Petrolle ilgili zam sorunu ABD-İran gerilimi ile öne çıktı. ABD’nin nükleer anlaşmazlıkları gerekçe göstererek Orta Doğu’ya 2 uçak gemisi ile askeri yığınak yapması, muhtemel bir askeri operasyon endişelerini de artırdı.
2026'NIN BAŞINDAN İTİBAREN %17,6 PRİM
Bu iki ülke arasında hem gerilim hem de müzakereler devam ederken, piyasalarda, küresel petrol sevkiyatının 3’te 1’inin gerçekleştiği Hürmüz Boğazına yönelik endişeler, petrol fiyatlarına pozitif yansıdı.
2025 yılında 60,90 dolardan kapanış yapan Brent petrolün varil fiyatı, bütün bu endişelerle yükselerek 70 doları aştı. 24 Şubat işlemlerinde Brent fiyatı 71,60 dolar olurken, sadece bu yılın ilk 2 ayı tamamlanmadan %17,62 oranında yükseliş gerçekleşti.
İLK KEZ 60 TL’Yİ AŞTI
Bu arada petrol fiyatlarındaki bu prim yıl başından itibaren iç piyasada akaryakıt fiyatlarına da yansıyor. Motorinin litre fiyatı 31 Aralık 2025’te 54,37 TL seviyesinde bulunuyordu. Son olarak dün gerçekleşen zamla birlikte litre fiyatı İstanbul Avrupa yakasında 60,27 TL oldu. Böylece akaryakıt fiyatı ilk defa İstanbul’da 60 TL barajını aştı. 2026 yılında mazotun litre fiyatına %10,85 zam gelmiş oldu.
1 DEPO, 325 TL ZAMLANDI
Öte yandan Türkiye’de yaygın olarak kullanılan SUV tipi ve C segment araçlarda akaryakıt deposu ağırlıklı olarak 55 litreye kadar çıkıyor. Motorine gelen son zamla birlikte 1 depo mazot, 3.315 TL’ye kadar yükseldi. Geçen yılın sonunda depolar 2.990 TL’ye doluyordu. Ortalama 1 depo motorinin fiyatı da, 7 haftada 325 TL artmış oldu.
YENİ ÖNERİ “EŞEL MOBİL” SİSTEMİ
Bu arada akaryakıt fiyatlarındaki bu artış, enerjide ithalata bağımlı olan ve enflasyonla mücadele eden Türkiye için de “yönetilmesi gereken bir risk” olarak öne çıkıyor. Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan ekonomistler, geçmişte hayata geçirilen eşel mobil uygulamasının yeniden devreye alınabileceğini öneriyor.
Akbank Başekonomisti Çağrı Sarıkaya, TCMB’nin Enflasyon Raporunda 2026 için ortalama petrol fiyatı varsayımının 60,9 dolar olduğunu hatırlatarak “Enflasyonla mücadele kapsamında geçmişte uygulanan ‘eşel mobil’ için uygun bir dönemden geçiyoruz. Para politikasında ayaklarımızın yere bastığı ve döviz kurlarında rekabetçi düzeyleri kovalamadığımız bir dönemde, görece küçük ve geçici fiyat şoklarını telafi etmek için kullanılabilecek makul bir araç… Bunun için yeterli mali alana ve kurumsal hafızaya da sahibiz” önerisinde bulundu.
“EŞEL MOBİL” NEDİR?
Eşel mobil sisteminde, akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye doğrudan yansıtılmaması için ÖTV’den feragat edilerek, daha düşük fiyatlar tüketiciye sunuluyor. Ekonomistler, enflasyonla mücadele ve fiyat istikrarı için faydalı olabilecek bu yöntemin, kamu gelirlerinde azalma yaşanabileceği için ancak "geçici bir kalkan" olarak kullanılabileceğini de ifade ediyor.
