TikTok'a bağımlılık, TikTok platformunun kısıtlama veya durdurma çabalarına rağmen takıntılı ve kendini yok eden kullanımı anlamına gelmekte.
Bu, sonsuz olarak akışlarda gezinmek, yorumlar veya beğeniler şeklinde dışsal onay aramak, kaçırma korkusunun artması (FOMO), kendimizi başkalarıyla karşılaştırmaktan düşük özgüven ve hayatlarımızdan çekilip daha fazla zaman geçirmek gibi şeyler içerebiliyor.
NASIL TİKTOk BAĞIMLISI OLUNUYOR?
Diğer sosyal medya platformlarındaki algoritmalar gibi, TikTok algoritması da platformu bir slot makinesine dönüştürmek için rastgele pekiştirme ödülleri ve sonsuz kısa video içerikleri kullanıyor.
Bu da TikTok'u sosyal medya kullanıcıları için bağımlılık yapan şeydir. İnternet ve teknolojinin bir alt kümesi olarak bağımlılık, zamanla TikTok bağımlılığı, odaklanma, önceliklendirme, ruh halimizi düzenleme ve başkalarıyla ilişki kurma yeteneğimizi zayıflatan değişikliklere yol açabiliyor. Bu durum, depresyon, sosyal anksiyete, dikkat süresinin azalması veya sevdiklerinizle ilişkilerin gerilmesi gibi diğer olumsuz sonuçlara yol açabilir.
Konunun uzmanları deneyimlerini şöyle anlatıyor:
"TikTok bağımlısı olarak tanımlanan bizler arasında birkaç yaygın semptom yaşadık. Çok fazla TikTok videosu izledik ve yalnız ya da mutsuz hissettiğimizde başa çıkma yöntemi olarak platforma başvurduk. Sonuçlarının farkında olup durmak istediğimizde bile bunu yapamadık. Zamanla, çoğumuz çevrimdışı dünyada gerçek hayatın tadını çıkarmakta zorlandık. TikTok'u aşırı kullanmak çoğu zaman ruh halimizi değiştiriyordu ve biz de sorunlarımızdan kaçmak için bunu kullanıyorduk. TikTok veya benzeri uyarıcı platformlarda olmadığımızda anksiyete ve sinirlilik yaşadık. TikTok kullanırken derslerimizi, işimizi ve temel bedensel ihtiyaçlarımızı ihmal ettik. Bağımlılık yapan davranışlarımız ilişkilerimizi, eğitim faaliyetlerimizi ve kariyer fırsatlarımızı tehlikeye attı. TikTok kullanımımızdan dolayı utanç ve moral bozgunluğu hissettik.
Bu rahatsız edici deneyimleri ilk fark ettiğimizde, bir şeylerin yanlış olduğunu kabul etmeye başladık. Ama çoğumuz gerçekten bağımlı olup olmadığını hâlâ sorguladık.
Hâlâ merak edenler için, aşağıdaki sorular kendi deneyimimizde TikTok bağımlılığının belirtileri olup olmadığını daha iyi belirlememize yardımcı olabilir."
TikTok Bağımlılık Anketi
Hiç TikTok'a kısa bir mola verip sonra saatlerin geçtiğini fark ediyor muyum?
Hiç TikTok'ta sınırlar koyup sonra taahhütlerimi bozup vazgeçiyor muyum?
TikTok'ta tüm gün ya da gece geç saatlere kadar devam eden bir dizi takipim mi var?
Boş bir anım olduğunda TikTok'a mı yönelmeliyim?
TikTok kullanımım kişisel hijyenimi, beslenme ihtiyaçlarımı veya fiziksel sağlığımı ihmal etmeme mi yol açıyor?
TikTok'ta olmadığımda kendimi izole mi, duygusal olarak yoksun, dikkatim dağılmış mı yoksa kaygılı mı hissediyorum?
TikTok kullanımım kişisel ilişkilerde çatışmaya veya kaçınmaya katkıda bulunuyor mu?
TikTok kullanımım eğitimimi, finansımı veya kariyerimi tehlikeye attı mı?
TikTok'ta geçirdiğim zaman veya tükettiğim dijital içerik hakkında gizli mi yoksa yalan mı söylüyorum?
TikTok kullandığım için suçluluk ya da utanç hissediyor muyum?
Uzmanlar kimsenin ekran kullanımı nedeniyle acı çekmese gerektiği belirtiyorlar. Yukarıdaki birkaç soruya evet yanıtladıysanız, destek almayı düşünmenizi öneriliyor.
