Konya şehir merkezinde meteorolojik değişimler son yıllarda uzmanları da bu alanda araştırma yapmaya sevk etti.
Konya’nın çevresi (dağlık alanlar ve ilçeleri) yağış alırken şehir merkezine kar veya yağmurun düşmemesi, küresel ve yerel faktörlerin bir araya gelmesiyle açıklanıyor. Ancak durum bu kadarla sınırlı değil.
Konya'nın iklimsel rejim değişikliği ve bu anomaliye sebep olan faktörleri şöyle sıralanıyor:
Konya'da İklim Değişikliği mi Yaşanıyor? Akdeniz İklimine mi Kayıyor?
Konya’da ciddi bir iklim değişikliği yaşanmakta.
Ancak bu değişim tam olarak tipik bir "Akdeniz iklimine kayma" değil.
Konya, tarihsel olarak Yarı Kurak (Step/Karasal) bir iklime sahiptir. Küresel ısınma nedeniyle bu iklim daha da sertleşerek "Kurak/Arid" faza geçiş yapmakta.
KONYA ÇÖLLEŞİYOR MU?
Akdeniz ikliminde kışlar ılık ve bol yağışlı geçer.
Konya'da ise kışların ısındığı doğru olsa da yağış miktarı artmamakta, aksine kış yağışları (özellikle kar) büyük oranda azalmakta.
Dolayısıyla Konya Akdeniz iklimine değil, çölleşme eğilimli daha sıcak ve daha kurak bir karasal iklime doğru evrilmekte.
Sıcaklıkların yükselmesi, bulutların kar bırakacak kararlılığa ulaşmasını engellemekte.
Çevre Yağış Alırken Şehir Merkezine Neden Düşmüyor? (Kentsel Isı Adası)
Komşu ilçelere veya çevre dağlara kar/yağmur yağarken Konya merkezinin kupkuru kalmasının en büyük sebebi Kentsel Isı Adası (Urban Heat Island) etkisi olarak açıklanıyor.
Yanı sıra kentte son yıllardaki araç sayısı ve betonlaşma iklim rejiminin değişiminde önemli bir rol oynuyor.
Merkezdeki yoğun araç trafiği, egzoz gazları, binaların beton yüzeyleri ve asfaltlar gün boyu ısıyı emer ve gece boyunca dışarı salmakta.
Yükselen sıcak hava duvarı iklimin değişiminde rol oynuyor.
Dolayısıyla şehir merkezinin üzerindeki hava, kırsala göre her zaman birkaç derece daha sıcak.
Yağış getiren bulutlar şehrin üzerine geldiğinde, merkezden yükselen bu sıcak hava dalgasıyla karşılaşmakta.
Sıcaklık yüksek olduğu için kar taneleri yere ulaşamadan erir veya bulut kütlesi merkezin üzerinde yoğunlaşamadan dağılıp şehrin dışına (çevreye) doğru öteleniyor.
Dolayısıyla merkezdeki araç yoğunluğu ve yapılaşma, yağışın az düşmesinin doğrudan yerel sebeplerinden biri.
Obruk Oluşumları Yağış Rejimini Değiştirir mi?
Bu kapsamda obruk oluşumları doğrudan yağış rejimini değiştirmiyor. Ancak yağış rejiminin değişmesinin ve kuraklığın bir "sonucudur" olarak gösteriliyor.
Obruklar, yeraltı sularının aşırı çekilmesi ve kuraklık nedeniyle oluşan jeolojik yapılar. Bir obruğun fiziksel varlığı gökyüzündeki bulut hareketlerini veya makro düzeydeki hava kütlelerini etkileyecek bir mikroklimatik güce sahip değil.
Ancak dolaylı bir ilişkisi de var Y
eraltı suları çekildikçe ve obruklar arttıkça, bölgedeki toprak nemi ve yüzeysel buharlaşma dengesi bozulmakta. Toprağın ve bitki örtüsünün kuruması, yerel nem üretimini (konvektif yağış olasılığını) düşürerek kuraklık döngüsünü beslemekte.
Konya Merkezinin Durumu
Konya ovasının topografik olarak düz olması ve etrafındaki dağların nemli hava kütlelerini engellemesi (yağış gölgesi etkisi) zaten şehri kırılgan yapıyor.
Buna küresel ısınma eklenince kışlar kar yağışını desteklemeyecek kadar ılıklaşmaya başladı.
Şehir merkezindeki yüksek araç sayısı, sanayi alanları ve betonlaşma da yerel bir "sıcaklık kalkanı" (ısı adası) oluşturarak yaklaşan zayıf yağış kütlelerini eritmekte veya şehrin çeperlerine itmekte.
