Yaz aylarında bahçelerde ve bostanlarda hasadı hızlanan yerli salatalıklar zaman zaman tüketicileri tatsız bir sürprizle karşı karşıya bırakıyor. İlk ısırıkta hissedilen yoğun acılık, sanılanın aksine bozulmadan değil, bitkinin doğal savunma mekanizmasından kaynaklanıyor. Peki salatalık neden acı olur, bu acılık nasıl giderilir? İşte merak edilenler…
YAZIN VAZGEÇİLMEZİ AMA BAZEN ACI ÇIKABİLİYOR
Salatalık, yaklaşık yüzde 95'i sudan oluşan serinletici yapısıyla yaz sofralarının vazgeçilmez sebzeleri arasında yer alıyor. Ancak özellikle bahçede yetiştirilen yerli salatalıklarda zaman zaman acı tatla karşılaşılabiliyor. Bu durum çoğu kişinin aklına "Salatalık bozulmuş olabilir mi?" sorusunu getirse de gerçek neden çok farklı.
Uzmanlara göre salatalıktaki acılık, bitkinin doğal yapısında bulunan "cucurbitacin" adı verilen bileşiklerden kaynaklanıyor.
ACILIĞIN KAYNAĞI BİTKİNİN KENDİNİ KORUMA SİSTEMİ
Salatalık ve kabak gibi kabakgiller familyasına ait bitkiler, yapraklarını ve gövdelerini böcekler ile otçul hayvanlardan koruyabilmek için cucurbitacin B ve cucurbitacin C adlı doğal bileşikleri üretiyor.
Normal şartlarda bu maddeler meyveye geçmiyor. Ancak bitki çeşitli çevresel streslere maruz kaldığında cucurbitacinler salatalığın içine taşınabiliyor. Böylece ilk lokmada hissedilen yoğun acı tat ortaya çıkıyor.
ACI SALATALIK NASIL TATLANDIRILIR?
Evde uygulanabilecek basit yöntemlerle acılık önemli ölçüde azaltılabiliyor.
1. Sağma yöntemi: Salatalığın sap tarafındaki uç kısmını yaklaşık 1-2 santimetre kesin. Kestiğiniz parçayı salatalığın kesik yüzeyine dairesel hareketlerle sürtün. Bir süre sonra beyaz köpük oluşacaktır. Bu köpük temizlendikten sonra işlem birkaç kez tekrarlanabilir. Ardından salatalığı bol suyla yıkayın.
2. Kabuğunu tamamen soyun: Acılık büyük oranda kabuğun hemen altında bulunduğu için kabuğun kalın şekilde soyulması tadı önemli ölçüde hafifletebilir.
3. Tuzlu suda bekletin: Salatalığı dilimledikten sonra 15-20 dakika tuzlu suda bekletmek de acı tadın azalmasına yardımcı olabilir. Bu yöntem özellikle salata ve turşu hazırlığında tercih ediliyor.
ACI SALATALIK ZARARLI MI?
Uzmanlara göre hafif acı salatalıklar genellikle sağlık açısından ciddi bir risk oluşturmaz. Ancak çok yoğun acı tada sahip salatalıklar yüksek miktarda cucurbitacin içerebilir. Bu nedenle aşırı derecede acı olan salatalıkların tüketilmemesi tavsiye ediliyor. Bahçesinde salatalık yetiştirenler için düzenli bakım büyük önem taşıyor. Özellikle sıcak yaz günlerinde bitkinin susuz bırakılmaması, toprağın nem dengesinin korunması ve acılaşmaya daha az eğilim gösteren tohum çeşitlerinin tercih edilmesi kaliteli ürün elde edilmesini sağlıyor.
