2026 yılının öne çıkan yatırım alanlarından arıcılık özellikle gençler için yeni ve karlı bir iş olarak ifade ediliyor.
Çankırı'nın Ilgaz ilçesinde, Ilgaz Dernekler Federasyonu tarafından 29 Eylül 2025'te İstanbul'da öğrencilere burs imkanı sağlanması için açık artırma düzenlendi. Programda Ilgazlı bal üreticisi Rıdvan Başeşme'ye ait 1 kilo karakovan balı, iş insanı Hakan Özalp tarafından 11 bin 118 avroya satın alındı.
Arıcılık Gerçekten Para Kazandırır Mı?
Arıcılık denince akla sadece bal gelse de, bir arı kovanı adeta bir biyoteknoloji fabrikası olarak nitelendiriliyor ve birden çok gelir kaynağı sunuyor.
BAL ÜRETİMİNİN GELİR KALEMLERİ
Bal üretiminin gelir kalemleri çeşitli.
Bal: Ana gelir kaynağıdır. Balın türü (çiçek, çam, kestane, lavanta), kalitesi ve perakende/toptan satışı fiyatı doğrudan belirlemekte.
Polen: “Arı ekmeği” olarak bilinen, yüksek proteinli bir süper gıdadır. Sağlıklı yaşam trendleri sayesinde pazarı giderek büyümekte.
Propolis: Güçlü antioksidan ve antimikrobiyal özellikleriyle ilaç ve kozmetik sanayisinin ham maddesi. Değeri ve talep oranı yüksek.
Arı Sütü: Üretimi emek istese de gram bazında en değerli arı ürünü. Besin takviyesi olarak yüksek fiyattan alıcı buluyor.
Balmumu: Kozmetik, mum yapımı ve gıda sektöründe kullanılan doğal ve değerli bir ham madde.
Arı Zehri: Apiterapi (arı zehri tedavisi) alanında kullanılır ve toplanması özel uzmanlık gerektiren, çok değerli bir ürün.
Ana Arı ve Koloni Satışı: Tecrübe kazandıktan sonra, mevcut kovanları bölerek ürettiğiniz yeni arı kolonilerini veya kaliteli ana arıları satmak ciddi bir ek gelir kapısı.
Arıcılık Yatırım Maliyetleri
Uzmanlara göre kârlılığı hesaplarken, başlangıç ve yıllık işletme giderlerini doğru analiz etmek kritik.
Başlangıç Yatırım Giderleri (Tek Seferlik)
Arı Kovanları: Arıcılığın temel demirbaşıdır.
Arı Kolonileri: Sağlıklı, genç ve bölgeye adaptasyonu yüksek ana arıya sahip kolonilerle başlamak hayati önem taşır.
Koruyucu Ekipman: Maske, eldiven, körük, el demiri gibi temel güvenlik ve çalışma aletleri.
Temel Petek ve Çerçeveler: Kovan içi düzen için zorunludur.
Bal Süzme Makinesi ve Dinlendirme Kazanı: Başlangıçta bu hizmet dışarıdan kiralanabilir veya ortak kullanılabilir.
Yıllık Operasyonel Giderler
Besleme Maliyetleri: Özellikle nektar akımının olmadığı dönemlerde (kış ve erken ilkbahar) arıların beslenmesi için gereken şeker ve arı keki masrafları.
Varroa ve Hastalıklarla Mücadele: Ruhsatlı ilaçlar ve organik asit maliyetleri. Bu, koloni kayıplarını önlemek için en önemli gider kalemi.
Nakliye ve Konaklama: Gezginci arıcılık yapılıyorsa en büyük giderlerden biridir.
Ambalajlama ve Etiketleme: Kavanoz, kapak, etiket ve koli gibi pazarlama malzemeleri.
Analiz ve Sertifikasyon: Ürününüzün kalitesini belgelemek ve markalaşmak için gereken masraflar.
Arıcılık Kazanç Tablosu: Rakamlarla Potansiyel Gelir
Kârlılık; bölgeye, mevsime, arıcının tecrübesine ve pazarlama gücüne göre büyük farklılıklar gösterir. Gelin ortalama bir senaryo üzerinden hesap yapalım:
Varsayım: 50 kovanlık sabit bir arılık, ortalama verimlilikte bir bölge.
Ortalama Kovan Başı Bal Verimi: 15-20 kg (Türkiye ortalaması. İyi bir bölge ve sezonda 40-50 kg’a çıkabilir, kötü bir sezonda 5 kg’a düşebilir.)
Toplam Bal Üretimi: 50 Kovan x 18 kg/Kovan = 900 kg bal
Gelir Senaryosu:
Toptan Satış Geliri (Örn: 250 TL/kg): 900 kg x 250 TL = 225.000 TL
Perakende Satış Geliri (Örn: 400 TL/kg): 900 kg x 400 TL = 360.000 TL
Uzmanına göre bu rakamlar sadece bal geliri.
Örneğin, ek olarak 50 kovandan 25 kg polen (kg fiyatı 500-800 TL) veya 2 kg propolis (kg fiyatı 2.000-3.000 TL) elde edilmesi durumunda gelir ciddi oranda artabilmekte.
Bu brüt gelirden yıllık operasyonel giderleri (örneğin 50.000 – 75.000 TL) düştüğünüzde net kârınız ortaya çıkmakta.
Arıcılıkta Kâr Marjını Artıran 5 Kritik Faktör
Yine uzmanına göre;
Bilgi ve Eğitim: En büyük maliyet, bilgisizlikten kaynaklanan koloni kayıplarıdır. Doğru zamanda doğru müdahaleyi yapmak, kârlılığın temelidir.
Doğru Arı Irkı ve Ana Arı: Bölgenizin iklim ve bitki örtüsüne uygun, verimli, sakin ve hastalıklara dayanıklı arı ırkları ile çalışmak ve kolonileri her 1-2 yılda bir genç ana arılarla yenilemek verimi doğrudan artırır.
Pazarlama ve Markalaşma: Ürünü toptan satmak yerine, kendi markanızı oluşturup sosyal medya ve e-ticaret üzerinden doğrudan tüketiciye satmak, kâr marjınızı %50 ila %100’den fazla artırabilir. İyi bir etiket, analiz raporu ve hikâye, balınıza değer katar.
Gezginci vs. Sabit Arıcılık: Gezginci arıcılık, farklı bitkilerin çiçeklenme dönemlerini takip ederek bal verimini 2-3 katına çıkarabilir ancak ciddi bir nakliye ve konaklama maliyeti vardır. Sabit arıcılıkta maliyetler düşük, verim daha sınırlıdır.
Ölçek Ekonomisi: Kovan sayısı arttıkça kovan başına düşen sabit maliyetler (nakliye, süzme ekipmanı vb.) azalır ve kârlılık artar. Ancak iş yükü ve yönetim zorluğu da artar.
