Konya mutfağının köklü lezzetleri arasında yer alan Akşehir Hersesi, geçmişten günümüze taşınan yemek geleneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Yarma buğday, kemikli et ve suyun bir araya gelmesiyle hazırlanan bu özel yemek, sabır isteyen pişirme yöntemiyle diğer yöresel lezzetlerden ayrılıyor. Akşehir Belediyesi tarafından yürütülen girişimler sonucunda coğrafi işaret tescili alan Akşehir Hersesi, ilçenin gastronomi değerleri arasında önemli bir yere sahip. Yemeğin kendine özgü lezzetini ise kullanılan malzemeler kadar geleneksel pişirme tekniği belirliyor.
CUMARTESİ GECESİ FIRINA VERİLİYOR, PAZAR SABAHI YENİLİYOR
Akşehir Hersesi'nin en dikkat çekici özelliklerinden biri, hazırlanışındaki hafta sonu geleneği. İlçede özellikle cumartesi akşamları hazırlanan herse, mahalle fırınlarına veya odunlu ekmek fırınlarına teslim ediliyor. Gece boyunca ağır ateşte pişen yemek, pazar sabahının erken saatlerinde fırından alınıyor. Hazırlık aşamasında öncelikle yarma buğday ayıklanıyor ve birkaç saat suda bekletiliyor. Büyük bakır kazanların veya toprak tencerelerin tabanına kemikli etler yerleştiriliyor. Üzerine yıkanmış yarma ekleniyor, ardından tuz ve yeterli miktarda su ilave ediliyor. Tencere, akşam saatlerinde fırına bırakılıyor. Yaklaşık 6-8 saat boyunca ağır ateşte pişen yemeğin suyu, pişirme sürecinde kontrol ediliyor. Böylece buğday ve et birbirine iyice karışarak kendine özgü kıvamına ulaşıyor.
Sabah fırından çıkarılan herse, üzerine kızdırılmış tereyağı ve kırmızı biber eklenerek sıcak servis ediliyor.
AKŞEHİR HERSESİ'NİN SIRRI ETİNDE VE PİŞİRME YÖNTEMİNDE
Akşehir Hersesi, farklı yörelerde keşkek adıyla bilinen yemeklerle benzerlik gösterse de ilçeye özgü hazırlanış biçimiyle ayrılıyor. Bazı bölgelerde tavuk etiyle de yapılan bu geleneksel yemeğin Akşehir mutfağındaki tercih edilen şekli etli olarak hazırlanması. Özellikle kemikli et kullanılması, yemeğin uzun süre fırında pişirilmesi ve malzemelerin birbirine iyice özdeşleşmesi lezzetini belirleyen unsurlar arasında bulunuyor. Geleneksel tariflerde kuru et tercihine de rastlanıyor. Akşehir'de herse yalnızca günlük bir yemek olarak değil, bayramlarda, özel günlerde ve aile buluşmalarında da sofralara taşınıyor. Cumartesi gecesi fırına verilen tencerenin pazar sabahı ailece paylaşılması, yemeği ilçenin yaşayan geleneklerinden biri haline getiriyor.
GEÇMİŞİ SELÇUKLU DÖNEMİNE KADAR UZANIYOR
Akşehir Hersesi'nin geçmişine ilişkin anlatılar, yemeğin Selçuklu dönemine kadar uzandığını ortaya koyuyor. Arapça kökenli olduğu belirtilen ve farklı kaynaklarda et ile buğdayın birlikte pişirilmesiyle hazırlanan yemekleri ifade eden "herise" adıyla da anılan bu lezzetin, eski dönemlerden itibaren Anadolu mutfağında yer aldığı biliniyor.
Mevlânâ'nın eserlerinde de et ve buğdayla hazırlanan herise yemeğinden söz edilmesi, bu yemek geleneğinin tarihî ve kültürel geçmişine ilişkin dikkat çeken bilgiler arasında yer alıyor.
