Benzinli mi elektrikli mi derken, otomatik mi düz vites mi tartışması da son yıllarda yeni bir boyut kazandı.
İKİ TÜR ÇATIŞMASI
Bilindiği gibi araçların hareket etmesi için yakıtların enerjisi, motor tarafından hareket enerjisine çevrilir ve bu enerji, şanzıman vasıtasıyla tekerleklere iletilir. Bazı şanzımanlar sürücü tarafından kontrol edilir ve bunlar manuel ya da düz vites olarak adlandırılır. Gaz ve fren tepkisine göre vitesleri ayarlayan şanzımanlar ise tam otomatik vites olarak isimlendirilir.
OTOMATİK VİTES
Bu iki türün dışında bir de yarı otomatik vites bulunur. Genellikle manuel viteslerin otomatikleştirilmesi ile elde edilen yarı otomatik vitesler, tam otomatik vitesler gibi herhangi bir müdahale olmadan vites geçişini sağlar. Üç vites türünün de belirli avantajları, dezavantajları ve farkları var.

Düz, Yarı Otomatik ve Otomatik Vitesin Farkları Neler?
Bilindiği gibi düz vites araçlarda vites, sürücü tarafından ayarlanır. Otomatik ya da yarı otomatik viteste ise değişiklik işlemi otomatik gerçekleşir.
Yani düz vites araçları kullanmayı öğrenebilmek için biraz fazla zaman geçirmek ve tecrübe etmek gerekir. Otomatik ya da yarı otomatik vites araçların kullanımı ise daha kolaydır.
Ancak düz vites araçlarda gaz, fren ve debriyaj pedalları bulunur. Otomatik ya da yarı otomatik vites araçlarda ise gaz ve fren pedalları bulunur.

İŞTE Düz Vitesin Avantajları
Düz vitesin avantajları yakıtta da belirgin. Yakıt tüketimi, tam otomatik vitese göre daha düşüktür. Ancak yarı otomatik vitesli bazı modeller, muadili olan düz vites araçlara göre benzer ya da daha az yakıt tüketimi sunabilir.
Öte yandan düz vites araçların sıfır satış fiyatları, tam otomatik ya da yarı otomatik vitesli araçlara göre daha düşüktür. Arıza ya da bozulma durumunda düz vites araçların tamir ve değişim maliyetleri daha ucuzdur.
Yine düz vites araçların şanzıman ısınması gibi sorunları daha az olur.
DÜZ VİTESİN DEZAVANTAJLARI
Uzmanlara göre düz vitesi öğrenmek daha zordur ve uzun pratikler gerekir. Düz vites araçların ikinci el fiyatları, otomatik vites araçlara göre daha düşüktür.
yarı otomatikler ve Tam Otomatikler
Araçta sadece gaz ve fren pedalları bulunduğu için karıştırma ihtimali azdır. Düz vitese göre öğrenmesi çok daha kolaydır. İkinci el fiyatları, muadili olan düz vitesli arabalara göre daha yüksektir.

işte Otomatik Vitesin Dezavantajları
Yarı otomatik ve tam otomatik vitesli arabaların alış fiyatı, düz vites araçlara göre daha pahalıdır.
Yarı otomatik vitesli araçların yakıt tüketimi, manuel vitese göre kimi zaman daha düşük olabilir. Ancak tam otomatik vitesli araçların neredeyse tamamı, muadili olan düz vites araçlara göre daha yüksek yakıt tüketimi sergiler.
Yine arıza ve bozulma gibi sorunlar ile karşılaşılması durumunda onarım ücretleri daha yüksek olabilir. Şanzıman ısınması gibi sorunlar yarı otomatik vitesli araçlarda daha sık gözlemlenir. Tam otomatik vitesli araçlar ile düz vitesli araçlar arasında ise ısınma sorunları benzer sıklıklarla yaşanır.
Aynı şekilde karmaşık yapıları nedeniyle değişim ve onarım maliyetleri daha yüksektir.
Hangi Vites Türü Tercih Edilmeli?
Uzmanlara göre çok uzun süre direksiyon başında olmayan ve araçta konfor arayan kişiler için tam otomatik ya da yarı otomatik vites daha mantıklı. Uzun süre araç kullanacağı için yakıt tüketimini önemseyen ve araca tam hakim olmak isteyen kişiler için ise düz vites daha uygun.