İhbar müessesi 1905 sayılı yasa ile düzenlendi. Devlet bu yasa ile ulaşamadığı özellikle vergi kayıp ve kaçaklarını ortaya çıkararak gelir elde etmeyi amaçlamakta. Devlet vergi ve kaçaklarının azaltılmasına yardım sağlayan bu vatandaşlara bunun karşılığında; vatandaşlık görevlerini yerine getirmeleri sebebiyle ihbar ikramiyesi ödemekte. Öte yandan aranan teröristler, vergi kaçakçıları, uyuşturucu ticareti ve kanuna aykırı tarihi eser (define) kaçakçılığı gibi belirli suçları ihbar edenlere de ödül veriliyor.
ÖDÜL SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR
Örneğin terör olaylarından aranan teröristleri İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan "Ödül Yönetmeliği" kapsamında, terör suçlarının ortaya çıkarılmasına veya aranan örgüt mensuplarının yakalanmasına yardımcı olanlara para ödülü veriliyor.
Aranan teröristler listesindeki kategorilere göre belirlenen güncel maksimum ödül miktarları şöyledir:
Örneğin Kırmızı Liste: 20.000.000 TL'ye kadar
Turuncu Liste: 8.000.000 TL'ye kadar
Sarı Liste: 4.000.000 TL'ye kadar
Gri Liste: 2.000.000 TL'ye kadar
İhbarınızı Emniyet Genel Müdürlüğü'nün veya İçişleri Bakanlığı Terör Arananlar sayfası üzerinden ya da Alo140 Terör İhbar Hattı üzerinden güvenle gerçekleştirebilirsiniz. Gizlilik bildirimde bulunan vatandaşların kimlik bilgileri kesinlikle gizli tutulur, üçüncü şahıslarla paylaşılmaz. Sistem haftanın 7 günü, günün 24 saati kesintisiz hizmet vermekte. Yapılan doğru ihbarlar ve sağlanan istihbari bilgiler, güvenlik güçlerinin terörle mücadele operasyonlarında etkin rol oynamakta.
VERGİ KAÇIRANLARI İHBAR
Aynı şekilde vergi ihbar da şöyle oluyor: Vergi kayıp ve kaçağına yol açan (fatura vermeme, sahte belge düzenleme, kayıt dışı işçi çalıştırma, IBAN ile tahsilat yapma gibi) durumları ihbar eden vatandaşlara, 1905 Sayılı Kanun kapsamında "ihbar ikramiyesi" ödenmekte.
Dolayısıyla ihbar sonucunda devlete kazandırılan vergi ve cezalar üzerinden hesaplanan tutarın %10'u muhbire ikramiye olarak ödeniyor.
Ödemenin 3'te 1'i vergi tahakkuk edince (kesinleşince), kalanı ise tahsilat yapıldıkça ödenmekte.
Yani
500 liraya kadar yüzde 15
5 000 liraya kadar, 500 liradan yukarı olan kısım için yüzde 30
15 000 liraya kadar, 5 000 liradan yukarı olan kısım için yüzde 20
15 000 liradan yukarı olan kısım için yüzde 10.
İhbarın isimsiz (anonim) olmaması ve somut bilgi/belge içermesi şart.
Aynı şekilde ihbarlarınızı Dijital Vergi Dairesi (İVD) veya ALO 189 Vergi İletişim Merkezi üzerinden yapabiliyorsunuz.
Detaylar için Vergi İhbarı (2026) Vergi Kaçakçılığı İhbar İkramiyesi adresinden bilgi alabilirsiniz.
Bir diğer ödül sistemi ise uyuşturucuda var. Uyuşturucu madde veya uyuşturucu elde etmek amacıyla ekilen bitkilerin yakalanmasını sağlayan ihbarcılar için yönetmeliklerle belirlenen para ödülleri bulunmakta.
Yakalanan uyuşturucunun türüne ve miktarına (sahipli/sahipsiz olmasına) göre kanun kapsamında ihbar ikramiyesi ödenmekte.
Bu konuda 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden emniyet birimlerine bildirimde bulunabilirsiniz.
Vergi ihbarı yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü, e devletten veya 189 Alo Maliye hattı aranarak yapılabilir. İnternet üzerinden yapılacak ihbarların konusu sadece şunlar olabilmektedir:
Kaçak Ürün İhbar Bildirimi,
Belge Düzeni,
Sahte / Yanıltıcı Belge,
Mükellefiyet Kaydı,
Kira Gelirleri,
Vergi Dairesine Bildirimi Yapılmamış İşçi,
Asgari Geçim İndirimi,
Ücret Ödemeleri
İhbar kurumunun en önemli amaçlarından bir vergi ödevinin bütün mükellefler tarafından sağlıklı bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak.
Define (Tarihi Eser) Kaçakçılığı
Ayrıca Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında, kanuna aykırı olarak define arayanları veya bulanları ve saklayanları yetkili makamlara ihbar edenlere ikramiye verilmekte. Ele geçirilen define veya tarihi eserin müzelere teslim edilen değerinden muhbire belirli oranlarda yasal ödül ödeniyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı veya Jandarma/Polis birimlerine bu ihbarlar iletilebiliyor.
