Sağlıkta çığır açacak yenilik geliyor. Vücudun yüzeysel kan dolaşımından elde edilen verilerin yapay zekâ yazılımlarıyla değerlendirildiği bu “Futuristik” vücut check-up’ını yaptırmak için 350 bin kişi sırada bekliyor. İsveç, İngiltere, ABD’de birkaç merkezde bulunan sistemden bir defa hizmet alanların yüzde 80’i bir yıl sonrası için randevu sırasına girmiş durumda.
60 dakikada VÜCUTTAN 50 MİLYON VERİ TOPLANIYOR
Peki gelecekte geçen bir uzay filmini andıran sistem nasıl işliyor?
- Ağrı yok ışın yok
- 3D tarama
- Özel tasarlanmış bir kabine giriyorsunuz. Optik sensörler, vücudunuzun 2.000’den fazla yüksek çözünürlüklü fotoğrafını çekiyor.
- Milimetrik benlerden ciltteki en ufak renk değişimine kadar her şey şirketin geliştirdiği özel yapay zekâ yazılımı ve 3D cilt haritalama ile inceleniyor.
- Kan akışını, mikrosirkülasyonu ve vücuttaki muhtemel iltihap odaklarını belirlemek için kızılötesi kameralar kullanılıyor.
SANİYELER içinde kan analizi
- Alınan küçük bir kan örneğiyle kolesterol, kan şekeri ve vücuttaki gizli iltihap oranları anında ölçülüyor.
Damar ve kalp haritası
- Kızılötesi kameralar ve sensörler sayesinde damar esnekliğiniz, kan dolaşımınız ve kalp ritminiz (EKG) saniyeler içinde analiz ediliyor.
Anında doktor görüşmesi
- Taramadan hemen sonra bir doktor oturup yapay zekânın çıkardığı 50 milyon veri noktasından derlenen kişisel sağlık haritanızın değerlendirmesini yapıyor.
Artık yeni nesil bir koruyucu tıp projesi olarak pazarlanan Neko Health adlı şirketin vaadi “Hasta olmayı beklememek ve vücudun geleceğini bugünden görmek”…
Bu kapsamda Spotify ile müzik endüstrisini dijitalleştiren Daniel Ek’in Neko Health’le check-up’ta devrim yapmaya çalıştığını söyleyen Türkiye Hastanesinden Dr. Ahmet Yasin Tekin, uygulamayı değerlendirdi. “Yaklaşık bir saatte belirli ölçümleri yapmak, bazı kan sonuçlarını almak ve bunları hekimle değerlendirmek teknik olarak mümkün” diyen Dr. Tekin, “Ancak ‘tüm vücut taraması’ ifadesi hastada yanlış bir güven hissi oluşturabilir. Kabinlerdeki kameralar esas olarak cildi ve vücut yüzeyini inceliyor; ancak MR veya tomografi gibi iç organları kesitsel olarak görüntülemiyor. Yani vücudun derinliklerindeki organ kitlelerini veya akciğer rahatsızlıklarını tek başına tespit edemiyor. Özellikle cilt kanseri (melanom) riski, erken evre diyabet, yüksek tansiyon ve damar sertliği gibi sessizce ilerleyen kronik rahatsızlıkları yakalamada işe yarayabilir. Fakat şüpheli bir benin kesin teşhisi hâlen biyopsi gerektirirken damar ölçümleri de koroner anjiyonun yerini tutmaz. Ayrıca sistemlerin topladığı ‘50 milyon veri noktası’, 50 milyon farklı tıbbi test yapıldığı anlamına gelmiyor” dedi.
RİSK VAR MI?
Uzmanlara göre bu tür hızlı taramaların üç temel risk taşıdığına dikkat çekiyorlar:
- Yalancı güven: Test sonuçları normal çıkan bir kişi kendisini tamamen sağlıklı zannederek gerçek semptomları göz ardı edebilir.
- Yanlış alarm: Hastalık olmadığı hâlde şüphe oluşturularak gereksiz tetkik, biyopsi, kaygı ve maliyete sebep olabilir
- Aşırı teşhis: Kişinin hayatı boyunca hiçbir zarar görmeyeceği zararsız belirtilerin tespit edilip gereksiz tedavilere başlanması da söz konusu olabilir. Şirketin güncel sonuçları gözlemsel verilere dayanıyor; bütün paket, sağ kalım yararını kanıtlayan bir çalışma olarak sunulamaz.
YENİ NESİL HEKİMLİK
Peki muayene etme becerilerini korumak gerekir mi?
Uzmanlar, sağlıkta dijitalleşme ve yapay zekâ döneminin iş yükünü hafifletip erken teşhisi kolaylaştırsa da hekimlerin temel klinik becerilerini köreltme riski taşıdığına dikkat çekiyor.
Aynı uzmanlara göre günümüzde yapay zekâ analizleri ve otomasyon araçlarının hekim kararını nasıl etkilediği tartışılıyor. Araştırmalar, algoritmalara aşırı güvenin ‘otomasyon yanlılığına’ yol açarak doktorların bağımsız teşhis yeteneğini zayıflatabildiğini gösteriyor. Mesela 2025 tarihli bir çalışmada, yapay zekâ desteği çekildiğinde hekimlerin kanser öncüsü polip tespit etme oranının yüzde 28,4’ten yüzde 22,4’e gerilediği kayıtlara geçti. Bilgisayar çıktıları ne kadar gelişirse gelişsin, hastayı dinleme ve muayene etme becerilerinin korunması gerekiyor. Dijital dönüşümün başarısı yalnızca veri miktarıyla değil; doğru karar, hasta güvenliği ve hekimin sorumluluğuyla ölçülmek zorunda görüşünü ileri sürüyorlar.
