Tarıma 2026 yılı bütçesinden tarıma ayrılan destek miktarı yaklaşık 168 milyar lira. Bu kaynak ile 2025 yılında üretilen ürünler için önceden belirlenen destekler çiftçiye ödenecek.
KONYALI ÇİFTÇİLER BU YASANIN UYGULANMASINI İSTİYOR
Konyalı çiftçiler 20 yıl önce, 2006’da kabul edilen Tarım Kanunu’na göre çiftçilere ödenecek destek tutarının Gayri Safi Milli Hasıla’nın en az yüzde 1’i kadar olması gerektiğine dikkat çekerken “bu yasa 20 yıldır uygulanmıyor. Yasanın çıktığı 2006 yılından sonraki yıl, 2007’de tarım desteklerinin tutarı Gayri Safi Milli Hasıla’nın yüzde 0,83 ile en yüksek orana ulaşıldı. Sonraki yıllarda tarıma verilen destek yüzde 0,70 ile, yüzde 0.25 arasında kaldı. Ortalama yüzde 0,50 kabul edilse bile yasa gereği çiftçiye verilmesi gereken desteğin yarısının ödenmediğini söyleyebiliriz” diyorlar.
Konyalı çiftçiler kendilerine doğrudan ödenen desteklerden sonraki en önemli desteklerden birisi hazine destekli sübvansiyonlu krediler olduğunun altını çizerken Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kullandırılan ve faizi devlet hazinesinden karşılanan bu sübvansiyonlu krediler çiftçinin üretime devam etmesi, işletmesini büyütmesi, yeni yatırımların yapılması açısından çok büyük öneme sahip olduğunu ifade ediyorlar.
Sübvansiyonlu kredi uygulaması
“Bu yıl sübvansiyonlu kredilerde de çiftçinin önüne çok büyük bir engel konuldu. Vergi borcu ve sosyal güvenlik prim borcu olan çiftçilere bu borcu kapatmadan sübvansiyonlu kredi verilmiyor” diyen Konyalı çiftçiler, sübvansiyonlu kredilerin tarım açısından önemini anlamak için 2025 yılı verilerine bakmakta yarar olduğuna işaret ediyorlar.
Ziraat Bankası'nın, 2025 yılı Kasım sonu itibariyle 650 binden fazla üreticiye 607 milyar lira finansman sağladığını, tarımsal kredilerde yüzde 70 paya sahip olan Ziraat Bankası kredilerinin yüzde 90’ından fazlası sübvansiyonlu yani hazine faiz destekli kredilerden oluştuğunu, bu kredilerin yüzde 25’i sıfır faizli, daha doğrusu çiftçinin faiz ödemediğini belirten Konyalı üreticiler, “Faizi tümüyle Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanıyor. Örneğin, temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300 bin liraya kadar olan kredilerde faizin tamamı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanıyor.” dediler.
Vergi ve SGK borcu olana NEDEN kredi yok?
Konyalı çiftçiler kendileri için hayati öneme sahip sübvansiyonlu kredilerle ilgili olarak ise şöyle konuştular: “1 Ocak 2026 tarihi itibariyle yeni bir uygulama başladı. Vergi borcu ve sosyal güvenlik (Bağ-Kur) prim borcu olan çiftçiler sübvansiyonlu kredi alamayacak. Kredi almak için borcunu kapatması, ödemesi gerekiyor. Bu konudaki Cumhurbaşkanı Kararı 24 Ekim 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Yayımlanan ilgili kararla Hazine tarafından sübvanse edilen, desteklenen tarım kredilerinde çiftçilerin ödeyeceği faiz oranları ortalama 10 puan artırıldı. Aynı karar ile, 1 Ocak 2026 tarihi itibariyle daha önce yine ilgili kanun kapsamında vadesi geçmiş borçlarının olmaması, bu kapsamda borç bulunması halinde yeniden yapılandırılmış ve yapılandırmanın bozulmamış olması koşulu aranır ibaresi, “vergi dairelerine 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 22/ A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu ile sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması koşulu aranır şeklinde değiştirildi. Bu olumlu bir adımdı bizim için."
ÇİFTÇİYE ZARAR VEREN UYGULAMA
Sübvansiyonlu kredi alınabilmesi için “vergi ve sosyal güvenlik prim borcunun olmaması” hükmünün halen yürürlükte olmasının ve 1 Ocak 2026 tarihi itibariyle yürürlüğe girmesinin sakıncalı olduğunu ifade eden Konyalı üreticiler “Yılbaşından itibaren sübvansiyonlu kredi için başvuru yapan çiftçilerden vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair belge istenmesi üretimi sıkıntıya sokacak bir uygulama. Bu konu yeniden düzenlenmeli” ifadelerine yer verdiler.
Ziraat Bankası'nın, sübvansiyonlu krediler dışındaki kredilerde vergi veya sigorta prim borcu olup olmamasına baktığı kaydedilirken “Çiftçinin kredi notuna, ödeme gücüne, teminatlarına bakıyor ve buna göre kredi veriyor.” dediler.
Yılbaşından bu yana üreticiler hemen her gün BBN Haber'e de ulaşarak, özellikle Bağ-Kur prim borcu nedeniyle sübvansiyonlu kredi alamadıklarını söylüyor. Ziraat Bankası’na tepki gösteriyorlar. Hazine ve Maliye Bakanlığının bu uygulamadan vazgeçerse sorun çözüleceğine dikkat çekerken “biz çiftçi borçlarının ertelenmesini beklerken, böyle bir uygulama çiftçiye zarar verir” diye açıklama yapıyorlar.
