2026 yılının Mart ayı başında başlatılan eşel mobil uygulaması vatandaşı artan fiyatlar karşısında kısmen de olsa korudu. Eşel mobilin ilk ayağını oluşturan 2026 yılı Mart-Haziran ayları döneminde akaryakıt zamlarının yüzde 75’i ÖTV’den karşılandı, indirimin de yine aynı oranı ÖTV’ye eklendi. Zam ve indirimde yüzde 25’lik kısım ise pompaya yansıtıldı.
İNDİRİM ŞİKÂYETİ
Temmuzda başlayan ikinci dönem de iki bölümden oluştu; ilk dönem Temmuz, ikinci dönem Ağustos-Eylül. Temmuz ayı boyunca zammın yarısı ÖTV’den karşılandı, yarısı pompaya yansıtıldı. Ağustos ve eylülde ise zammın yalnızca yüzde 25’i ÖTV’den karşılanacak, yüzde 75 pompaya yansıtılacak.
Bu aylarda indirim yaşandığı takdirde ise indirimin tümü ÖTV’ye aktarılıyor. İndirim, ÖTV’nin ürün bazında yasal sınıra ulaşması halinde tabii ki pompaya yansıtılacak.
Uygulamanın nasıl olduğunun tam bilinmemesinin etkisiyle “Ham petrol fiyatları şu kadar geriledi, zam yaparken iyiydi, niye şimdi indirimde cimri davranılıyor” türü şikayetlerden geçilmiyordu. İndirimler pompaya yansımayacaktı zaten.
Yine 28 Temmuz’da motorinde yaşanan indirimin nedeni ise özel bir durumdu, motorindeki ÖTV’nin sıfırlanmış olmasıydı. Dolayısıyla indirimin bir kısmı pompaya yansıdı, bir kısmı ÖTV’ye eklendi.
ŞİMDİ NE OLACAK?
Günümüzde üretimi olumsuz etkileyen iki problem var. Biri Hürmüz Boğazı'ndaki durum... 6 Temmuz'dan bu yana Brent petrol fiyatı yüzde 30 civarında arttı, 100 doları test etti. Diğeri ise Ukrayna'nın Rusya'daki rafinerilere saldırması. Sonuç olarak dizel piyasası ciddi bir baskı altına girdi.
Bu arada motorinin litre fiyatı savaş süresince en yüksek 85 lirayı görmüştü. 8 Nisan'daki bu zirveden sonra "eşel mobil" uygulamasının da etkisiyle geriledi. Motorin, 6 Temmuz'da 64 lira 61 kuruştan satılmıştı. Yaklaşık 3 haftada 15 lira zamlandı. Fiyat bu gece yarısı bazı illerde 80 lirayı geçecek. Benzin fiyatı ise bu süreçte 6 lira artarak 68 lira 83 kuruşa çıktı.
Öte yandan zamların vergiden düşülmesini sağlayan eşel mobil sistemi kademeli olarak sona erdirilecek. Ağustos'ta zammı karşılama oranı yüzde 50'ye, Eylül'de yüzde 25'e inecek. Uygulama 1 Ekim'de tamamen yürürlükten kalkacak. Sektör yetkilileri, bunun hızlı fiyat artışlarına neden olabileceği belirtiliyor. Akaryakıt fiyatının artması, enflasyon baskısı demek.
Dolayısıyla önümüzdeki haftalarda dizel fiyatı gerilemez ise yeni bir eşel mobil düzenlemesine ihtiyaç duyulabilir ya da süre uzatımına gidilebilir.
