ABD Başkanı Donald Trump, bu gece ve yarın İran’ı sert şekilde vuracaklarını açıkladı.Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ukrayna konulu Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi’nin ardından yaptığı açıklamada, "Koalisyonun Ukrayna için oluşturduğu çok uluslu güç, harekete geçmeye hazırdır" dedi.
DÜNYA TETİKTE
Fransa’nın başkenti Paris’te düzenlenen Ukrayna konulu Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi’nin ardından Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ortak basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısında konuşan Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Ukrayna’daki savaşta zamanın Rusya’nın lehine işlemediğini ve kalıcı barışa ulaşmak için müttefikler arasındaki iş birliğini güçlendirmeye kararlı olduklarını söyledi. Ukrayna’ya verilen desteğin daha güçlü ve daha hızlı devam edeceğini söyleyen Macron, "Bu anlayışla bu öğleden sonra Devlet Başkanı Zelenskiy ile iki ülke arasında bir yol haritası üzerinde mutabakata vardık" dedi.
Macron, "Hava savunması alanında Ukrayna, yeni nesil SAMP/T bataryalarının ilk bölümünü satın alacak. Bunlar önümüzdeki haftalarda füzeleriyle birlikte teslim edilecek. Diğer taraftan Ukrayna’nın savaş uçaklarının modernizasyonu kapsamında beraberindeki silah sistemleriyle birlikte 16 Rafale uçağının satın alınması projesi bulunuyor. İlk uçakların 2028-2029 yıllarında Ukrayna semalarında olması planlanıyor. Eğitim faaliyetleri ise önümüzdeki aylarda başlayacak" dedi.
Ukrayna’ya radar sistemleri ve ilave füzeler de devredileceğini duyuran Macron, Fransa’nın Ukrayna’ya ilk kez lisanslı üretim izni vereceğini ilan etti. Lisanslı üretimin AASM hassas güdümlü havadan karaya bombaları, Aster hava savunma önleyici füzeleri ve İngiltere tarafından da üretilen uzun menzilli havadan fırlatılan SCALP seyir füzelerini kapsadığını belirten Macron, "AASM, Aster 30 ve SCALP gibi yeni kabiliyetlerin lisans altında üretilmesi konusunda da anlaşmaya vardık. Bu sayede bu sistemler, Ukraynalı dostlarımızla birlikte Ukrayna topraklarında çok hızlı üretilebilecek" dedi.
“Diğer bazı ülkeler de benzer lisans anlaşmaları yapmaya karar verdi”
Macron’un açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Patriot hava savunma sistemi bataryaları için önleyici füzelerin Ukrayna’da lisanslı üretimine yeşil ışık yakmasından kısa süre sonra geldi. Açıklamasında bu konuya değinen Macron, "Biz de İtalya ile birlikte geliştirdiğimiz SAMP/T sistemlerinde kullanılan Aster füzeleri için aynı yönde karar aldık. Diğer bazı ülkeler de benzer lisans anlaşmaları yapmaya karar verdi" dedi.
Macron ayrıca, Avrupa ülkelerinin güçlerini ve uzmanlıklarını bir araya getirerek yeni kabiliyetler geliştireceklerini ve duyurusu yapılan FREYJA projesinin amacının bu olacağını söyledi. Ukrayna dahil 10 Avrupa ülkesinin iştiraki ile kurulan "Balistik Füze Savunma Koalisyonu" girişimine değinen Macron, "Proje, ortak bir çözümün ortaya çıkarılmasını ve Ukrayna’nın korunmasının bu alanda hızlandırılmasını sağlayacak" dedi.
“Çok uluslu güç, harekete geçmeye hazır”
Gönüllüler Koalisyonu’nun Ukrayna’da barışın ardından sağlayacağı güvenlik garantilerine de değinen Macron, Ukrayna’ya Destek Misyonu’nun ateşkes sağlandıktan sonra denizde, havada ve karada tamamen savunma amaçlı olarak konuşlandırılacağını söyledi. Macron, "Bu güç, hiçbir şekilde ateşkesi denetleyen bir mekanizma olmayacak. Aksine çatışmaların sona ermesinin geri dönülmez olmasını sağlama konusundaki kararlılığımızı ortaya koyacak" dedi.
Rusya’nın yeniden saldırmasını engellemeye yönelik tedbirlerin de askeri, siyasi ve ekonomik nitelikte olacağını ve tüm bu garantilerin sadece savunma amaçlı olup gerilimi tırmandırmayacağını ifade eden Macron, "Koalisyonun Ukrayna için oluşturduğu çok uluslu güç, harekete geçmeye hazırdır" dedi.
