Konya'nın Akşehir ilçesinde bulunan ve halk arasında "Soğan Dede Türbesi" olarak bilinen Şeyh Sinaneddin Türbesi, hem tarihi geçmişi hem de çevresinde oluşan halk inanışlarıyla dikkat çekiyor. Özellikle konuşmakta geciken veya tuvalet alışkanlığı kazanmakta zorlanan çocukların aileleri tarafından ziyaret edilen türbe, Akşehir'in en ilginç manevi durakları arasında gösteriliyor.
SOĞAN DEDE'NİN HİKÂYESİ
Akşehir'in Yahdan Mahallesi'nde dünyaya geldiği kabul edilen ve arşiv belgelerinde Yakupzade Sinaneddin olarak geçen, halk arasında ise Soğan Dede adıyla tanınan Şeyh Sinaneddin, Selçuklu döneminin önemli mutasavvıfları arasında yer alıyor. Halk arasında nesilden nesile aktarılan rivayete göre, annesi hamileliği sırasında hayatını kaybetti ve Akşehir Mezarlığı'na defnedildi. Definden birkaç gün sonra mezarlıktan bebek sesi duyulduğu, mezar açıldığında ise bebeğin annesinin göğsünden süt emdiğinin görüldüğü anlatılıyor.
Rivayete göre mezardan çıkarılan bebek, hayırsever bir aile tarafından büyütüldü ve kendisine Sinaneddin adı verildi. Daha sonra iyi bir eğitim alan Sinaneddin'in ticaretle uğraşarak büyük bir servet kazandığı, elde ettiği gelirle Akşehir'de kervansaray ve çeşitli hayır eserleri yaptırdığı aktarılıyor. Bu olağanüstü doğum hikâyesi nedeniyle bazı kaynaklarda kendisinden "Meyyitzade" olarak da söz ediliyor.
MEVLANA'NIN SOHBET HALKASINDA YER ALMIŞ
Kaynaklarda Şeyh Sinaneddin'in, Hz. Mevlana'ya büyük bir sevgi beslediği ve Konya'ya yaptığı ziyaretlerde onun sohbet meclislerine katıldığı ifade ediliyor. Mevlana ve çevresindeki önemli isimleri anlatan Menâkıbü'l Ârifîn adlı eserde de Şeyh Sinaneddin'den övgüyle bahsedildiği belirtiliyor. Eserde onun; "Ariflerin övdüğü, sırların kaynağı, basiret ehli, Abdalların sultanı, Akşehirli Şeyh Sinaneddin" ifadeleriyle anıldığı aktarılıyor.
ÇOCUKLARI İÇİN UMUTLA GELİYORLAR
Günümüzde Soğan Dede Türbesi, Akşehir Lisesi bahçesinde bulunuyor. Bölge halkı arasında uzun yıllardır sürdürülen geleneksel inanışa göre, konuşmaya geç başlayan, altını ıslatan veya tuvalet ihtiyacını ifade etmekte güçlük çeken çocuklar aileleri tarafından türbeye getiriliyor. Ziyaret sırasında ailelerin dua ettiği, adakta bulunduğu ve bazı geleneksel uygulamaları yerine getirdiği görülüyor. Halk inanışına göre çocukların türbenin üzerinden geçirilmesinin şifa vesilesi olacağına inanılıyor.
Türbede gerçekleştirilen ziyaretlerde dikkat çeken en önemli geleneklerden biri de soğan adama geleneği. Ziyaretçiler dua ettikten sonra türbeye soğan bırakıyor. Ardından bu soğanlarla hazırlanan soğanlı pideler hayır amacıyla vatandaşlara ikram ediliyor. Akşehir'de yalnızca çocukların sağlığı için değil, tarımsal bereket dileğiyle de Soğan Dede Türbesi ziyaret ediliyor.
