Dijital oyunlar insanların travmaları atlatmalarında etkili olabilir mi? İngiltere ve İsveçli araştırmacıların yürüttüğü çalışma, Covid-19 pandemisi sırasında iş yerinde travmaya maruz kalan 99 NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi) çalışanını kapsıyor. Ölüm vakalarına tanıklık etmek gibi ağır deneyimler yaşayan katılımcıların bir kısmına, tedavi sürecinin parçası olarak Tetris tabanlı özel bir yöntem uygulandı.
klasik oyun TETRİS NASIL İŞE YARIYOR?
Bilimsel araştırmada kullanılan yöntem “imagery competing task intervention” (ICTI) olarak adlandırılıyor. Katılımcılardan, travmatik bir anıyı kısaca hatırladıktan sonra Tetris’in yavaş bir versiyonunu oynamaları istendi. Ardından zihinsel olarak Tetris ızgarasını ve blokları hayal etmeleri talep edildi.
Dolayısıyla bu yöntemin, beynin görsel-uzamsal alanlarını meşgul ederek travmatik anıların canlılığını zayıflattığı düşünülüyor. Yani beyin, görsel işlem kapasitesini oyuna ayırdığı için istenmeyen anıların yoğunluğu azalıyor.
Bilim insanlarınca hakemli bilim dergisi The Lancet Psychiatry’de yayımlanan araştırmanın sonuçlarına göre Tetris temelli müdahale alan grupta, dört hafta içinde 10 kat daha az flashback görüldü. Yanı sıra altı ay sonunda katılımcıların yaklaşık yüzde 70’i hiçbir benzer anı yaşamadığını bildirdi.
Ayrıca yöntemin, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtilerinin azalmasına da katkı sağladı.
O “İSTENMEYEN ANILARIN ETKİSİNİ YAVAŞLATIYOR”
Bu bilimsel çalışmaya liderlik eden Emily Holmes, tek bir kısa travmatik geri dönüşün bile günlük yaşamı ciddi biçimde etkileyebileceğini belirterek, bu görsel müdahalenin istenmeyen anıların etkisini zayıflattığını söyledi.
Öte yandan diğer katılımcılar ya standart tedavi aldı ya da stres azaltmak amacıyla Mozart müzikleri ve besteciyle ilgili podcast’ler dinledi. Ancak en güçlü iyileşme Tetris temelli müdahale grubunda görüldü.
BU NEDEN ÖNEMLİ?
Tetris 1980’lerde geliştirildi. Dünya çapında milyonlarca kişiye ulaştı. Bu araştırmayla birlikte artık sadece bir eğlence aracı değil, potansiyel bir dijital terapi aracı olarak da öne çıkıyor. Uzmanlara göre yöntemin en büyük avantajları kolay erişilebilir olması, düşük maliyetli olması, dil engelini aşabilmesi ve travmayı sözlü olarak anlatmayı gerektirmemesi.
Bilimsel çalışmayı finanse eden Wellcome Vakfı’ndan Tayla McCloud, daha geniş çaplı denemelerde benzer sonuçlar alınması halinde bu yöntemin küresel ölçekte büyük etki yaratabileceğini belirtti.
şimdi SIRADA NE VAR?
Aynı araştırma ekibi şimdi yöntemi daha büyük ve daha çeşitli gruplarda test etmeyi planlıyor. Ayrıca rehberli uygulama olmadan kullanılabilecek bir versiyon üzerinde de çalışılıyor. Sağlık çalışanlarının yoğun baskı altında olduğu bir dönemde, basit bir video oyununun zihinsel sağlığa destek sunabilmesi, dijital terapilerin geleceği açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
