüye giden Ayberk, Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesine kaldırılarak tedavi altına alındı.
Yaklaşık 10 gündür hastanede tedavi altında olan Ayberk'ten ölüm haberi geldi.
Güvercinlere olan ilgisiyle çevresinde tanınan Ayberk'in ölümü, ailesi, yakınları ve sevenlerini üzüntüye boğdu.
Arı Sokması Nedir?
Arı sokması, arının bir kişiye savunma amacıyla iğnesini batırmasıyla gerçekleşen bir durum olarak tanımlanmakta.
Arının sokması esnasında arıda yer alan zehir cilde enjekte olur. Bu da kişide hafif reaksiyonlara sebebiyet verebilir.
Arı sokmasının olduğu bölgede ağrı, şişlik ve kaşıntı görülebilir.
Bazı kişilerde bu durum hızlıca geçerken bazılarında ise ciddi bir alerjik reaksiyon olan anafilaksi geliştirebiliyor.
Anafilaksi durumunda hayatı tehdit edebileceğinden doktora başvurmak önemli.
Bu nedenle arı sokmalarına karşı korunmak gerekebilir.
Arı Sokması Durumunda Ne Olur?
Arı tarafından sokulduğunuzda ilk olarak sokulan bölgede herhangi bir semptom oluşup oluşmadığı kontrol edilmelisiniz.
Kaşıntı, hafif ağrı ya da yanma, sokulan bölgede sıcaklık hissi gibi belirtiler basit arı sokması semptomlar olarak nitelendiriliyor.
Bu semptomların derecesi arının türüne göre değişkenlik gösterebilmekte.
Örneğin, bal arıları bir kere soktuğunda ölürken, eşek arıları birden fazla kez insanı sokabilirler.
Birden fazla arı tarafından aynı anda sokulduğunda vücudunuz toksik reaksiyon verebilir.
Ya da venom adı verilen arı zehrine karşı da alerjik belirtiler gösterebilirsiniz.
Böyle bir durumda gösterdiğiniz semptoma ve vücudunuz alerjik tepkimesini belirleyerek adım atmanız önemli.
Arı Sokmasında Alerjik Reaksiyona İşaret Eden Belirtiler Neler?
Arı sokmasında alerjik reaksiyonlar hafif veya şiddetli olmak üzere iki ayrı grupta incelenebilir. Ne kadar alerjik olduğunuza bağlı olarak arı sokmasından kısa bir süre sonra hafif veya şiddetli reaksiyon gösterebilirsiniz.
Deride kızarıklık,
Kabarıklık veya
Hafif şişme gibi reaksiyonlar gösteriyorsanız bunlar hafif belirtilerdir.
Genellikle tıbbi bir müdahale gerekmez.
Fiziksel belirtilere ek olarak yanıcı bir ağrı da yaşayabilirsiniz.
Orta dereceli belirtilerde ise kademeli olarak artan şişlikler görülebilir.
Şişliklerle birlikte artan kızarıklık da birkaç gün boyunca arının soktuğu bölgede yer alır.
Şiddetli alerjik reaksiyonlar ise dikkat edilmesi gereken belirtilerdir. Anafilaksi olarak da bilinen bu reaksiyonları gösterdiğiniz takdirde mutlaka bir tıbbi yardım almanız gerekir.
Şiddetli alerjik reaksiyon belirtilerden bazıları şunlar:
Boğazda şişkinlik
Ciltte kaşıntı veya solukluk
Nefes darlığı
Kurdeşen
Mide bulantısı
Baş dönmesi ve bilinç kaybı
İshal
Dilde şişme
Bayılma
gibi reaksiyonlar şiddetli alerjik reaksiyon kategorisinde bulunur. Bu belirtiler arı sokmasından sonra bir veya birkaç saat içinde ortaya çıkabilmekte.
Eşek Arısı Sokması ve Bal Arısı Sokması Arasındaki Fark
Arı sokmaları genel bir tabir olsa da, eşek arısı sokması bal arısına göre hem fiziksel hem de biyolojik olarak farklılık gösterir.
Bal arıları soktuktan sonra iğnelerini bırakıp ölürken, eşek arıları iğnelerini geri çekebilir ve art arda defalarca sokabilirler.
