Türkiye'de tarımı yapılmayan karabuğday dünyanın birçok ülkesinde yetiştirilmekteydi. Örneğin 1055.000 ha alanla Çin en çok karabuğday üreten ülke durumunda.
Karabuğdayın tahıllarla hiçbir akrabalık bağlantısı yok. Tahıllar gremineae familyasından olup karabuğday ise polygonaceceae familyasından tek yıllık bir bitki.
Karabuğday farklı yüksekliklerde ( 0- 4200 ) yetişebilmekte. Toprak bakımından fazla seçici olmasa da hafif kumlu ve drenaj iyi olan topraklarda daha iyi gelişmekte. Geniş yapraklı bir bitki olan karabuğdayın salkım oluşturan çiçekleri beyaz ve pembe renkli. Arılar için cazibe kaynağı olan karabuğday çiçekleri, birçok ülkede nektar kaynağı olarak kullanılmakta. 1 ha' lık alan 2,5 kovanı destekler ve bir sezonda 175 kg' a bal üretilebiliyor. Aynı zamanda arılar, karabuğdayın tane verimini de artırıyor.
GLUTENSİZ BUĞDAY
Arıların ve toprağın dostu olan karabuğday, gluten içermediğinden dolayı da çölyak hastalarının önemli bir besin kaynağı.
Çölyak hastalığı; bağırsaklardaki sindirimi sağlayan yapıların bozulmasına sebep olan ve dolayısıyla da yiyeceklerdeki besinin emilmesini engelleyen ve ince bağırsakta hasarlar oluşturan bir sindirim sistemi hastalığı.
Çölyak hastası olan kişiler buğdayda arpada çavdarda ve kesin olmamakla birlikte, yulafta bulunan ve gluten olarak adlandırılan bir proteine tahammül edememekte. Tedavileri mümkün olmayan bu hastalar hayatlarını ancak diyetle devam ettirmekte.
Bu hastalar gulutensiz gıdalar tüketmek zorunda. Glütensiz olan karabuğdayı, çölyak hastaları pilav, pasta, ekmek v.b. şeklinde rahatlıkla tüketebiliyorlar.
SAĞLIKLI İNSANLAR İÇİN DE BESİN KAYNAĞI
Tükettiğimiz bazı tahıllara ( Kahverengi prinç, buğday unu, mısır ) göre karabuğday, protein, vitamin ve aminoasitlerce daha zengin. Dolayısıyla da sağlıklı insanlar içinde önemli bir besin kaynağı. Sağlıklı yaşam için gerekli gıda olarak kabul edilmekte ve bazı ülkelerde tüketimi teşvik edilmekte. Örneğin yılda 100 bin ton karabuğday tüketen Japonya' da üretim tüketimi karşılamayıp açık ithalat yoluyla karşılanmakta.
EN AZ 300 BİN ÇÖLYAK HASTASI VAR
Türkiye'de en az 300 bin çölyak hastası olduğu belirtilmekte. Bu kadar kişinin glutensiz ürün ile beslenmesi gerekiyor. İşte ülkemizdeki bu ihtiyaca cevap vermek amacıyla İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğümüz Karabuğday yetiştiriciliğini yaygınlaştırmak amacıyla "Organik Karabuğday Yetiştiriciliği Projesini" başlattı.
KONYA UMUT OLDU
Bu proje Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü'ce yürütülüyor. Karabuğday yetiştiriciliği Meram, Güneysnır ve Akören ilçelerimizde üç mahallede 60 da alanda yetiştirilmeye başlandı.
Karabuğdayın ekiliş alanının her geçen yıl artması için çalışmalarımızı devam ettiriliyor.
Çölyak hastaları glütensiz gıdalarla beslenmek zorunda. Dolayısıyla Karabuğday yetiştiriciliğinin Türkiye'de az olması ve açığın ithal edilerek sağlanması sebebiyle de fiyatların yüksek olması alım gücü düşük hastalar için problem teşkil etmekte.
Organik karabuğday yetiştiriciliğinin artmasıyla Çölyak hastaları Konya'daki üretimle ucuz ve güvenilir besin kaynağına ulaşabiliyorlar. Aynı zamanda çiftçiler açısından da gelir sağlayan alternatif bir ürün oldu.
