Türkiye'nin enerji ihtiyacı her geçen gün artıyor…
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, küçük modüler nükleer santrallerle ilgini ayrıntıların 2027 bütçe görüşmelerinin ardından TBMM gündemine girmesini beklediklerini söyledi.
Küçük Modüler Nükleer Santrallere yönelik olarak mevzuat hazırlıkları daha önce başlamış ve özellikle tanımlar eklenmiş ve güvenlik temelli unsurlar ile hazır reaktör alımının önünü açan unsurlar, 2 Ekim günlü Resmi Gazete’de yayımlanan Nükleer Düzenleme Kurumu’nun 2 yönetmelik değişikliğiyle sisteme dahil edilmişti.
O taslakta ne var, ne yok?
Hazırlanan yasa taslağı, küçük nükleer santrallerin kuruluşuna yönelik olarak, başta teşvik unsurları içeren finansman, yatırım izinlerinin çerçevesi, sorumlulukların tesisini içeriyor. Sektör, büyük OSB’ler ya da çok yüksek elektrik tüketen sanayi kuruluşları ve hatta bölgeler için, kendi ihtiyaçlarını karşılamak üzere şebeke dışı küçük nükleer santral kurma iznini talep ediyordu. Bu konunun taslakta yer alıp almadığı bilinmiyor.
Sistem kamu-özel ortaklığı modeli
İlgili yasal düzenlemenin, hazır reaktörler için bir tip onayı sistemine izin vermesi de bekleniyor. Bu alanda uluslararası ilişkilerin çerçevesi, yatırımlarda özel sektörün yapabilmesi yanında, kamu-özel ortaklığı modeline izin verilmesi ve bazı şebekeye elektrik verecek yatırımlar için belirli bir süre kamu alımı imkanının da sağlanacağı kaydedildi. Yatırımcılara, belirli bir oranda yerli katkı alma şartının da teşviklerle ilişkili olarak gelebileceği kaydedildi.
Bilindiği gibi Türkiye, uzun süredir küçük nükleer santrallerle ilgileniyor. Bu amaçla TENMAK tarafından İstanbul’da deney amaçlı bir reaktör kuruldu. Ayrıca, TÜBİTAK 2025 yılında bu alandaki teknoloji kazanımı için bir çağrı programı açmıştı. Kanada ve ABD ile de işbirliği anlaşması imzalandı. ABD’nin bazı şirketleri yakın zamanda fabrikada üretilmiş reaktörlerin tanıtımını yaptı.
ÇEVRECİ SANTRALLER
Öte yandan küçük modüler reaktörler (SMR), geleneksel nükleer santrallere kıyasla daha verimli, güvenli ve sürdürülebilir bir enerji sağlayarak talebi karşılamak, karbon salımını azaltmak ve düşük karbonlu enerji üretimiyle iklim hedeflerine ulaşmak için yenilikçi bir çözüm sunuyor.
Bu santrallerin ilk örnekeri Amerima'da kurulmuştu ve faaliyetini sürdürüyor.
