Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi olarak ölçüldü.
NÜFUS YAŞLANIYOR MU?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı İstatistiklerle Gençlik verilerini açıkladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi iken 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişi oldu. Genç nüfus, toplam nüfusun yüzde 14,8'ini oluşturdu. Genç nüfusun yüzde 51,2'sini erkek nüfus, yüzde 48,8'ini ise kadın nüfus oluşturdu. BM tanımına göre 15-24 yaş grubunu içeren genç nüfus, 1950 yılında toplam nüfusun yüzde 20,8'ini oluştururken bu oran, 2025 yılında yüzde 14,8 oldu.
Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre genç nüfus oranının 2030 yılında yüzde 14,8, 2040 yılında yüzde 12,2, 2060 yılında yüzde 10,3, 2080 yılında yüzde 8,8 ve 2100 yılında yüzde 9,6 olacağı öngörüldü
KADINLAR ERKEKLERDEN UZUN YAŞIYOR
Hayat Tabloları, 2022-2024 sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi, Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl ve kadınlar için 80,7 yıl oldu.
Dünya çapında, kadınlar erkeklerden daha uzun süre yaşıyorlar
Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre, 2016 yılında küresel çapta ortalama yaşam süresi 72'ydi.
Ancak cinsiyetlere göre dağıtıldığında, yaşam süresi kadınlar için 74 yıl 2 ay ve erkekler için 69 yıl 8 ay oluyor.
KADINLAR NEDEN UZUN YAŞIYOR?
Uzmanlara göre kadınlarin uzun yaşa sırrı 3 ana başlıkta açıklanıyor. Bunlardan ilgi genler. İnsan ölümleriyle ilgili bilgi toplayan Human Mortality Index'te 40'tan fazla ülkenin verileri var. İsveç ve Fransa gibi ülkelerde bu veriler 1751 ve 1816 yıllarına kadar uzanıyor. Ancak Japonya ve Rusya'ya dair veriler sadece 20'inci yüzyılın ortasından itibaren başlıyor. Ancak, veri tabanındaki her ülkede her yıl, kadınların doğum anındaki tahmini yaşam süreleri erkeklerinkinden fazla. Öyle görünüyor ki, erkekler genetik yapılarından ötürü bitiş çizgisine daha yakınlar.
EMBRİYOLAR VE HORMONLAR
İkincisi embriyolar ve hormonlar. Londra'daki UCL Üniversitesi'nden Profesör David Gems, "Erkek embriyoların soyu, dişi embriyolara göre daha hızlı bir şekilde tükeniyor" diyor. Bunun nedenlerinden biri, cinsiyetimizi belirleyen kromozomların oynadığı görevde yatıyor olabilir. Kadınlarda XX kromozomları, erkeklerde XY kromozomları bulunuyor. Kromozomlar, genleri barındırıyor. X kromozomları hayatta kalmanızı sağlayacak pek çok geni barındırıyor. David Gems, BBC'ye yaptığı açıklamada, "X kromozomunda bir genetik bozukluğunuz varsa ve kadınsanız, bir yedeğiniz var. Ama erkekseniz yedeğiniz yok" diyor.
Buna göre Exeter Üniversitesi'nden Lorna Harries, "Erkek bebeklerin, hamileliğin ileriki aşamalarında ölme ihtimalleri yüzde 20, yüzde 30 daha fazla. Prematüre doğma ihtimalleri ise yüzde 14 daha fazla. Erkek bebekler genellikle daha büyük ve daha fazla doğumda yaralanma riski taşıyorlar" diyor. Erkek kuşlarda, X kromozomundan iki tane bulunuyor ve erkek kuşlar aynı zamanda dişi kuşlardan daha uzun yaşıyorlar.
Hormonlar ise: Ergenlik çağında, erkek ve kız çocuklar hormonal değişikliklere bağlı olarak birer erkeğe ve kadına dönüşüyorlar. Vücudu daha büyük ve güçlü yapan testosteron hormonu, erkeklerdeki pek çok özelliğin de sorumlusu. Kalın ses ve göğüs kılları gibi… Ergenliğin son yıllarındaki testosteron hormonundaki artış zamanında, ölüm oranları da artıyor. Uzmanlar, bu durumun nedenlerinin erkeklerin kavga etme, yüksek hızda araba ve bisiklet sürme gibi risk taşıyan faaliyetleri ve intihar etmeleri olabileceğini söylüyor. Birkaç yıl önce, Koreli bilim insanı Han-Nam Park, Chosun Hanedanlığı'na dair 19'uncu yüzyıldan kalan detaylı kayıtları analiz etti.
Bu arada ergenlik çağına girmeden hadım edilen 81 kişinin detaylarını inceledi. Analizi, saray halkındaki diğer erkekler ortalama 50 yıl yaşarken, bu kişilerin yaklaşık 70 yıl yaşadığını gösterdi. 3 hadım 100'üncü yaş günlerini bile gördü. Hadımlar üzerine yapılan diğer araştırmalar bu kadar çarpıcı farklar ortaya koymasa da, genel anlamda testisleri olmayan kişiler daha uzun yaşıyor. Kadınlık hormonu olarak bilinen östrojen ise, hücreler için 'antioksidan' olarak görülüyor. Hayvanlar üzerinde yapılan deneyler, östrojen eksikliği yaşayan dişilerin diğerleri kadar uzun yaşamadığı anlamına geliyor. Yani hadım edilen erkeklerin tam tersi.
Bu arada İspanya'daki araştırmacılar 2005 yılında yayımladıkları bir makalede, östrojenin uzun yaşamla ilişkilendirilen genleri artırdığını öne sürdüler. Östrojen aynı zamanda kötü kolestrolden kurtulunmasına da yardımcı oluyor, bu da kalp hastalıkları karşısında koruma sağlayabilir.
çalışma hayatı savaşLAR
Üçüncüsü ise iş ve davranış: Çatışmalardan etkilenen bölgelerde, erkeklerin yaşam süresine ilişkin beklenti düşüyor. Yeterli sağlık hizmetlerinin olmadığı yerlerde ise, pek çok kadın doğum sırasında hayatını yitiriyor. Sigara içme, alkol alma ve aşırı yeme cinsiyetler arasındaki farkın ülkeden ülkeye neden bu kadar büyük bir şekilde değiştiğini açıklayabilir. Örneğin Rusya'da, erkekler kadınlardan 13 yıl önce ölüyor. Bunun nedenlerinden biri aşırı alkol.
