Başkent Ankara’da gerçekleştirilen NATO Zirvesi’nin ardından savunma üretimi, tedarik zincirleri ve sanayi iş birliğinde öngörülen yeni dönemin Konya sanayisine yansımalarını mercek altına alıyor.
50 MİLYAR DOLARLIK PAZAR
Dünya çapında ses getiren zirvede açıklanan yüksek tutarlı tedarik ve yatırım rakamlarının yanı sıra NATO’nun üretim ve tedarik yapısında öngördüğü dönüşüm ve bu dönüşümün Konya sanayisi için ortaya çıkardığı fırsatlar ele alınmaya başlandı.
Bir yandan zaten savunma sanayiinde Türkiye'de iste başı olan Konya sanayisinin bu süreçten alabileceği pay değerlendiriliyor. Firmaların yeni döneme hazırlanmak için atması gereken adımlar ve üreticilere yönelik yol haritası belirleniyor.
Konya'da üretim yapan sanayiciler için zirvenin kalıcı etkisinin sadece açıklanan mali büyüklüklerle değil, savunma üretimi ve tedarik yapısında öngörülen dönüşümle birlikte değerlendirilmesi gündemde.
Bu kapsamda ‘mülkiyetten kapasiteye’ yaklaşımıyla, fabrikaya sahip olmanın yanında, belgelenmiş üretim kapasitesine üretim ağları üzerinden erişimin de yeni dönemde stratejik bir seçenek haline geleceğine işaret ediliyor.
Zirve’de 50 milyar ABD dolarının üzerinde yeni tedarik ilan edilirken, bu tutar ortak bir NATO bütçesi değil, müttefiklerin ulusal tedarik ilanlarının toplamından oluşuyor.
NATO’nun yeni sanayi stratejisi ise mevcut üretim kapasitesini ve talep alanlarını daha görünür hale getirerek firmaların uluslararası tedarik zincirlerine katılımı açısından yeni imkanlar sunuyor.
BU TARİHİ Fırsat savunma sanayiiyle sınırlı değil
Dolayısıyla NATO’nun yeni üretim yaklaşımının Konya açısından sunduğu fırsatlar sadece hâlihazırda savunma sanayiinde faaliyet gösteren firmalarla sınırlı da değil.
Bu yeni dönemde kendi ürün ve teknolojisiyle savunma sanayiinde yer alan firmaların yanı sıra, özgün bir savunma ürünü bulunmasa da belgelenmiş üretim kapasitesine, makine altyapısına ve teknik yeterliliğe sahip sanayi kuruluşları da sisteme katılabilecek.
Yine NATO’nun kriz dönemlerinde üretimi hızla artırma yaklaşımı, sivil sanayi açısından da yeni bir alan oluşturuyor.
Konya'da gıda işleme, otomotiv yan sanayi, plastik, kimya, kauçuk ve ambalaj gibi sektörlerdeki üretim kapasitesi, gerektiğinde farklı ihtiyaçlara uyarlanarak bu üretim yapısının parçası olabilecek.
Yanı sıra, kriz dönemine hazır kapasite bulundurmak firmalar açısından barış döneminde ilave maliyet oluşturuyor.
Konya'da, dönüştürülebilir üretim kapasitesinin yalnızca makine altyapısından ibaret olmadığı; işgücünün, alternatif tedarik kaynaklarının ve üretim hatlarının da önceden hazırlanması gerektiğine dikkat çekiliyor.
Bu kapasitenin nasıl destekleneceğine ilişkin mekanizmaların ise ulusal düzeyde belirlenmesi gerekiyor.
KONYA SanayiciSİnin yol haritası: GÖRÜNMEK, GİRMEK, YÜKSELMEK
Konya sanayisinin NATO’nun yeni üretim ve tedarik sistemine katılımı üç aşamadan oluşuyor:
- Görünmek,
- Girmek ve
- Yükselmek.
Buna göre firmaların üretim kabiliyetlerini uluslararası standartlarda tanımlayıp belgelendirerek bilinir ve görünür hâle gelmeleri ilk aşamayı oluşturuyor.
Nihayetinde talebe erişim ve rekabetçi maliyetlerle sipariş alabilmek ikinci aşamada öne çıkarken, üçüncü aşamada firmaların sadece üretim kapasitesi sağlayan alt yükleniciler olarak kalmayıp güçlü sözleşme şartları ve teknolojik öğrenme yoluyla değer zincirinde daha üst konuma çıkmaları önem taşıyor.
