Artı Sosyal Güvenlik sisteminde uzun süredir avantaj sağlayan emeklilik uygulamaları rafa kalktı. Uzmanlara göre son yapılan değişiklik şartları bundan sonra emekli olacakları etkileyecek. Emeklilik planlaması yapanların kafası ise karışık.
YENİ DÖNEMDE SSK VE EMEKLİLİK
Sosyal güvenlikte sistem adeta yeniden kuruldu. Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı tek sistemde birleştirilmiş olsa da uygulamadaki farklılıklar devam ediyor.
Uzmanlara göre milyonlarca çalışan, daha az prim ödeyerek daha yüksek emekli maaşı almanın yollarını araştırıyor. Bu noktada SSK (4/1-a) statüsünün öne çıktığını ifade ediliyor.
TEK TİP SİGORTALILIK var mı?
Peki sosyal güvenlik tek çatı altında mı? SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın Sosyal Güvenlik Kurumu adı altında tek çatıda birleşmesine rağmen SGK çatısı altında tek tip sigortalılık bulunmuyor. Karakaş, bir kişinin aynı anda ya da değişik dönemlerde farklı statüde birden fazla sigortalı olma durumu söz konusu olmadığını söyledi.
SSK MI BAĞ-KUR MU AVANTAJLI
Aynı uzmanlara göre SSK’dan emekli olmak, Bağ-Kur’a kıyasla yaklaşık 1.800 ila 2.000 gün daha az prim ödeme avantajına sahip. Ayrıca çalışma süresinin geçtiği döneme bağlı olarak maaş hesaplamasında da SSK lehine farklılık oluşabiliyor.
SON KAÇ YILLIK HİZMET SÜRESİ geçerli
Uzmanlar eğer sigorta girişiniz 2008 yılındaki büyük SGK reformundan önceyse, hala bir şansınız olduğu görüşünde. Çünkü mevcut uygulamada, farklı statülerde çalışanların hangi şartla emekli olacağını son 7 yıllık fiilî hizmet süresi belirliyor. Yani son 7 yıl (2.520 gün) içinde en çok hangi statüde (en az 1.260 gün) prim ödediyseniz, o statüden emekli olabiliyorsunuz.
2008 SONRASİ İLK KEZ SİGORTALI OLANLAR
Yanı sıra Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için "son 1.260 gün" kuralı tamamen rafa kalktı. Yeni sistemde "son 7 yıl" değil, "tüm çalışma hayatı" masaya yatırılıyor. Artık SGK'nın son yıllara bakmadığını, toplam çalışma sürenizin çoğunluğu hangi statüdeyse, emeklilik şartlarınızın ona göre belirlendiğine işaret ediliyor.
Uzmanlar bu konuyu bir örnekle açıklarken; 23 yıl Bağ-Kur’lu çalışıp son 7 yılını SSK’lı geçiren yeni nesil bir sigortalı, eski sistemdeki gibi SSK’dan emekli olamayacak. SGK o şahsa, çoğunluğun Bağ-Kur olduğunu dolayısıyla 9.000 günü doldurması gerektiği uyarısı yapacak.
eMEKLİ SANDIĞI EMEKLİLİĞİ
Öte yandan eğer işin içinde Emekli Sandığı (4/1-c) varsa, diğerleri geçersiz sayılıyor. 2011’den beri uygulanan kural gereği; SSK ve Bağ-Kur çakışırsa, SSK (4/1-a) geçerli kabul ediliyor.
KENDİ İŞYERİMDE KENDİMİ SİGORTALATTIRSAM?
Yanı sıra kendi iş yerinizden kendinizi SSK’lı gösteremiyorsunuz. Ortak olduğunuz veya sahibi olduğunuz şirketten yatırılan SSK primleri geçersiz sayılıyor ve emeklilik hayaliniz suya düşebiliyor.