TikTok Bağımlılığının etkileri nelerdir?
TikTok bağımlılığı, internet bağımlılığı bozukluğunun (IAD) bir alt kümesi olarak nitelendiriliyor.
En önemlisi, internet ve teknoloji bağımlılığı nedeniyle tetiklenen dopamin salımlarının, beyinde alkol veya uyuşturucu bağımlısı kişilerde yaşanan değişikliklere çok benzer yapısal değişikliklere yol açtığı gösterildi. Bu değişiklikler, karar alma süreçlerimizde, akıl yürütmemizde, ödül beklentimizde, yürütücü fonksiyonumuzda, bilişsel işlevimizde, duygusal işleme ve çalışma hafızamda bozulmalara yol açmakta. Çeşitli çalışmalar, televizyon ve video oyunlarına erişimin hastane hastalarının ihtiyaç duyduğu ağrı kesici miktarını azalttığını gösteriyor.
Elbette, internet ve teknoloji bağımlılığının etkileri sadece beynimizin yapısına değil, günlük hayatımıza da yansıyor. İnternet ve teknoloji bağımlılığı, dürtü kontrol bozukluğu, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), anksiyete bozuklukları, artan madde bağımlılığı ve depresyonla güçlü bir şekilde ilişkili. Belki de en trajik olanı, internet ve teknoloji bağımlılığı olan bireylerin intihar düşüncesi, planlama ve girişimde çok daha yüksek oranlara sahip olması—ortalamanın yaklaşık üç katı. Bu etkilerin olumsuz etkileri, siber zorbalık veya takip gibi etik dışı veya sorunlu çevrimiçi davranışlarla daha da kötüleşebilmekte.
Bu bulgular ciddi endişe kaynağı. Bazıları internet ve teknoloji bağımlılığının etkisini kimyasal maddelere kıyasla en aza indirebilir, ancak gerçek şu ki, internet ve teknoloji bağımlılığı beynimizi alkol, eroin veya diğer uyuşturucu bağımlılığının yarattığı etkilere benzer şekilde değiştirmekte.
TikTok Bağımlılığı için kimler risk altında?
TikTok bağımlılığı, çocuklardan gençlerden ileri yaşlara kadar her yaş grubundaki insanları etkileyebilen bir durum. Egenler, üniversite öğrencileri, çalışan profesyoneller, veliler ve emekliler...
Risk faktörleri çeşitli olsa da, internet bağımlılığı yaş, eğitim seviyesi, sosyo-ekonomik durum, coğrafya, ırk veya etnik kökene göre ayrımcılık yapmıyor. Olumsuz etkileri sadece bağımlıyı değil, aynı zamanda aile üyelerini ve arkadaşlarını da etkilemekte. TikTok'u aşırı kullanmak potansiyelimize, özgüvenimize ve yaşam kalitemize zarar vererek, hayatımızı olumsuz etkileyebiliyor. Ayrıca, depresyon ve intihar eğilimlerine katkıda bulunarak bağımlılığımız hayatı tehdit edebilmekte. Geçmişimiz ne olursa olsun, TikTok kullanmamız bize sıkıntı veya zorluk yaşatıyorsa, durumumuzu iyileştirmek ve rahatlama bulmak için atabileceğimiz önlemler var.
TikTok Bağımlılığı İçin Bir Çözüm
İnternet ve teknoloji bağımlılığı ancak son yıllarda ilgi görmeye başlamış olsa da, bağımlılık hastalığı yeni bir durum değil. Milyonlarca insan, Alkolikler Anonim modeline alınan karşılıklı yardım destek grupları sayesinde bağımlılık yapan davranışlarından sürdürülebilir, uzun vadeli bir özgürlük buldu. Stanford halk sağlığı araştırmacıları tarafından yapılan yakın tarihli bir sistematik inceleme, Alkolikler Anonimleri'ne katılımın alkolizmden sürekli uzak durmada neredeyse her zaman diğer terapilere göre daha etkili olduğunu ortaya koydu. AA modeli, uyuşturucu, esrar, nikotin, seks, pornografi ve yiyecek gibi çeşitli bağımlılıklardan muzdarip kişilere yardımcı olmak üzere başarıyla uyarlanmıştı.
Bu geleneğin devamı olarak, İnternet ve Teknoloji Bağımlıları Anonim, TikTok bağımlılığı yaşayanların kendini yok eden davranışlarından uzun vadeli özgürlük bulmalarına yardımcı olmak için kanıtlanmış AA modelini uygulamakta.
