Dizi Dizi COPuşlar

* Dizi izleyenlerden misiniz? Zorlanıyor musunuz, arkasını, yarını beklerken. Diziyi televizyondan izleyenlerden iseniz durum biraz daha zor olacak. Televizyonda dizi işi bitecek çok az kaldı. Televizyon izleyenler içinde durum çok daha zorlaşacak. Hem iklim zirvesinden sonra gelecek kararlar ile hem ekonomik durumlardan dolayı dizi, dizi gibi olmayacak. Televizyon dizilerinin yeni bölümlerinin yayınlanmaması veya ertelenmesi, artan yapım maliyetlerine rağmen reklam gelirlerindeki ciddi düşüştür. Bu döneme kadar Kültür Bakanlığı destekleriyle dünyada 2. Dizi ihracatı yapan ülkeyiz diye bölüm başına 100 bin dolara kadar destek verildi. COP veya bildiğimiz adıyla iklimle mücadele bu işin neresinde. COP küresel ısınmanın Dünya yüzeyindeki ortalama sıcaklık, 1880'den bu yana 150 yılda yaklaşık 1°C ila 1,3°C civarında yükselmişmiş. Koparılan yaygarayı anlayın.

* İstanbul'un batısında bulunan Seymen Atık Depolama Sahası, atmosfere saldığı metan gazıyla uluslararası gündemde. Reuters'ın uydu verilerine dayandırdığı haberine göre, tesisten yayılan metan miktarı dünyadaki en yüksek emisyon kaynakları arasında yer aldı. Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles UCLA Carbon Mapper tarafından paylaşılan uydu verileri Seymen'deki tesisten saatte ortalama 7,4 ton metan gazı salındığı belirlendi. Metan, iklim değişikliğine neden olan sera gazları arasında karbondioksitten sonra en önemli etkenlerden biri olarak gösteriliyor. Atmosferde bulunduğu ilk 20 yılda karbondioksite kıyasla 80 kattan fazla güçlü bir ısıtma etkisine sahip. Türkiye, Avrupa Birliği'nden en fazla atık ithal eden ülkeler arasında birincidir. 12,8 milyon ton atık ithal ederek bu alanda birinci olmuştur buna metal, plastik ve diğer katı atıkları dâhil değildir.

* BM iklim değişikliği çerçeve sözleşmesi kapsamında her yıl düzenlenen COP yani taraflar konferansı, küresel iklim kriziyle mücadeleyi amaçlasa da son yıllarda karbon ayak izi, lobi faaliyetleri ve somut adımların atılamaması gibi gerekçelerle ciddi şekilde eleştirilir. Dünyanın dört bir yanından on binlerce diplomat, politikacı, iş insanı ve aktivist bu zirvelere katılıyor. Katılımcıların büyük bir kısmının özel jetler ve uçak seyahatlerini tercih etmesi, zirvelerin düzenlendiği günlerde devasa bir sera gazı emisyonuna neden oluyor. İklim krizini çözmeyi amaçlayan bir organizasyonun, kendisinin doğrudan yüksek emisyon kaynağı haline gelmesi en büyük tezatlardan biridir. COP toplantıları, iklim krizinin ana sorumlusu olan fosil yakıt petrol, kömür, doğalgaz şirketleri için adeta bir ticaret fuarına ve lobi alanına dönüştü. Çıkar çatışmaları bariz bellidir COP28'e bir petrol şirketinin CEO'sunun başkanlık etmesi güvenilirlik tartışmalarını zirveye taşıdı. Metinlerin yumuşatılıyor. Lobilerin baskısıyla, nihai karar metinlerindeki yaptırımlar sürekli hafifletiliyor. Kömürün aşamalı olarak terk edilmesi ifadesinin son anda aşamalı olarak azaltılmasına çevrilmesi veya petrol ve gazdan tam çıkış için bağlayıcı bir takvim konulamaması bu durumun doğrudan bir sonucudur. COP toplantıları devasa büyüklükte organizasyonlardır. Ev sahibi şehirler 1,1 milyon metrekarelik alanda hazırlık yapan Antalya altyapı, güvenlik, konaklama ve sağlık hizmetleri için milyonlarca dolarlık bütçeler harcadı. Bu durum, özellikle gelişmekte olan ev sahibi ülkelerin kamu kaynakları üzerinde büyük bir mali yüktür. Zirveler, kirletici endüstriler ve bazı hükümetler tarafından bir tür imaj tazeleme yeşil boyama aracı olarak kullanılıyor. Ülkeler iddialı taahhütlerde bulunup büyük alkışlar alırken, bu taahhütlerin yasal olarak bağlayıcılığının olmaması, zirvelerin somut bir eylem yerine sadece diplomatik birer halkla ilişkiler PR çalışması olarak kalmasına yol açıyor. Zirve hazırlıkları ve enerji geçişi projeleri için ayrılan fonların yönetimi sırasında, özellikle kırılgan bölgelerde toprak gaspı ve yerel toplulukların yerinden edilmesi gibi insan hakları ihlalleri yaşanıyor. Krizin ön saflarında yer alan halkın ve mağdur toplulukların sesleri, büyük şirketlerin ve zengin devletlerin gölgesinde kalıyor.

*Sonuç olarak, Paraguay’da Ueno Bank’ın iflası ve tasfiye sürecine ilişkin soruşturma, eski Devlet Başkanı Santiago Pena’ya uzandı. Bankanın çatı grubundaki hisselerini görevdeyken koruduğu ve yaklaşık 355 milyon dolarlık emeklilik fonunun bankada tutulmasıyla imtiyaz sağlandığı iddiaları üzerine azledilen Pena hakkında tutuklama kararı verildi. Çin’in 2018 yılında katı atık ve plastik çöp ithalatını yasaklamasının ardından, gelişmiş ülkeler İngiltere, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda ellerinde biriken devasa atık yığınlarını gönderecek yeni merkez aradı. Türkiye, bu süreçte Avrupa’dan gelen atıkların ilk sıradaki rotalarından biri oldu. Avrupa Birliği ülkelerinde çevre standartları, atık bertaraf etme maliyetleri ve işçilik çok yüksek bu ülkeler, kendi sınırları içinde işlemekte veya yok etmekte zorlandıkları atıkları ihraç ederek hem bertaraf masraflarından kurtulurlar hem de bunu resmiyette geri dönüştürülebilir hammadde ticareti olarak gösterirler. İthal edilen plastiklerin yaklaşık %40-60'ı fire geri dönüştürülemeyen kirli kısım olarak ayrılır. Tesisler bu atıkları yasal olarak bertaraf etmek yerine genellikle tarım arazilerine, yol kenarlarına ve su kaynaklarına yasa dışı olarak dökerler. Çukurova gibi tarımsal açıdan kritik bölgelerde sulama kanallarına karışan plastikler, toprağın kimyasal yapısını bozmakta ve ağır metallerin birikmesine yol açar. Dünyada en pahalı besin neden bizde kısmen anladık değil mi? Kopuş dizi dizi olur.