Küresel piyasalarda "enerji paniği" artık bir tahminden öte, tabelalardaki yakıcı bir gerçeğe dönüştü. Washington’dan Berlin’e, İstanbul’dan Tokyo’ya kadar geniş bir coğrafyada ulaşım maliyetlerini altüst etti. ABD-İran hattındaki savaşın Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş yollarını tehdit etmesi, arz güvenliğini sarsınca akaryakıt fiyatları rekor kırdı. American Automobile Association (AAA) verilerine göre ABD genelinde dizel fiyatları galon başına 5 doları geçerek 2022 zirvesini yeniledi. Benzin ise %27'lik aylık sıçramayla Katrina Kasırgası dönemindeki kaosu hatırlatıyor. Avrupa’da ise durum daha vahim; Almanya’dan Polonya’ya uzanan "akaryakıt turizmi" vergi farklarının kapanmasıyla can çekişirken, Danimarka ve Hollanda litre başına 2,70 doları aşan fiyatlarla sürücüleri kontak kapatmaya zorluyor.
Küresel tedarik zincirindeki kırılma, dizel yakıtın üretim ve nakliye maliyetlerini benzinden daha yukarı taşıdı. Artık birçok gelişmiş ekonomide dizel araç sahibi olmak, benzinliye göre daha pahalı bir işletme maliyeti anlamına geliyor.
Dünya genelindeki akaryakıt fiyatlarını litre bazında (Dolar/Litre) incelediğimizde, ülkeler arasındaki vergi ve petrol rezervi farkı uçurumu gözler önüne seriyor:
En Ucuzlar: Rusya 0.81 $ile listenin başında yer alırken, onu petrol devi ABD (1.07$) ve Japonya (0.99 $) takip ediyor.
Orta Segment: Türkiye 1.40 $(Benzin) ve 1.49$ (Motorin) ile Çin ve Kanada gibi ülkelerin hemen üzerinde, Bulgaristan ve Polonya'nın altında konumlanıyor.
Avrupa'nın Zirvesi: İtalya ve Fransa’da 2.10 $barajı aşılırken, İsviçre 2.27$ ile rekora koşuyor.
Dünya Şampiyonu: Hong Kong, litre başına 3.96 $ (yaklaşık 4 dolar) ile dünyanın açık ara en pahalı benzini satan noktası ünvanını koruyor.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun son raporuna göre, Almanya'daki fiyat artış hızı komşu ülkeleri de peşinden sürükledi.
Polonya ve Çekya: Vergi avantajları sayesinde Alman sürücülerin akınına uğrayan bu ülkelerde fiyatlar 1.70 Euro seviyelerine çıkınca, yol masrafı tasarrufu sıfırladı.
İtalya Modeli: Roma yönetimi, toplumsal tepkiyi azaltmak için yakıt vergilerinde geçici bir indirime giderek fiyatları dengelemeye çalışıyor.
Danimarka Şoku: Danimarka'da dizel fiyatları Almanya'daki artış oranını dahi geride bırakarak 2.77 $ seviyesine ulaştı.
