Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) tarafından hazırlanan “12 Gün Savaşı ve Türkiye İçin Dersler” başlıklı rapor, ülkenin mevcut sığınak altyapısının yeni tehditlere karşı yetersiz kaldığını vurgulamıştı. Raporda, özellikle hava saldırıları ve nükleer tehlikelere karşı erken uyarı sistemleri kurulması, stratejik tesislerde alçak irtifa hava savunmasının güçlendirilmesi ve balistik ile hipersonik füze yatırımlarının artırılmasının gerekliliği öne çıkmıştı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 6 ay süren çalışmalar kapsamında Türkiye’nin sığınak yönetmeliğini güncellenmişti.
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme ile belirlenen kriterlerin üzerindeki yeni yapılacak konutlarda, yurt, otel ve bakımevi gibi yataklı hizmet veren sağlık tesisleri ile sanayi ve imalat tesislerine sığınak yapım zorunluluğu getirildi.
Sığınaklar yaşlılar, hamileler ve engelliler gibi hareket kısıtlılığı olanların da kullanımına olanak sağlayacak şekilde TSE standartlarına göre dizayn edilecek. Mevcut tüm özel veya genel sığınakların en geç 1 yıl içinde denetlenmesi ve mevzuata uygun hale getirilmesi zorunlu olacak. Sığınaklara ait ruhsatlar AFAD’a bildirilecek.
STADYUMLARA SIĞINAK ŞARTI, OKULLARA YENİ SIĞINAK SANDARDI
Yeni yapılacak 5000 kişi ve üzeri seyirci kapasitesine sahip Stadyum ve benzeri açık ve kapalı spor tesislerine sığınak zorunluluğu getirilerek, yapılacak sığınakların kişi sayısı seyirci kapasitesinin en az % 3’ü olarak hesaplandı. Yönetmelik kapsamında eğitim yapılarında sığınak yapımına ekstra şartlar eklendi. Bina içinde kalacak olan sığınakların, tavan döşemesinin en az 20 cm ve duvarları en az 30 cm kalınlığında betonarme olarak inşa edilmesi zorunlu olacak.
KAMU BİNALARINDAKİ SIĞINAKLARA İLAVE TEDBİRLER
Resmi binalar ile sağlık ve eğitim yapılarındaki sığınaklarda, en az 24 saat kesintisiz elektrik teminini sağlayacak kapasitede jeneratör yapılması ve iletişim prizine ek olarak uydu telefonu altyapısı ve/veya acil durum Wİ-Fİ noktası yapılması gibi ilave tedbirler alınacak. 100 metrekare üzeri sığınaklarda bir lavabo ve bir elektrikli pişirme yeri barındıran en az 2,30 metrekare alanlı mutfak nişi yapılacak. Ayrıca sığınağın içinde yangın söndürme cihazları ve asgari sağlık ekipmanları bulunan bir ilkyardım dolabı bulundurulması şartı da getirildi. Sığınaklarda batarya destekli led lamba, sabit telefon, radyo ve harici görüntülü iletişim ve haber alma aygıtları bulundurulacak. Bu sayede iletişimin sürekliliğinin sağlanması öngörüldü.
METRO TÜNELLERİ, MİLLET BAHÇELERİ
Yeni yapılacak olan metro hattı tünellerinin planlama dahilinde genel sığınak vasfında olacak şekilde projelendirilmesi, mevcutların ise eksikliklerinin giderilerek sığınak vasfında olacak şekilde düzenlenmesi zorunluluğu getirildi.
Alışveriş merkezleri ile bölge, genel ve ticari otoparkların tabii veya tesviye edilmiş zemin altında kalan bodrum katlarındaki otopark katlarının sığınak vasfında yapılması zorunluluğu getirildi. Mevcutların ise en geç 31 Aralık 2028’e kadar sığınak kullanımına uygun hale getirilmesi zorunlu tutuldu.
Şehirlerin nefes alma noktası konumunda olan millet bahçelerinden yüzölçümü 15.000 m2 ve üzerinde olanlarda bahçe alanının yüzde 3’ünden az olmamak şartıyla girişleri kamuflajlı olacak şekilde yeraltında genel sığınak yapılacak. Alışveriş merkezleri ya da kültür merkezlerinin bodrum katında yapılacak sinema, tiyatro, konferans salonu gibi alanlar sığınak olarak kullanılabilecek
YAŞLI, HAMİLE VE ENGELLİ KULLANIMINA UYGUN OLACAK
Yapılacak tüm sığınaklarda yaşlılar, hamileler ve engelliler gibi hareket kısıtlılığı olanların da kullanımına olanak sağlayacak şekilde Türk Standartları Enstitüsü’nce (TSE) hazırlanan tüm standartlara ve diğer mevzuata uyulması zorunluluğu da getirildi.
KONYA İÇİN YENİ DÖNEM
Konya İl Sivil Savunma Müdürü Nizamettin Tok, Konya'da halkın kullanabileceği 22 toplu sığınağın bulunduğunu söylemişti. Gizli tutulan sığınakların yerini sadece savaş durumunda açıklayabileceklerini belirten Tok, şehirdeki ikaz ve alarm için kullanılan siren sayısını 14'den 24'e çıkaracaklarını kaydetmişti.
Bu çerçevede TOKİ'nin 81 ilde sığınak yapmasına karar verilmişti. Ankara, Konya, İstanbul ve Adana gibi şehirler öncelikli olmak üzere bazı şehirlerde inşa çalışmalarına başlandı. Sığınaklar afet ve kriz durumlarında hızla erişilebilecek dayanıklı yapılar olacak. Böylece Türkiye’nin her bölgesinde vatandaşların güvenliği artırılmış olacak. 2026 yılında Konya'daki sığınakların faal hale getirilmesi planlanıyor.
