Araç sürerken güvenlik ve şeffaflık neden önemli? 2025 itibarıyla Türkiye’de önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi: Araç içi kamera ve takip sistemleri, belirli ticari araçlar için zorunlu hale getirildi. Bu düzenleme yalnızca teknolojik bir yenilik değil; yolcu güvenliği ve sürücü sorumluluğu başta olmak üzere birçok alanda önemli değişiklikleri beraberinde getiriyor.
Peki kimler bu kurala uymak zorunda? Aracınızda hangi donanımlar bulunmalı? Ve en önemlisi; ne zaman?
BU ZORUNLULUK Neden Getirildi?
Bu sorunun kısa cevabı: Güvenlik ve şeffaflık.
Her gün binlerce kişi taksiye, dolmuşa, servise biniyor. Ancak bir kaza olduğunda ya da olumsuz bir durum yaşandığında “Ne oldu?” sorusuna net bir cevap verilemiyordu. Bu nedenle araç içi kamera, takip sistemi ve acil durum butonu gibi teknolojiler devreye alınmıştır. Bu sistemler sayesinde olaylar kayıt altına alınacak, süreçler şeffaf ve denetlenebilir hale geleceği belirtiliyor.
Hangi Araçlar Bu Kapsamada?
Araçlardaki yeni düzenleme, her araç sahibini ilgilendirmiyor. Kapsam, doğrudan yolcu taşıyan ticari araçlarla sınırlı.
Zorunlu hale gelen araç türleri şunlar:
Taksi ve dolmuşlar
Minibüsler ve otobüsler (M2 ve M3 sınıfı)
Belediyelere ait veya belediyelerce yetkilendirilmiş toplu taşıma araçları
Okul servisleri
Personel ve turizm taşımacılığı yapan ticari araçlar
Kapsam dışındakiler: Hususi otomobiller, motosikletler ve yük taşıyan ticari araçlar (şimdilik).
Bu Donanımlar Araçlarda Olmak Zorunda
Yeni yönetmelik, yalnızca kamera değil, bir bütün olarak güvenlik ve takip sistemlerini şart koşuyor. Zorunlu ekipmanlar şunlar:
İç ve dış kamera sistemleri
Araç takip cihazı (GPS tabanlı)
Kayıt cihazı (görüntüleri saklayan sistem)
Acil durum butonu (sürücü ya da yolcu tarafından tetiklenebilir)
Bu donanımların eksiksiz şekilde monte edilmiş ve çalışır durumda olması, araç muayenelerinde denetlenecektir. Gerekli ekipmanları bulunmayan araçlar muayeneden geçemeyecektir.
SİSTEM Ne Zaman Zorunlu Hale Geliyor?
İlgili kapsam dâhilindeki araçlar için bu sistemlerin devreye girmesi araç yaşına göre aşamalı şekilde olacak. İşte tarih aralıkları:
Araç Model Yılı ve Zorunluluk Başlangıcı:
2025–2023: 1 Ocak 2026
2022–2018: 1 Ocak 2027
2017 ve öncesi: 1 Ocak 2028
Örneğin, 2020 model bir minibüs sahibiyseniz, 2027’de yapılacak ilk muayeneye kadar yükümlülüklerinizi yerine getirmeniz gerekmektedir. Dolayısıyla hazırlıklara şimdiden başlanması tavsiye edilmektedir.
PEKİ Okul Servisleri İçin Özel Durum NE?
2025’in ilk yarısında okul servisi olarak tescil edilen araçlar (özellikle kamera sistemi zaten takılı olanlar), 2027 sonuna kadar yeni donanım şartından geçici olarak muaf tutuldu. 2028 yılındaki ilk muayenede tüm sistemlerin eksiksiz olarak bulunması zorunludur
ÖZEL ALANDAKİ Kişisel Veriler Ne Olacak?
Peki bu kadar çok kameranın olduğu yerde “Gizlilik” sorusu kaçınılmaz değil mi? Evet, araç içi görüntüler artık kaydedilecek, ama bu kayıtların KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) kapsamında işlenmesi gerekiyor.
Dikkat edilmesi gerekenler:
Araç içinde yolculara kamera kaydı yapıldığı bilgisi açıkça sunulmalı
Görüntüler sadece yetkili kişilerce erişilebilmeli
Kayıtlar belli bir süre sonra silinmeli
Dolayısıyla yalnızca kamerayı monte etmek yeterli olmayıp, kayıtların KVKK kapsamında doğru şekilde yönetilmesi de zorunludur.
Uzmanların tavsiyeleri:
Sadece Zorunlu Olduğu İçin Değil, Doğru Olduğu İçin Yapın
Bu sistemlerin amacı sadece kanunlara uymak değil, aynı zamanda:
Haksız suçlamalara karşı sürücüyü korumak
Yolcunun güvenliğini sağlamak
Kaza anında net kayıtlarla sigorta sürecini kolaylaştırmak
Sürücü davranışlarını iyileştirmek
Yasal zorunluluk dışında, birçok araç sahibi bu sistemleri gönüllü olarak tercih etmekte ve güvenlik standartlarını yükseltmektedir.
Hazırlıksız Yakalanmayın
Yürürlüğe giren düzenleme, taşımacılık sektöründe önemli değişiklikleri beraberinde getiriyor Sürücüyseniz, taşımacılık yapan bir işletmeyseniz ya da bir filo yöneticisiyseniz, bu düzenlemeyi göz ardı etmeniz mümkün değil.
Takviminizi kontrol edin,
Donanımlarınızı tamamlayın,
Gizlilik kurallarına uyun.
Yine uzmanlara göre yasalara uymanın yanında, bu sistemler işinizi daha güvenli ve profesyonel hale getirir.
