İsrail ve Amerika'nın İran'a saldırısı ve Ortadoğu'da artan gerilim, küresel petrol arzında tarihin en büyük kesintisine yol açtığı uyarısında bulunarak, petrol tüketimini hızla düşürecek radikal bir eylem planı çağrısı yaptı.
HÜRMÜZ RİSKİ
So günlerde petrolde durum risk katmanı içeriyor. Dünya petrol trafiğinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın durma noktasına gelmesi, ham petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine taşıdı.
Buna bağlı olarak enerji krizi kapıda. Uluslararası Enerji Ajansı'ndan (IEA) yapılan açıklamada, Orta Doğu'daki askeri çatışmaların eşi benzeri görülmemiş bir küresel enerji krizini tetiklediği belirtildi.
DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİĞİ MÜMKÜN MÜ?
Nihayetinde stratejik rezervlerden 400 milyon varil petrolün piyasaya sürüleceğini, ancak bunun tek başına yeterli olmayacağının ifade edildiği açıklamada, tüketimin hızla düşürülmesi için acil "davranış değişikliği" çağrısında bulunuldu.
Yine IAE’nin açıklamasında, küresel petrol talebinin yüzde 45’ini oluşturan ulaşım sektörü başta olmak üzere, tüketimi kısa sürede azaltacak stratejik önlemler sıralandı.
Öte yandan ulaşım kaynaklı yakıt sarfiyatını düşürmek amacıyla uygun iş kollarında uzaktan çalışma modeline geçilmesini, otoyollardaki hız limitlerinin ise en az 10 kilometre düşürülmesini önerildi.
Aynı şekilde özel araç kullanımı yerine toplu taşımanın teşvik edilmesi gerektiği vurgulanan açıklamada, büyükşehirlerde trafik yoğunluğunu ve yakıt tüketimini kontrol altına almak amacıyla "tek-çift plaka" uygulamasına gidilmesi çağrısı yapıldı.
Ayrıca araç paylaşım modellerinin yaygınlaştırılması, ticari araçlarda yük optimizasyonu ve ekonomik sürüş tekniklerinin benimsenmesi de acil önlemler arasında yer aldı.
Açıklamada hava yolu taşımacılığında ise alternatifi bulunan durumlarda, özellikle iş amaçlı uçuşlardan kaçınılması gerektiği belirtildi. Enerji güvenliğini korumak adına çift yakıtlı araçların benzine yönlendirilerek mevcut LPG stoklarının temel ihtiyaçlar ve pişirme için korunması, sanayi tesislerinde ise operasyonel verimlilik artışıyla petrol kullanımının düşürülmesi hedefleniyor.
Bıu arada hükümetlerin bu süreçte dar gelirli grupları gözeten "hedef odaklı" destekler sunması gerektiğini hatırlatan IEA, bireysel davranış değişikliklerinin küresel piyasalardaki baskıyı hafifletmede hayati bir rol oynadığını vurguladı.
Bu acil ve sıcak konuya ilişkin değerlendirmesinde, IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel enerji piyasaları için ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurguladı. Birol, "Talebi azaltmaya yönelik bu önlemler, tüketicileri ekonomik şoktan korumak ve enerji güvenliğini desteklemek için kritik bir araçtır." ifadelerine yer verdi.
