Uzmanlara göre çocuklarda saldırganlık, şiddet, birçok farklı altta yatan sorunun belirtisi olabilir. Bu çok çok biçimli (polimorfik) bir şey, birçok farklı psikiyatrik durumu içinde barındırıyor olabilir, dolayısıyla tıbbi bir sorun ve yaşam koşulları için ortak bir özellik. Ve bu yüzden saldırganlığı tedavi etmenin özünde, önce onu neyin tetiklediğini bulmak yatıyor.
Saldırganlığın nedenleri
Uzmanlara göre çocuklarda saldırganlığın en önemli nedeni duygu durum bozuklukları. Öncelikle, ruh hali sorunları var mı? Bipolar çocuklar, manik evrelerinde, çok sık agresif hale gelebiliyorlar. Kendini kontrol etmeyi kaybediyorlar, dürtüsel hale geliyorlar. Spektrumun diğer ucunda, depresyona girdiklerinde, agresif olmaları daha az yaygın olsa da, sinirli olabilirler ve bazen bu sinirlilik ve huysuzluk çocukların tepkisine yol açabiliyor.
GERÇEKLİKLE KOPAN BAĞ?
İkinci neden Psikoz. Yani bireyin gerçeklikle olan bağının koptuğu veya büyük ölçüde zayıfladığı ciddi bir ruh sağlığı durumudur. Temel olarak halüsinasyonlar (gerçekte olmayan sesler duyma, görüntüler görme) ve sanrılar (gerçek dışı, mantıkla çürütülemeyen inançlar) ile karakterize.
Psikoz hastalıklar ayrıca saldırganlıkla da kendini gösterebiliyor. Örneğin, çocuklar şizofreni genellikle rahatsız edici olabilecek içsel uyaranlara tepki veriyorlar. Bazen şizofreni hastası çocuklar güvensiz, şüpheci ya da tam anlamıyla paranoyak olurlar ve kendi korkuları yüzünden başarısız olurlar.
HAYAL KIRIKLIKLARI ÇOCUKLARI ZEHİRLİYOR MU?
Üçüncü neden ise hayal kırıklığı: Bilişsel (şimdi zihinsel bozukluk olarak adlandırılan) veya iletişim (otizm dahil) sorunları olan çocuklar da saldırganlıkla kendini gösterebiliyor. Bu duruma sahip çocuklar agresif/ saldırgan hale geldiklerinde, genellikle kaygı veya hayal kırıklıklarıyla başa çıkmakta zorlandıkları ve duygularını başkaları gibi dile getiremedikleri için bunu yapıyorlar. Agresyon (hayal kırıklığı), aynı zamanda dürtüselliğin bir biçimi de olabilmekte.
ÇOCUKLAR YAPTIKLARINI SONUCUNU DÜŞÜNMEZ
Dördüncü neden ise dürtüsellik ve sonrasında rahatsız edici davranış bozuklukları var. Çocuklarda en yaygın olanları, dürtüsellik ve kötü karar vermek, agresif olarak yorumlanan davranışlara yol açabiliyor. Bu çocuklar genellikle yaptıklarının sonuçlarını düşünmezler; aslında düşünmedikleri zamanlarda bu durum duyarsız veya kötü niyetli görünebiliyor.
Bir başka sebep ise davranış bozukluğu. Davranış bozukluğunda, agresiflik/saldırgan hastalığın matrisinin bir parçası olarak kabul ediliyor ve bunun büyük bir bileşeni şeklinde nitelendiriliyor. Yaptığı şeylerin sonuçlarını düşünmeden gelen çocuğun aksine, bunu bilinçli yapan çocuklar kasıtlı olarak kötü niyetlidir ve tedavi ve yaklaşım oldukça farklıdır.
Altıncı sebep sakatlıklar. Bazen bir çocuğun frontal lob hasarı veya belirli epilepsi türleri olduğunda agresif patlamaların organik nedenleri olabilmekte. Bu durumlarda agresif olayın anlaşılır bir nedeni olmayabilir ve durum patlayıcı bir bileşeni içinde taşıma kararlılığında olabiliyor.
Yanı sıra travma. Son olarak, çocuklarda veya ergenlerde saldırganlık durumlarındaki stres faktörleri tarafından tetiklendiği ve altında yatan duygusal bir hastalığı temsil etmediği zamanlar var. Ancak bunun oldukça nadir olduğunu anlamak önemlidir ve saldırganlık daha sık yaşanmaya başladığında, bunun duygusal bir sorun ortaya çıkabileceğini anlamak önemli.
ÇOCUKLARDAKİ SALDIRGAN DAVRANIŞLA BAŞA ÇIKMA YÖNTEMİ
- Mutlaka Sakin Kalın: Çocuk öfkelendiğinde siz sakinliğinizi koruyun. Kendine veya başkasına zarar vermediği sürece ortamda kalın ancak onunla bağırarak tartışmayın.
- Kesinlikle Alternatif Çıkış Yolları Sunun: Öfkesini vurarak değil, resim yaparak, koşarak veya kil hamuru oynayarak, yırtılabilir kağıtlarla ifade etmesine yardımcı olun.
- Her Zaman Tutarlı Olun: Ebeveynler arasında kural birliği sağlayın. Saldırganlığa asla gülmeyin veya göz yummayın.
- Çocuğun Duygularını Adlandırın: "Görüyorum ki şu an çok öfkelisin ama arkadaşına vurmana izin veremem" diyerek duygusunu onaylayın ama davranışına sınır koyun.
- Çocuklarda Ekran Süresini Azaltın: Şiddet içeren çizgi film ve oyunlardan çocukları uzak tutun.
