İç Hastalıkları Uzmanı Aytaç Karadağ, öncelikle teflonun Politetrafloroetilen (PTFE) adı verilen bir kimyasal kaplamanın patentli marka adı olduğunu ancak yapışmaz tavaların genel adı olarak kullanıldığını belirtti ve PTFE hakkında şunları söyledi:
“PTFE,1930'larda çalıştığı şirketin bir kimyageri tarafından keşfedilen teflon, pişiricileri yapışmaz hale getirmek için kullanılan bir kaplamadır. En çok tava tencere gibi pişiricilerde kullanılır. Yani teflon tava deyince aklınıza herhangi bir marka değil PTFE kaplama gelmeli. Ekonomim7in haberin göre teflon ayrıca giyimde, kişisel bakım ürünlerinde ve su geçirmez bir yüzey oluşturmak için üretimde kullanılır.
Tıbbi olarak polimer duman ateşi; yapışmaz yüzeyli (PTFE kaplamalı) tava ve tencerelerin aşırı ısınması (genellikle 260°C ve üzeri) sonucu açığa çıkan renksiz ve kokusuz dumanların solunmasıyla tetiklenen, grip benzeri akut bir reaksiyondur.
Yapışmaz tavanızı boşken sakın ısıtmayın
Tavalar özellikle boşken ocakta unutulduğunda veya çok yüksek ısıya maruz kaldığında, kaplama kimyasal olarak bozulmaya başlar ve solunum yoluyla vücuda alınan toksik gazlar salınır.
İç Hastalıkları Uzmanı Aytaç Karadağ, bu tür kaplamalı eşyaları kullanırken dikkatli olmak ve üreticinin önerilerine uygun şekilde kullanmanın önemine dikkat çekti ve teflon gribinin belirtilerini anlattı:
“Toksik dumana maruz kalındıktan sonraki 4 ila 8 saat içinde; ani titreme, yüksek ateş, şiddetli baş ve eklem ağrıları, kuru öksürük ve göğüste baskı hissiyle tıpkı grip gibi kendini gösteren bu rahatsızlık, uzmanlar tarafından takip ediliyor.”
“Bilim insanları, bu tarz vakaların resmî olarak çok sık rapor edilmediğini belirtmekle birlikte, kaplamalı ürünlerin aşırı derecede ısıtılması durumunda sağlığa zararlı olabilecek kimyasal gazların salınabileceğine dikkat çekiyor.”
Amerika'daki 55 zehir merkezini denetleyen ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan America's Poison Centers'a göre (zehir merkezi), son 20 yılda bu merkeze gelen "polimer duman ateşi" şüphesi vakalarıyla ilgili 3600'den fazla rapor ulaştı.
Washington Post’a konuşan Missouri Zehir Merkezi müdürü Julie Weber, bu tavaları talimatlara göre kullanmanın önemli olduğunu, çoğu insanın kullanma talimatlarına uymadığınıı söyledi.
British Columbia Üniversitesi'nde kimya doçenti olan Zac Hudson, yüksek ısıda kullanılan tavaların çok karmaşık bir karışım açığa çıkaracağını, bu nedenle teflon tavanın yüksek sıcaklıkta ısıtılmaması gerektiğini belirtti.
Peki bu konuda yapılan araştırmalar ne diyor?
İç Hastalıkları Uzmanı Aytaç Karadağ, Almanya'da yapılan küçük çaplı bir araştırmadan bahsetti:
“Bahsi geçen araştırmada yapışmaz tavalar boşken 30 dakika boyunca sıcak bir ocak üstüne bekletildi ve havadaki farklı PFAS emisyonlarını ölçüldü.
En yüksek sıcaklığa ulaşan tava en yüksek emisyonlara sahipti ancak uygulanması gereken normal ısıda altındaki emisyonların insan sağlığı açısından bir risk oluşturmadığı gözlemlendi.”
Uzmanlar yapışmaz tavaların asla önceden ısıtılmaması gerektiğini ve orta ila düşük ateşte tipik pişirme yöntemlerinin bu kadar yüksek sıcaklıklara yol açmayacağını söylüyor.
İç Hastalıkları Uzmanı Aytaç Karadağ, yapışmaz tava kullanırken dikkat edilmesi gereken noktaları sıraladı:
- Tavaları boşken ısıtmayın. Mutlaka yiyecek, tereyağ veya sıvı yağ ile kullanın.
- Yüksek ısıda fırınlamaktan veya ızgara yapmaktan kaçının.
- Pişirme sırasında mutfağı havalandırın (pencereleri açın veya aspiratör çalıştırın).
- Çizilmeyi önlemek için metal yerine ahşap veya silikon mutfak gereçleri tercih edin.
