Ocak ayında büyük umutlarla açıklanan maaş artışları, çarşı pazardaki alevli etiketler karşısında daha bahar gelmeden buharlaştı. SSK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 12,19, memur ve memur emeklileri ise yüzde 18,60'lık bir zammı cebine koymuş, en düşük emekli aylığı da zar zor 20 bin TL seviyesine çekilmişti. Ancak sokağın gerçeği çok farklı. Açlık sınırının 35 bin lira barajını zorladığı bu acımasız ekonomik iklimde, sabit gelirlinin tek çaresi temmuz ayında yapılacak o büyük güncellemeye kaldı.
Peki, geride bıraktığımız ilk çeyrekte ne oldu? Emekliler ocakta yüzde 4,84, şubatta yüzde 2,96'lık enflasyonu göğüslemişti. Mart ayındaki yüzde 1,94'lük artışın da eklenmesiyle birlikte, 3 aylık zam oranı yüzde 10,04 olarak tescillendi. Aynı dönemde memur ve memur emeklilerinin enflasyon farkı ise yüzde 6,07 olarak hesaplandı.
Rakamlar kağıt üzerinde büyüyor gibi görünse de alım gücü hızla çakılıyor. SGK Uzmanı Emin Yılmaz'ın hesaplamaları, mutfaktaki yangının boyutunu tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.
Yılmaz'ın analizine göre; 20 bin lira olarak ödenen en düşük emekli maaşı, sadece 3 ay içinde 1.825 TL değer kaybetti ve reel alım gücü 18 bin 25 liraya kadar düştü. Kesinleşen 3 aylık enflasyon farkı eklendiğinde bu rakamın kağıt üzerinde 22 bin 8 TL'ye gelmesi gerekiyor. Ancak bu 2 bin 8 liralık artışın emeklinin hesabına geçebilmesi için doğrudan hükümetin yasal bir adım atması ve kök maaş düzenlemesi yapması şart. Aksi takdirde milyonlarca emekli temmuz ayını "sıfır zamla" geçirme tehlikesiyle karşı karşıya.
Aynı erime memur emeklisinin cebinde de yaşanıyor. Yılmaz, "Memur emeklisinin en düşük maaşı 3 ayda 1.589 TL kayıp ile 26 bin 182 TL’ye geriledi. 3 aylık fark eklendiğinde bu rakamın 29 bin 457 TL’ye çıkması gerekiyor" diyerek aradaki o uçuruma dikkat çekiyor.
Yaz ayları için geri sayım sürerken, ekonomistlerin temmuz öngörüleri de netleşmeye başladı. Nisan, mayıs ve haziran aylarında büyük bir sürpriz yaşanmazsa, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin temmuz zammının yüzde 15,18 ile yüzde 15,75 bandında oturması bekleniyor. Yani bugün 30.000 TL alan bir emeklinin maaşı, temmuzda yaklaşık 34.725 TL civarına çıkacak.
Memur cephesinde ise işler toplu sözleşme zammı ve enflasyon farkı denklemiyle yürüyor. Beklentiler, memur zammının yüzde 11,03 ile yüzde 11,58 arasında kalacağı yönünde. Bu senaryoda evli bir memurun maaşı 61.890 TL’den 69.056 TL’ye, bekar bir memurun maaşı ise 58.305 TL’den 65.057 TL’ye yükselecek.
Nisan, mayıs ve haziran verileri henüz masada yok. Ancak TÜİK'in açıkladığı kesinleşmiş 3 aylık enflasyon farkına göre devlet memurlarının maaşlarına yansıyan o 'garanti' artışlar kuruşu kuruşuna şöyle şekillendi:
| Ünvan ve Derece | Ocak-Haziran Mevcut Maaş | 3 Aylık Enflasyon Farkı | 3 Aylık Farka Göre Yeni Maaş |
|---|---|---|---|
| Uzman Doktor (1/4) | 150.426 TL | 9.130,9 TL | 159.556,9 TL |
| Profesör (1/4) | 135.089 TL | 8.199,9 TL | 143.288,9 TL |
| Mühendis (1/4) | 96.211 TL | 5.840,0 TL | 102.051,0 TL |
| Şube Müdürü (1/4) | 94.384 TL | 5.729,1 TL | 100.113,1 TL |
| Araştırma Görevlisi (7/1) | 90.568 TL | 5.497,5 TL | 96.065,5 TL |
| Avukat (1/4) | 90.000 TL | 5.463,0 TL | 95.463,0 TL |
| Başkomiser (3/1) | 89.214 TL | 5.415,3 TL | 94.629,3 TL |
| Polis Memuru (8/1) | 81.617 TL | 4.954,2 TL | 86.571,2 TL |
| Uzman Öğretmen (1/4) | 81.219 TL | 4.930,0 TL | 86.149,0 TL |
| Vaiz (1/4) | 76.653 TL | 4.652,8 TL | 81.305,8 TL |
| Hemşire (5/1) | 74.770 TL | 4.538,5 TL | 79.308,5 TL |
| Öğretmen (1/4) | 73.368 TL | 4.453,4 TL | 77.821,4 TL |
| Teknisyen (11/1) | 66.870 TL | 4.059,0 TL | 70.929,0 TL |
| Memur (9/1) | 64.397 TL | 3.908,9 TL | 68.305,9 TL |
(Not: Tablodaki veriler üniversite ve lise mezuniyet durumlarına göre farklılık gösterebilmektedir.)
