Değişen hayat koşulları ve gıda sunumu ile gıda üretim teknolojisindeki gelişmelere bağlı olarak beslenme alışkanlıklarımız da değiştirmekte.
OKULLARDAKİ BESLENME
Değişen beslenme alışkanlıklarının kötü yönetilmesi nedeniyle obezite (şişmanlık) ve yetersiz beslenmeye dayalı bodurluk, bir hastalık olarak kabul edilmekte ve günümüzde önemli bir sorun olarak görülmektedir.
Okul çağı çocuklarının, yeterli ve dengeli beslenme imkânına kavuşturulması, sağlıklı beslenmelerinin sağlanması ülkemizin
geleceği açısından stratejik öneme sahip bir durum.
Ailede başlayan sağlıklı beslenme alışkanlığının okul çağında devam etmesi için, çocuklar beslenmelerinin en az bir öğününü okul gıda işletmelerinden karşıladıklarından okulda da sağlıklı beslenme alt yapısının sağlanması çok önemli.
Bakanlığımız, Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile diğer kurum ve kuruluşlar iş birliği içerisinde yayımlanan “Okul Kantinlerinde Satılacak Gıdalar ve Eğitim Kurumlarındaki Gıda İşletmelerinin Hijyen Yönünden Denetlenmesi” konulu Genelge ile öğrenci, kursiyer ve çalışanlar için sağlıklı beslenme ortamlarının oluşturulması hedeflenmekte.
Ayrıca, yeterli ve dengeli beslenmenin teşvik edilmesi ile doğru beslenme alışkanlıklarının kazandırılması, güvenilir gıdaya erişim sağlanarak olabilecek gıda zehirlenmeleri ve bulaşıcı hastalıklar ile yetersiz ve dengesiz beslenmeye bağlı hastalıkların (obezite, diyabet, kalp damar hastalıları vb.) önlenmesi amaçlanmakta.
Okulda zehirlenmeler
Eğitim çağındaki çocukların, enerji değeri yüksek, besin değeri düşük olan yiyecek ve içecekleri kontrolsüz bir şekilde tükettikleri ve bu durumun çocuklarda yetersiz ve dengesiz beslenmeye bağlı olarak; şişmanlık (obezite), zayıflık, kemik/diş sağlığı bozuklukları ile çeşitli vitamin ve mineral yetersizliklerine neden olduğu bilinmekte.
Yetişkinlik döneminde ise bu durumun bazı kronik hastalıklara (kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, bazı kanser türleri vb.) zemin oluşturduğu görülmekte.
Ayrıca, gıda güvenilirliği kurallarına uyulmadan üretilen, satışa veya tüketime sunulan gıda maddeleri bazı bulaşıcı hastalıklara ve gıda zehirlenmelerine neden olmakta.
ANNE BABALAR KANTİN DENETLEYEBİLİR Mİ?
Çocuklarımızın güvenilir gıdalarla dengeli ve yeterli beslenmelerini sağlamak amacı ile okul gıdalarında ortak logo uygulamasına geçilmekte.
Böylece öğrenci velisi ve okul çağı çocuklarının bilinçli gıda tüketme konusunda bilgi sahibi olmaları sağlanacak.
Ayrıca logo uygulaması ile kantin denetimleri daha etkin bir şekilde yapılabileceği gibi kantinciler açısından da satışı yapılacak
ürünlerin belirlenmesi bakımından kolaylıklar sağlayacak.
Yanı sıra, okul gıda işletmelerinin denetimlerinin kılavuz şartlarına bağlı olarak Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı yetkililerince oluşturulan denetim heyeti ile etkin bir biçimde gerçekleştirilmesi önemli olarak nitelendiriliyor. Denetim heyeti üyelerinin alanlarında yetkin olmaları, denetim unsurlarının taraflarca açık ve anlaşılır olması, şartların ölçülebilirliği ve izlenebilirliğin sağlanması, denetimin objektif kriterlere dayandırılması gerekli görülmekte.
Öte yandan ebeveynler (veliler) okul kantinini doğrudan, bireysel olarak veya kendi başlarına baskın yapar gibi denetleyemezler.
Ancak mevzuata uygun şekilde, Okul-Aile Birliği yönetimi aracılığıyla ya da resmi şikayet mekanizmalarını kullanarak kantin denetim sürecine dolaylı olarak katılım sağlayabililmakteler.
Ebeveynlerin kantinleri denetleme ve müdahale etme yolları şu şekilde:
- Okul-Aile Birliği Aracılığıyla DenetimMilli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'ne göre, kantinlerin işleyişi ve takibi okul müdürlüğü ile birlikte Okul-Aile Birliği’nin sorumluluğunda.
- Okul-Aile Birliği yönetim kuruluna seçilen veliler, okul yönetimiyle iş birliği yaparak kantindeki fiyatları, ürün çeşitliliğini ve genel düzeni takip edebilir, aksaklıkları idareye rapor edebilir.
- Resmi Komisyonlar (Doğrudan Denetim Yetkisi Olanlar)Okul kantinlerinin hijyen, gıda güvenliği ve yasaklı gıdalar yönünden teknik denetimi ebeveynler tarafından değil, yalnızca yasal yetkisi olan şu resmi heyetler tarafından yapılabilir:
- Okul müdürü başkanlığında kurulan Okul Denetim Ekipleri,İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü gıda kontrolörleri,Sağlık Bakanlığı (İl/İlçe Sağlık Müdürlüğü) ekipleri.
Olumsuz Bir Durumda Veliler Ne Yapmalı?
Çocuğunuzun kantinden aldığı bir gıdada (tarihi geçmiş ürün, hijyen eksikliği, satışı yasaklı olan cips/gazlı içecek bulunması vb.) bir sorun fark ederseniz şu adımları izleyebilirsiniz:
- Okul İdaresine Başvurun: İlk olarak okul yönetimine ya da Okul-Aile Birliğine durumu yazılı veya sözlü olarak bildirin. Okul yönetimi aylık denetimlerinde bu konuyu incelemekle yükümlüdür.
- Gıda Hattı: Gıda zehirlenmesi şüphesi, bozuk veya son kullanma tarihi geçmiş ürün satışı gibi durumlarda Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Alo 174 hattını arayarak ihbarda bulunabilirsiniz. Bu ihbar üzerine resmi denetmenler okula gider.
- CİMER veya Alo 175: Haksız fiyat uygulamaları, etiket eksikliği ya da kantinle ilgili çözülmeyen genel problemler için CİMER üzerinden ya da Alo 175 Tüketici Danışma Hattı vasıtasıyla şikayet oluşturabilirsiniz.
- Çocuğunuzun okul kantininde karşılaştığı özel bir problem (fahiş fiyat, hijyen sorunu, yasaklı gıda satışı vb.) var mı? Detayları paylaşırsanız hangi kuruma, nasıl başvurabileceğiniz konusunda sizi daha net yönlendirebilirim.