SINIRDA TEHLİKELİ YAKINLAŞMALAR
Macron, "Bugün bu kapsamda önümüzdeki aylarda gerçekleştirilecek tatbikatlar konusunda da karar aldık. Bu planlar, kısa süre önce bize resmen sunuldu. Tatbikatlar, Ukrayna’ya komşu ülkelerde gerçekleştirilecek. Amaç, konuşlandırma planlarımızı doğrulamak ve kara, hava ve denizde hazır, kararlı ve güvenilir olduğumuzu göstermek" dedi.
“Üretim artıyor ama sayı halen yeterli değil”
Ukrayna lideri Zelenskiy ise, Ukrayna’nın neredeyse her gün balistik füze savunma sistemleri için önleyici füzelere ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Zelenskiy, "Amerikan sistemlerinin karşı karşıya olduğu zorluklar ortada. Üretim artıyor ama sayı halen yeterli değil" dedi.
Balistik füzelere karşı seri üretilebilecek sistemler ve önleyici füzeler geliştirmek amacıyla FREYJA adı verilen bir program başlattıklarını ve bugün Balistik Füze Savunma Koalisyonu'nun kurucu toplantısını gerçekleştirdiklerini ifade eden Zelenskiy, "Önümüzdeki 12 ay içinde birlikte seri üretilebilecek, maliyeti düşük ve Avrupa’nın balistik füze savunma açığını kapatacak bir sistem geliştirebiliriz" dedi.
İngiltere, AB’nin 90 milyar euroluk kredi programına katıldı
Basın toplantısında İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise, İngiltere’nin AB’nin Ukrayna’ya 90 milyar euroluk kredi programına katıldığını açıkladı. Starmer, "Böylece Ukrayna, ihtiyaç duyduğu askeri kabiliyetleri almaya devam edebilecek. Bu karar, Ukrayna’nın özellikle füze sistemleri başta olmak üzere İngiltere’nin savunma kapasitesinden daha fazla yararlanmasının da önünü açıyor" dedi.
Kararın Avrupa’nın birlikte hareket ettiğini gösterdiğini belirten Starmer, görevden ayrılmasının ardından yeni başbakanın da Ukrayna’ya desteği sürdüreceğinden şüphesi olmadığını ifade etti.
“Savaş, yeni bir aşamaya girdi”
Almanya Başbakanı Merz, "Rusya’nın Ukrayna’ya ve dolayısıyla Avrupa’ya karşı yürüttüğü savaş, yeni bir aşamaya girdi. Son haftalarda yaşanan diplomatik gelişmeler, bunu açıkça ortaya koyuyor" dedi.
Ukrayna’ya desteğin devam etmesi gerektiğini ifade eden Merz, bugünkü toplantının Avrupa’nın savunma kapasitesi ve Avrupa’nın birlik içinde hareket edebildiğini göstermesi açısından önemli olduğunu söyledi.
İRAN SAVAŞI BÖLGEYE YAYILIYoR
ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü “devralacağını” ve stratejik su yolunun güvenliğini sağlayacağını söyledi. Trump, boğazdan geçen yüklerden güvenlik maliyetlerinin karşılanması amacıyla yüzde 20 oranında ödeme alınacağını açıkladı.
İran ise ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın yönetimine müdahale etmesine izin vermeyeceğini bildirdi. Tahran yönetimi, Körfez ülkelerinin ABD ile işbirliği yapmasının “savaş eylemi” olarak değerlendirileceği uyarısında bulundu.
KARŞILIKLI SALDIRILAR SÜRÜYOR
Tarafların karşılıklı saldırıları da devam etti. İran medyasına göre ABD’nin ülkenin güneybatısındaki petrol üretim bölgesine düzenlediği saldırılarda iki kişi hayatını kaybetti, üç kişi yaralandı. ABD ordusu, İran’daki hava savunma sistemleri, kıyı radarları, füze ve insansız hava aracı tesisleri ile bazı deniz unsurlarını hedef aldığını açıkladı.
Saat 21:55'te İran’ın Hürmüz eyaletine bağlı Bender Abbas kentinin doğusu ile Sistan ve Beluçistan eyaletine bağlı Çabahar kentinde patlama seslerinin geldiği bildirildi.
Aynı saatlerde İran ise Hürmüz Boğazı’ndan “yasa dışı” şekilde geçmeye çalıştığını öne sürdüğü iki gemiye uyarı ateşi açıldığını duyurdu. Devrim Muhafızları ayrıca Bahreyn, Ürdün, Kuveyt ve Umman’daki bazı askeri hedeflere saldırı düzenlendiğini ileri sürdü.