Dolayısıyla bu üç aşama farklı şartlara dayanıyor.
Görünmek için kodlama ve belgelendirme, girmek için talebe erişim ve rekabetçi maliyetler, yükselmek için ise sözleşme gücü ve teknolojik öğrenme gerekiyor.
Yine belgelendirme ve tedarikçi sistemlerine kaydolmak önemli bir başlangıç olmakla birlikte tek başına sipariş garantisi sağlamıyor.
Aynı şekilde firmaların sahip olduğu belgelerin yanı sıra enerji ve girdi maliyetleri, teslim güvenilirliği, güvenlik belgeleri ve teknik dokümantasyon yetkinlikleri de rekabette belirleyici oluyor.
Görünürlük rekabeti de artıracak
NATO toplantısıyla ortaya çıkan bu yeni sistemin Konya sanayisi açısından yalnızca fırsat üretmeyeceğine de dikkat çekiliyor.
Yine üretim kapasitesinin uluslararası sistemlerde görünür hale gelmesi, Konya’daki firmalara yeni müşterilere erişim imkanı sağlarken, aynı zamanda benzer kabiliyetlere sahip yurt içi ve yurt dışındaki üretim merkezleriyle rekabeti de artıracak.
Dolayısıyla firmaların yalnızca sipariş hacmine değil, değer zincirindeki konumlarına da odaklanmaları önem taşıyor.
Buna göre üretim kapasitesini kullandıran ancak bu süreçte tasarım, fikri mülkiyet, müşteri ilişkisi ve teknolojik öğrenme kapasitesini geliştiremeyen firmalar, ciro artışına rağmen kolay ikame edilebilir bir alt yüklenici konumunda kalabilir.
Yeni döneme hazırlanmak
Güçlü bir üretim kapasitesine sahip olan Konya'da şehrin üretim yetkilileri, NATO’nun yeni üretim ve tedarik düzeninin Konya sanayisi için oluşturduğu fırsatları somut kazanımlara dönüştürmek amacıyla altı başlıkta çalışma yürütülebileceğine işaret ediliyor .
- İlk olarak üyelerin hazırlık düzeyi ölçülecek; Konya sanayisinin üretim kabiliyeti, belgelendirme ve tedarikçi kayıt durumu çıkarılabilecek.
- Firmaların üretim kabiliyetlerinin uluslararası sistemlerde aranabilir hale getirilmesine yönelik çalışmalar yürütülebilecek.
- Bu çalışmanın temelini Konya'nın sanayi ve üretim kapasitesi raporları oluşturulabilecek.
- Kapasite raporlarında yer alan makine parkı, üretim kapasitesi ve personel yapısına ilişkin verilerin uluslararası sınıflandırmalarla eşleştirilerek Konya sanayisinin aranabilir kabiliyet envanterinin oluşturulmasında kullanılması hedeflenmekte.
- Üretim kabiliyetlerinin uluslararası standartlarda tanımlanması için kodlama ve teknik dosya hazırlama alanlarında eğitim programları düzenlenebilecek.
- Üyeler, belgelendirme ve test süreçlerinde mevcut destek mekanizmalarına ve Konya’daki akredite test imkanlarına yönlendirilebilecek.
- Konya'da, akredite test ve doğrulama kapasitesinin envanterini de çıkararak bu kapasiteye erişim şartlarını ilgili kurumlarla birlikte ele alabilecek.
- Ayrıca firmaların uluslararası üretim zincirlerinde sadece kapasite sağlayıcısı olarak kalmamaları için sözleşme süreçlerine yönelik bir kılavuz hazırlanabilecek.
- Kılavuzda tasarım katkısının kaydı, ortak geliştirme, ortak fikri mülkiyet, referans gösterme hakkı, süreç bilgisinin korunması ve kriz dönemi teslim hükümleri ele alınabilecek.
- Savunma ticaretindeki engeller ve sanayicilerin rekabet gücünü etkileyen gelişmeler izlenerek üyelerin görüş ve talepleri ilgili makamlara aktarılabilecek.
NATO'NUN 3 YILI
NATO’nun önümüzdeki üç yıllık uygulama çerçevesini şekillendirmesi beklenen Uygulama Planı hazırlanırken Konya sanayisinin görüş ve taleplerinin ulusal karar süreçlerine taşınması da gündemde yer alacak.
Konya’nın üretim kapasitesinin stratejik ortaklıklarla daha da güçlendirileceğini ifade ediliyor.
