Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu tarafından, Ankara'da TÜBİTAK MAM desteğiyle geleneksel yapıların inşasında yenilikçi çözümler sunacak Yapı Araştırma Merkezi'nin kurulmasına ilişkin işbirliği protokolüyle, Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütülecek çalışmalar doğrultusunda araştırma-geliştirme, eğitim, sertifikasyon ve belgelendirme faaliyetlerinin yürütüleceği Yapı Araştırma Merkezi kurulacak.
TÜBİTAK işbirliğiyle ahşap ve hafif çelik yapılarda yenilikçi AR-GE başlıyor
Merkezde, TÜBİTAK MAM işbirliğiyle geleneksel yöntemlerle yapılmış mevcut ahşap yapılar gibi geleneksel yapıların yangın ve depreme karşı korunmasına yönelik teknolojiler geliştirilecek.
Üç boyutlu ahşap ve hafif çelik yapıların yaygınlaşmasına yönelik AR-GE faaliyetleri yürütülecek. İnşaat atıklarının geri dönüşümü ile elde edilecek malzemelerin kullanımı, üç boyutlu yapım teknolojisinde beton dışında sürdürülebilir yerli malzemelerin kullanımına yönelik çalışmalar ile kenevir gibi yenilikçi ürünlerin yapı sektöründe kullanılmasına yönelik bilimsel çalışmalar yapılacak.
KENEVİR BETON NEDİR?
Dünyada “2030 ve 2050 sıfır karbon hedefleri” konusunda büyük bir yarış başladı. Bu yarış en çok inşaat sektörünü etkileyecek. Hâlihazırdaki karbon salım raporları da sektörün değişmesi ve ekolojik yöne doğru evrilmesi gerektiğini göstermekte.
Bu hedeflere ulaşabilmek için inşaat malzemelerinde köklü değişikliklere gidiliyor. Sadece beton ya da çelik için hammadde tedariği ve ürünleştirme proseslerindeki büyük karbon emisyonları ile bu değişim mümkün olmayacak. Bunun yanında diğer inşaat malzemelerinde de alternatifler değerlendirilerek bu doğrultuda radikal kararlar alınıyor.
Dünyada Kenevir Üretimi ve Kullanım Alanları
Kenevir, tıptan tekstil sektörüne kadar geniş yelpazelere hitap eden ürünler için ham madde olarak kullanılıyor. Son yıllarda inşaat sektöründe de yerini almış durumda. Amerika, Fransa, Almanya, İsviçre gibi ülkelerde kenevir üretim ve kullanımı oldukça yüksek seviyelere ulaştı. Bu ülkelerde üretimi arttırıcı teşvikler de yapılıyor.
Negatif Karbon Deposu Kenevir Esaslı Ürünler
Türkiye'de çok yaygın olarak kullanılan köpük, XPS, EPS, cam yünü gibi malzemeler ile mukayese edildiğinde, mevcut malzemelerin üretiminde karbon salınımı oluşuyorken kenevir türevli bir yalıtım malzemesi (kenevir yünü, kenevir tuğla vb.) salımın aksine tutuculuğu ile negatif karbon deposu olmakta.
Yetişme sırasında kenevir bitkisi atmosferden karbondioksit (CO2) emiyor ve bu karbonu kendi odun, lif ve köklerinde depoluyor. Kenevirin büyümesi sırasında depolanan bu karbon, bitki öldüğünde veya kullanıldığında serbest bırakılmazsa uzun süreli olarak atmosferde kalıyor. Bu nedenle kenevir esaslı ürünlerin ömrü boyunca atmosfere karbon salımı azalır veya sıfıra yaklaşır. İnşaat prosesleri içinde kenevir türevli malzemelerin kullanılması toplam karbon ayak izini oldukça düşürmekte.
Kenevirin karbon emisyonu performansı, ürünün nasıl işlendiğine, kullanım şekline ve ömrüne bağlı olarak değişebiliyor. Kenevir odunundan yapılan ürünler (örneğin kenevir esaslı kontrplak veya mobilya) işlenirken ve imal edilirken bazı enerji girdileri gerektirebiliyor, bu da karbon emisyonuna yol açabiliyor. Ancak bu emisyonlar genellikle kenevirin büyümesi sırasında emilen karbondioksite göre oldukça düşük olma eğiliminde.
Nihayetinde, kenevir esaslı ürünlerin genellikle düşük karbon emisyonu profiline sahip olduğu ve negatif karbon deposu olarak kabul edildiği söylenebilir. Bununla birlikte, tam bir değerlendirme için spesifik ürünlerin ve üretim süreçlerinin incelenmesi ve yaşam döngüsü analizinin yapılması gerekmekte.
İnşaat Sektöründe kullanılan Kenevir Bazlı Ürünler
Özellikle Avrupa’da ve Amerika’da ytong ya da delikli tuğlalar yerine yalıtımı çok daha yüksek olan kenevir tuğlaları kullanılmakta. Ayrıca bu tuğlalar yanmazlık değeri çok yüksek olduğu için sık tercih edilebilmekte. Yenilikçi üreticiler ve araştırmacılar, kenevirin potansiyelini keşfederek yeni ürünler ve uygulamalar geliştirmekte.
inşaatta Kenevirin Kullanımı Artırılabilir mi?
Son dönemde yeni yapılarda, bölme duvarlarda bu elemanlar kullanılabiliyor. Dış duvarlarda kullanılması durumunda ise özellikle yüksek enerji verimli binaların yalıtımlı dış duvarlarında istenilen ısıl performans hedefleri kolaylıkla sağlanabilmekte.
Türkiye'de ham madde temini konusunda lisanslı üreticilerin çoğalması ve üretim kapasitesinin daha da genişletilmesi, uzun vadede maliyetleri düşürerek kullanımı artıracağı hesaplanıyor. Kenevir ürünleri, 2030 ve 2050 hedeflerine ulaşılması için gerekli olan yüksek enerji verimli yapı projelerinde kullanılarak sektörün ihtiyaçlarına cevap verebilecek özelliklere sahip ürünler olacağına dikkat çekiliyor.
