Tek Gerçek Güven

* Savaş başladı. Başlamasını bekliyorduk ama daha zamanı var zannediyorduk. Görüşmeler yapılıyordu. Bitmemişti. Savaş çok hızlı başladı. Güveni var mıydı tarafların birbirine. Var gözüküyordu ama gerçekte yokmuş ki savaş oldu. Dünyada ülkeler arası ve toplumsal güven %83 ile İsveç’te en yüksek seviyedeyken sonrasında ise Hollanda %79, Danimarka 73,9%, Kanada %73 ve Norveç 72,1% güvenilirlikte önde, Türkiye'de toplumsal güven %14 civarında çok düşük seviyede. Güvenin ölçütü ise toplumsal güven, ekonomik refah, istikrar ve yüksek yaşam kalitesiyle oluşuyor. Türkiye, 80 ülke arasında yapılan toplumsal güven araştırmalarında %14-15 gibi oranlarda listenin son sıralarında yani düşük güven grubundadır. Küresel güvenlikte ise İzlanda dünyanın en huzurlu ve güvenli ülkesiyken, Türkiye 146. sıra dışı çatışmalara müdahil olan ülkeler arasında.

* Teknolojik olarak önde olan savaşı kazanıyor. Maliyet hesaplamaları zaman alan tek gerçek. Yakın zamandaki başlıca küresel çatışmalar, 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı ve 2023'te şiddetlenen İsrail Filistin savaşı olup, Sudan ve Myanmar'daki iç savaşlar ile Yemen, Suriye ve Sahel bölgesindeki istikrarsızlıklar devam etmektedir. ABD ve İsrail'in İran'la yeni bir savaşa girmesi, öngörülemez sonuçlara sahip tehlikeli bir karar. İsrail saldırısını haklı gösterebilmek için önleyici saldırı ifadesini kullandı. Sıfat varsa suç vardır. İsrail ve ABD, İran'daki İslami rejimin zayıfladığını hesapladı. İran ciddi bir ekonomik krizin yanı sıra sene başındaki kitlesel protestoları vahşi bir şekilde bastırmanın sonuçlarıyla boğuşuyor. Ülkenin savunması da geçen yaz gerçekleşen savaşta gördüğü zararı gideremedi. Bu nedenle ABD ve İsrail mevcut durumun kaçırılmaması gereken bir fırsat sunduğuna karar kıldı. Bu karar, zayıflamış uluslararası hukuk sistemine bir darbe daha indirdi. ABD Başkanı Trump da, İsrail Başbakanı Netanyahu da İran'ın ülkelerine tehdit teşkil ettiğini söyledi. Trump, İran'ın küresel bir tehdit olduğunu söyledi.

* Dünyada dolar milyarderi sayısı rekor seviyeye ulaştı. Dünya genelinde 3.028 dolar milyarderi var. Bu kişilerin toplam serveti yaklaşık 16,1 trilyon dolar. İsrail'in ise 465 milyarderi var. Toplam servetleri 2,66 trilyon dolar. Yahudi milyarderlerden 163’ü ABD'de yaşıyor. Özellikle teknoloji sektöründeki yükselişle, dünyanın en zengin 10 insanından 6'sı Larry Ellison, Mark Zuckerberg, Larry Page, Sergey Brin, Steve Ballmer, Michael Dell Yahudidir. En çok milyarder barındıran ülkeler ABD, Çin ve Hindistan'dır. Bu 3 ülke her türlü savaşı çıkarabilecek ülkelerdir. Kutuplaşma sermaye ile tüm insanlar arasında olacak, ülke fark etmeden.

* Vatandaş ve devlet arasındaki güven ülkenin kalkınmasının temelidir. Şeffaflık, hesap verilebilirlik, adalet olmazsa olmazdır. Kamunun israftan kaçınması, kamu hizmetlerinde etkinliğin sağlanması, vatandaşların yönetim süreçlerine katılımının artırılması ve kurumların adil, hesap verebilir olması güveni oluşturur. Kamu kurumlarının çalışmasının ve para kullanımının açıklanabilir olması, her türlü işlemin denetlenebilir olması güveni artırır. Adalet duygusu zedelenmemeli ve herkese eşit mesafede olması şarttır. Devlete ve kurumlarına güven, genelde kamu kurumlarının performansından duyulan güven tatmini üzerinden ölçülmeye ve açıklanmaya çalışılmıştır. Güven hissedilmediğinde ilişkiler daha kolay yönlendirilir. Güven eksikliği kurum ve bireylerin yapacaklarını sınırlandırma güdüsünü ortaya çıkarır. Bu durum, daha az çalışma ve daha az çaba ile sonuçlanır. Güvenin olmadığı ortamda istenilen eylemlerin yürütülmesi güçtür. Devlet politikalarını yürütmesi ve kişilerin amaçlarını gerçekleştirmesi bir diğer anlamıyla hem kurumların hem de bireylerin kazanç sağlaması verilen ve elde edilen karşılıklı güvene bağlıdır. Vatandaşa güven duymayan kamu yönetimi hazırladığı politikanın başarılı olmasından şüphe duyabilir. Böylelikle politika ya yürürlüğe koyulmaz ya da potansiyeli düşürülür. Diğer açıdan kamu yönetimine güven duymayan vatandaş ise politikaların gerçekleştirilmesi için herhangi bir çaba sarf etmez. Sonuçta çaba ve idealler karşılıklı olarak köreltilir.

*Sonuç olarak, bilgi, kurumlar için de en önemli kaynaktır. Gereken bilgilere sahip olmak zamanı daha iyi yönetmek, verimliliğin artmasını sağlar ve kurumun geleceğine yön verir. Hazırlanan bir plan veya politika, onu hazırlayan uzmanların sahip olduğu ekonomik, sosyal, kültürel, teknolojik veya kurumla ve toplumla alakalı daha birçok alanda sahip olduğu bilgiler temelinde ortaya koyulmaktadır. Bilgi, kurumlarda çalışanların, yönetici ve liderlerin eylem ve davranışlarını belirlediği gibi kamu yararı doğrultusunda hazırlanan politika ve girişimleri de şekillendirir. Yanlış bilgi veya eksikliği politika hedeflerinin işlevselleştirerek, kamu yararını gerçekleştirmediği gibi kurumu içinden çıkılmaz maddi ve manevi zararlara sokar. Bu sebeple, kamu veya özel kurumlarda bilginin paylaşılması ve yönetilmesi önemli değerlerden biridir.

Günümüzde yaşanan gelişmeler doğrultusunda kurumun ihtiyaç duyduğu açık veya örtük bilgi, yeni sistemlerle ve doğru iletişimle daha kolay ve faydalı bir şekilde paylaşılması mümkündür. Devlet ve vatandaş ilişkisi ekonomik, sosyal ve siyasal sistemler üzerinden birbirine bağlıdır. Toplumsal yaşamın gereği olarak bu sistemlerin hazırladığı politikalar, devlet kurumları ile vatandaş arasındaki güven ilişkisin temelini oluşturur. Her iki tarafın bu ilişkiyi sürdürmesi karşılıklı güvenin elde edilmesi ve korunmasına bağlıdır.