Türkiye genelindeki 21.8 milyon doğalgaz abonesinin yaklaşık 2.8 milyonunu doğrudan, cüzdan yakan bir şekilde etkileyecek olan bu yeni düzenleme, aslında geniş metrekareli müstakil evlerde ve villalarda oturan yüksek tüketicileri hedef alıyor. Geriye kalan 19 milyon hane ise devlet destekli o standart tarifeden gaz kullanmaya devam edecek.
Asıl sarsıcı olan kısım ise faturalandırma mantığında gizli. Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.'nin (BOTAŞ) yayınladığı esaslara göre, illerin aylık ortalama tüketiminin yüzde 75 fazlasını yakanlar Kademe-2, yani o "yüksek ve desteksiz" tarifeye hızla çakılacak. Kademe-1'de kalmayı başaran sıradan bir vatandaş, tüm vergiler (ÖTV, KDV, Sistem Kullanım Bedeli) dahil doğalgazın metreküpüne 16.23 TL ödeyecek. Ancak sınırı aştığınız saniye işin rengi tamamen değişiyor; metreküp birim fiyatı anında 26.13 TL'ye fırlıyor. Yani İstanbul'daki 192 metreküplük sınırı aşıp 200 metreküp yaktıysanız, kurum size dönüp "Aradaki 8 metreküpü pahalıdan öde" demeyecek. O ay yaktığınız 200 metreküpün tamamını yüksek fiyattan, yani 26.13 TL üzerinden ödemek zorunda kalacaksınız. Sistemin affı yok.
Bu sınır elbette Türkiye'nin her yerinde aynı değil. Coğrafi ve iklimsel şartlar göz önüne alınarak her il için özel bir tüketim ortalaması hesaplandı.
İşte nisan ayı itibarıyla faturanızda o can yakan Kademe-2 tarifesine geçmemeniz için il il aşmamanız gereken metreküp sınırları:
| İl | Nisan Ayı Kademe Sınırı (Metreküp) |
|---|---|
| Hakkari | 292.32 |
| Kars | 273.26 |
| Erzurum | 262.97 |
| Rize | 237.84 |
| Diyarbakır | 207.76 |
| İstanbul | 192.55 |
| Ankara | 180.69 |
| İzmir | 157.59 |
| Antalya | 124.95 |
Merkezi Sistemde Oturanlar Dikkat: Komşunuz Yüzünden Yanabilirsiniz!
Bireysel kombi kullananlar kendi sınırını kendi belirleyecek. Ya apartman boyu merkezi sistemle ısınanlar? İşte burada sistem çok daha acımasız ve tartışmaya açık bir şekilde işleyebilir. Merkezi sistemlerde kademe sınırı hesaplanırken, binaya gelen toplam fatura, o binadaki hane sayısına bölünecek.
Bunun Türkçesi şu: Apartmanınızda kış ortasında camları açıp petekleri sonuna kadar yakan, tasarruftan bihaber birkaç komşunuz varsa, onların bu hesapsız israfı bina ortalamasını bir anda yukarı çekecek. Sonuç mu? Belki siz evinizde battaniyeyle oturdunuz ama sırf o komşular yüzünden tüm apartman sakinleri gibi sizin de payınıza düşen tutar yüksek kademeden (26.13 TL) faturalandırılacak.
Her kuralın bir istisnası vardır. Devlet, şehit aileleri ve gazilerimiz için kademesiz, desteklemeli çok özel bir tarife (vergiler hariç 5.31 TL) uygulayarak bu kesimi koruma altına alıyor. İbadethaneler, cemevleri ve Kur'an kursları da bu kademe sisteminden tamamen muaf tutulacak.
Ticarethaneler ve sanayi tesisleri ise uygulamanın tamamen dışında. Evlerimize giren ekmeğin maliyeti artmasın diye fırıncılar ve ekmek üreticileri de doğrudan Kademe-1 tarifesinden faydalanmaya devam edecek. Aynı sayaçtan beslenen ancak iki ayrı ailenin yaşadığı köy evleri veya gecekondu tipi yapılarda oturan vatandaşlar için de bir açık kapı bırakıldı. Bu durumdaki aileler, E-Devlet üzerinden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının "Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti" sekmesine girerek durumlarını beyan edip destekten faydalanmayı sürdürebilecek