Bu durum, vücuda giren zehir (venom) miktarının daha fazla olmasına neden olabilir.
Eşek arısının iğnesi ise daha büyüktür ve sinir uçlarını daha derinlemesine uyardığı için hissedilen acı bal arısına göre çok daha şiddetlidir.
Eşek Arısı Sokması Belirtileri Nelerdir? Hangi Durumlar Risk Teşkil Eder?
Bu kapsamda eşek arısı sokması belirtileri, sokulan bölgede aniden gelişen şiddetli yanma hissi ve yoğun kızarıklık ile kendini gösterir; ancak asıl risk, bu belirtilerin lokal sınırları aşarak tüm vücudu etkileyen bir alerjik reaksiyona dönüşmesiyle oluşur. Normal ve riskli durumları şu şekilde ayırt edebiliriz:
Lokal (bölgesel) belirtiler:
Sokulan noktada keskin, batıcı bir ağrı ve zonklama.
Dakikalar içinde oluşan, çevresi kırmızı ve sert olan belirgin şişlik (ödem).
Bölgede yoğun kaşıntı ve ısı artışı.
Acil müdahale gerektiren riskli durumlar:
Nefes almada zorluk, hırıltılı solunum veya göğüste sıkışma hissi.
Dil, boğaz veya dudaklarda hızla yayılan şişme.
Mide bulantısı, kusma ya da karın krampları.
Baş dönmesi, ani tansiyon düşüşü ve bayılma hissi (anafilaksi belirtileri).
Vücudun genelinde (sokulan yerin uzağında) görülen yaygın kurdeşen veya döküntüler.
Arı Sokması Durumunda Ne Yapmalı?
Arı soktuğu durumda ilk olarak iğnesini ciltten çıkarın.
İğneyi, tırnakla ya da cımbız yardımıyla dikkatlice alın. Bunun için doktordan yardım alabilirsiniz.
Arı sokmasının olduğu bölgeye soğuk kompres ya da buz torbası uygulayarak şişlik ve ağrıyı azaltabilirsiniz.
Kaşıntı ve şişliği hafifletmek için antihistaminik krem veya tabletten yaralanmak belirtilerine iyi gelecektir.
Nefes darlığı, şişlik, baş dönmesi veya bayılma gibi ciddi belirtiler görüldüğü durumda hemen
112'yi arayın ve bir acil müdahale yapın.
Arı sokmasının verdiği ağrıyı hafifletmek için ağrı kesicilerden yararlanılabilir.
Arı sokması nedeniyle kaynaklanan kaşıntı ve şişliği azaltmak için antihistaminik içeren bir krem kullanılması gerekebilir.
Böylelikle bu kremler sayesinde vücutta histamin salınımını engellenerek alerjik reaksiyonların hafifletilmesi sağlanabilir.
Aynı zamanda bu kremler, ağrı ve kaşıntıyı gidermede etkili olabilir.
Yine aloe vera sayesinde şişlik ve rahatsız edici kaşıntı azaltılarak sakinleşmesi sağlanabilir.
Nemlendirici yerine geçen aloe vera sayesinde sokulmanın olduğu bölgedeki deri rahatlatılır ve iyileşmesi hızlandırılabilir.
Lavanta yağı, içerisinde yer alan antiseptik özellikleri sayesinde hem ağrı hafifler hem de oluşabilecek enfeksiyon riskinin önüne geçilmesi hedeflenir.
Özellikle eşek arısı sokmasında etkili olan amonyak, acının geçmesine ve hafiflemesine yardımcı olabilir.
Asidik bir yapıya sahip olan karbonat, sokma nedeniyle oluşan acıyı ve kaşıntıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Karbonatla elde edilen macun, şişlik ve kaşıntıyı azaltarak ciltte rahatlama sağlar.
Sokulan bölgeyi yüksekte tutmak
Yine arı sokması eğer kişinin kol ve bacağında meydana geldiyse o bölgenin yüksekte tutulması istenebilir.
Bu durum şişliğin azalmasını sağlayarak kan akışını düzenler ve vücutta o bölgeye giden kan miktarını dengeleyerek şişliği engeller.
