Üreticiler için önümüzdeki dönem daha da sıkıntılı geçecek. Haziran’da Tarım-GFE’nin (Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi) aylık yüzde -0,92 ile son 10 yılın en düşük Haziran verisi olduğunu belirtirken yıllık artışın ise yüzde 32,06 ile son 3 yılın altında kaldığına dikkat çekiliyor.
Dolayısıyla aylık değişim 2015’ten bu yana Haziran ortalaması olan yüzde 2,14’ün, yıllık artışın ise son 10 yıl ortalaması olan yüzde 33,37’nin altında gerçekleşti.
TARLAYA ATIAN Gübre maliyeti yüzde 50’yi geçti
Bu kapsamda Haziran’da tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinin aylık yüzde 1,20 azaldığını, yıllık yüzde 33,88 arttığını, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinin ise aylık yüzde 0,93, yıllık yüzde 21,49 yükseldiğine dikkat çekiliyor.
’Aylık değişimler tohumda
- yüzde -0,24,
- enerjide yüzde -2,61,
- gübrede yüzde -2,10,
- tarımsal ilaçta yüzde 1,23,
- veteriner hizmetlerinde yüzde -3,32,
- yemde yüzde -1,44 ve
- diğer kalemlerde yüzde 1,33 oldu.
YILLık ARTIŞLAR
Yıllık artışlar ise
- tohumda yüzde 31,44,
- enerjide yüzde 31,21,
- gübrede yüzde 50,99,
- tarımsal ilaçta yüzde 22,60,
- veteriner hizmetlerinde yüzde 26,51,
- yemde yüzde 31,86 ve d
- diğer kalemlerde yüzde 34,40 gerçekleşti.
AYLIK EN YÜKSEK ARTIŞ
Aylıkta en yüksek artış ise
- yüzde 1,33 ile diğer kalemlerde,
- yüzde 1,23 ile ilaçta;
- en yüksek düşüş yüzde -3,32 ile veteriner hizmetlerinde ve
- yüzde -2,61 ile enerjide görüldü.
- Yıllıkta gübre yüzde 50,99 ile en yüksek,
- ilaç yüzde 22,60 ile en düşük artışı gösterdi.
TARIM ÜFE
Bu arada Haziran ayı Tarım-ÜFE’nin aylık yüzde eksi -9,02 olarak açıklandığını anımsatılırkenbu oranın, 15 yıllık Haziran ayları ortalaması olan yüzde 1,68’in ciddi düzeyde altında kaldığına işaret edildi.
Yine aynı dönemde tarımsal girdi maliyetlerinin uzun yıllar ortalaması yüzde 2,14 olarak gerçekleşti.
Öte yandan bu fark, üreticinin aylık bazda karşı karşıya kaldığı maliyet baskısını açıkça gösteriyor.
Yine Tarım-ÜFE yıllık yüzde 9,55 olarak gerçekleşti.
Aynı şekilde 15 yıllık Haziran ortalaması yüzde 27,20 iken tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki ortalaması yüzde 33,37 oldu.
Enflasyon tarıma dayalı sanayide daha yüksek
Bu arada yurt içi ve yurt dışı üretici enflasyonlarının tarımı dolaylı olarak etkilemeye devam ettiğine dikkat çekiliyor.
Haziran'da YD-ÜFE'nin aylık yüzde 0,46, yıllık yüzde 30,33 arttığını, uzun yıllar ortalamalarının aylık yüzde 2,66 ve yıllık yüzde 27,43 olduğu belirtildi.
Bu da Haziran ayında tarıma dayalı imalat sanayindeki enflasyonun tarımdan daha yüksek seyrettiğini gösteriyor.
Yine emtia ticaretinde yaşanan aksamaların tarımsal üretim açısından önemli bir maliyet unsuru hâline geldiği belirtilirken öÖzellikle enerji ve gübre piyasalarında küresel maliyet baskısı arttığı kaydediliyor.
Aynı şekilde Haziran ayında bazı girdi kalemlerinde gerileme yaşanması olumlu olmakla birlikte, enerji, doğal gaz, gübre ve lojistik maliyetlerindeki gelişmeler önümüzdeki dönem açısından yakından izlenmesi gerektiğinin altı çiziliyor.
Bu arada Ortadoğu ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlikler ve Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamında limanlara ve gemilere yönelik müdahaleler, önümüzdeki dönemde ilave tedbirlerin alınmasını zorunlu kıldığına dikkat çekiliyor.
