İğneler sayesinde diyet ve egzersizle vermekte zorluk yaşadığı az miktardaki kiloyu verilebiliyor mu?
Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre, dünya genelinde yaklaşık 100 milyon insan glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonistleri veya GLP-1'ler olarak bilinen bir ilaç sınıfını kullanıyor.
Zayıflama ilaçları, vücutta üretilen ve kan şekeri seviyelerini ve iştahı düzenleyen doğal bir hormon olan GLP-1'i taklit ederek işliyor.
Başlangıçta tip 2 diyabeti tedavi etmek için geliştirilen bu ilaçlar, günümüzde kilo vermek için reçeteli yazılıyor ve iştahı bastırarak etki gösteriyor.
İngiltere, ABD, Hindistan ve Brezilya da dahil dünyanın birçok ülkesinde, kilo verme enjeksiyonları genellikle yalnızca vücut kitle indeksi 30 veya üzeri veriliyor. BBC'nin haberin göre yüksek tansiyon gibi kiloya bağlı bir sağlık sorunu varsa da BMI 27 veya üzeri yetişkinlere reçete ediliyor.
İlaçların yazılmasına yönelik rehberler ülkeden ülkeye sıkılaşabiliyor.
Örneğin, İngiltere'de Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) rehberleri, Mounjaro reçetesi için en az 35'lik vücut kitle indeksi ve ilgili bir sağlık sorununu şart koşuyor. Bazı etnik gruplar için daha düşük eşikler bulunuyor.
GLP-1'ler genellikle düşük bir başlangıç dozunda reçete ediliyor ve toleransı artırmak için doz kademeli olarak yükseltiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre yan etkiler arasında mide bulantısı, kusma, ishal ve kabızlık yer alabiliyor.
Gallup anketine göre, ABD'de yetişkinlerin % 11'i kilo vermek amacıyla bu ilaçları kullandığını belirtiyor. Bu oran 2024'te % 3'tü.
İnsanlar neden mikro dozlama yapıyor?
Mikro doz kullananların tam sayısını bilmek zor. Çünkü birçok kişi bunu tıbbi gözetim olmadan ve özel kliniklerden ve internetten temin ederek yapıyor.
Sosyal medyada paylaşılan videolarda bazıları, mide bulantısı, kusma ve kabızlık gibi hoş olmayan yan etkilerden kaçınmak için mikro doz ilaç kullandıklarını söylüyor.
Kimileri ise ilaçların kullanım süresini uzatarak para tasarrufu yapmaya çalıştıklarını veya "yemekle ilgili sürekli, rahatsız edici veya tekrarlayan düşünceler" olan "yemek gürültüsünü" azaltmaya yardımcı olduğunu söylüyor.
Ancak uzmanlar, kilo verme iğnelerinin talimatlar dışında kullanımının birçok bilinmeyen yönü olduğunu belirtiyor.
North Carolina Üniversitesi'nde endokrinoloji alanında klinik eczacı Anne Kome, "Bunları güvenlik ve etkinlik açısından incelenmemiş veya değerlendirilmemiş bir şekilde kullanıyoruz" diyor.
Riskler neler?
"Biri yanlış hesaplama yaparsa, bu, hata riskini potansiyel olarak artırabilir" diyor.
Bu şekilde ilaç çok fazla alınabilir ve bu da şiddetli mide bulantısı, kusma ve susuz kalmaya yol açabilir.
Bir diğer endişe ise kontaminasyon.
Kome'ye göre, insanlar tek kullanımlık şişelerden tekrar tekrar küçük dozlar çektiklerinde veya enjeksiyon kalemlerini daha uzun süre kullanmak için kullanım ömrünün ötesine geçtiklerinde, bakterilerin sıvı ilacın içine girme ve enfeksiyona yol açma riski artırıyor.
Ozempic ve Wegovy'yi üreten Novo Nordisk ve Mounjaro'yu üreten Eli Lilly, ürünlerinin onaylanmış dozaj talimatlarında değişiklik yapılmasını desteklemediklerini açıkladılar.
İlaçların kendileriyle ilgili de sorular var.
İngiltere, ABD ve Avrupa'daki sağlık kurumları, GLP-1'ler ile akut pankreatit (pankreasın ani iltihaplanması ve şiddetli mide ve sırt ağrısına neden olan bir rahatsızlık) arasında olası bir bağlantıyı araştırıyor.
Ancak araştırmacılar, çok küçük dozların alınmasının bu riskleri değiştirip değiştirmediğini henüz bilmiyorlar.
