Bayiye gittiniz, hayalini kurduğunuz o sıfır otomobilin anahtarını teslim aldınız. Heyecan dorukta. Fakat o tatlı telaşın arasında elinize tutuşturulan faturaya ne kadar dikkat ediyorsunuz? Geçtiğimiz yılın 5 Mayıs'ında Aydın'da tam olarak böyle bir olay yaşandı. İzmir'de ikamet eden bir vatandaş, 1 milyon 948 bin lira ödeyerek bayiden gıcır gıcır bir otomobil çıkardı. Eve gidip belgeleri detaylıca incelediğinde ise faturada can sıkıcı bir tuhaflık fark etti. Kendisinden, anlaştıkları araç bedelinin tam 11 bin 148 lira üzerinde ekstra bir tahsilat yapılmıştı.
Soluğu hemen bayide alan tüketici, bu kabarık tutarın dökümünü istedi. Bayi yetkilileri rakamın 5 bin 56 lirasını Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV), 2 bin 757 lirasını ise trafik tescil ve ruhsat işlemleri olarak açıkladı. Buraya kadar her şey olağan seyrindeydi. Ancak geriye kalan 3 bin 335 liranın karşılığında faturada tek bir ibare vardı: "Hizmet bedeli".
Tüketici, "Neyin hizmeti, kime, ne için?" diye sordu ama tatmin edici hiçbir yanıt alamadı. Parasını geri istemesi sonuçsuz kalınca, avukatı Zeynep Satılmış aracılığıyla o çetin hukuk mücadelesinin fitilini ateşledi. İcra takibiyle başlayan süreç, bayinin itirazı üzerine İzmir 5. Tüketici Mahkemesi'ne taşındı ve 3 Şubat'ta milyonlarca tüketiciye derin bir oh çektiren o tokat gibi kararla sonuçlandı.
Hakim, bayinin "hizmet bedeli" kılıfı altında yaptığı bu tahsilatı açıkça hukuka aykırı buldu. Gerekçeli kararda yer alan, "Araç satıcıları tarafından hizmet bedelinin belirlenmesinin keyfi uygulamalara yol açabileceği anlaşılmaktadır" vurgusu, sektördeki kanayan büyük bir yaraya işaret ediyordu. Somut bir masraf belgesi veya alınan bir hizmet sunamayan bayi, o 3 bin 335 lirayı faiziyle birlikte tüketiciye geri ödemeye mahkum edildi.
Kararın ardından konuşan Avukat Zeynep Satılmış, tüketicilerin genellikle sadece anahtar teslim fiyatına odaklanıp arka plandaki sinsi kalemleri gözden kaçırdığını belirtiyor. Satılmış'a göre, faturadaki o belirsiz eklemeler tamamen yasa dışı. "Bu dosyada 3-4 bin lira gözünüze küçük bir rakam gibi görünebilir. Ancak tüm Türkiye çapında her gün satılan araç sayısını düşünün! Gerçekten devasa bir haksız kazanç ve mağduriyet söz konusu." diyerek sinsi tehlikenin boyutuna dikkat çekiyor.
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu da konuya oldukça sert ve net yaklaşıyor. Kanunun 54. maddesini hatırlatan Ağaoğlu, satın alınan malın tüm vergiler dahil 'nihai fiyatının' tüketiciye önceden ve şeffaf bir şekilde bildirilmek zorunda olduğunun altını çiziyor. Ortada önceden haber verilmeyen sürpriz bir bedel varsa ve bunun altı boş bir "hizmet bedeli" ibaresiyle dolduruluyorsa, orada tüketici hakkı gasp ediliyor demektir.