Konya’da adı şehrin en işlek caddelerinden birisine verilen kabri ise Mevlana’nın gölgesinde Üçler Mezarlığı’nda bulunan Sivaslı Ali Kemal kimdir? “Cehaletten kaçarsam vazifemi yapmamış olurum.” Diyen ve Millî Mücadele döneminde önemli görevler üstlenen Sivaslı Ali Kemali Efendi’nin hayatı merak konusu oluyor. Meram ilçesinde bir caddeye de adı verilen Ali Kemali Efendi, bugün Konya’nın sokaklarında adı yaşatılan ancak hayat hikâyesi geniş kesimler tarafından yeterince bilinmeyen tarihî şahsiyetlerden biri.
KONYA’DA MİLLÎ MÜCADELE’NİN ÖN SAFLARINDA YER ALDI
Sivas’ın Gemerek ilçesinde dünyaya gelen Ali Kemali Efendi, eğitim hayatının ardından Konya’ya geldi. Şehirde uzun yıllar ilim ve eğitim faaliyetleriyle meşgul oldu. Fevziye Medresesi’nde müderrislik yapan Ali Kemali Efendi, Mülkî İdadi ve Mekteb-i Hukuk’ta da dersler verdi. Ancak onun Konya tarihindeki yeri yalnızca eğitim faaliyetleriyle sınırlı kalmadı.
İşgal yıllarında Konya’da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin başkanlığını üstlenen Ali Kemali Efendi, Millî Mücadele hareketinin şehirde güçlenmesi için çalıştı. Kuvâ-yı Milliye’nin teşkilatlanmasına katkı sağlayan Ali Kemali Efendi; asker ve erzak temini, halkın bilinçlendirilmesi ve millî direnişin güçlendirilmesi için önemli çaba gösterdi. Bu dönemde yalnızca bir din adamı olarak değil, şehrin geleceği konusunda sorumluluk alan bir aydın olarak öne çıktı.
DELİBAŞ MEHMET İSYANI HAYATINI DEĞİŞTİRDİ
1920 yılında Konya ve çevresinde etkili olan Delibaş Mehmet İsyanı, Ali Kemali Efendi’nin hayatındaki en kritik dönemeçlerden biri oldu. Aktarılan bilgilere göre Ali Kemali Efendi, daha önce Delibaş Mehmet’in faaliyetleri konusunda Konya Valisi Haydar Bey’i uyarmıştı. Ancak bu uyarıların yeterince dikkate alınmadığı belirtilmektedir. İsyanın başlamasının ardından Ali Kemali Efendi, isyancıların hedef aldığı isimlerden biri haline geldi. İsyancılar tarafından evinden alınarak götürülen Ali Kemali Efendi’ye tehditler yöneltildi. Buna rağmen saklanmayı kabul etmedi. Kendisini uyaranlara söylediği aktarılan sözler ise onun sorumluluk anlayışını ortaya koyuyordu: “Ben şimdiye kadar kimseye fenalık etmedim. Memleketin ve halkın selameti için çalıştım. Şimdi ise cehaletten kaçarsam vazifemi yapmamış sayılırım.”
1920’DE HAYATINI KAYBETTİ, MEZARI ÜÇLER MEZARLIĞI’NDA
Ali Kemali Efendi, 4 Ekim 1920’de isyancılar tarafından götürüldüğü sırada gördüğü kötü muamele sonucunda hayatını kaybetti. Onun ölümünden önce ailesine, kendisine zulmedenlerden davacı olmamalarını vasiyet ettiği de aktarılıyor. Aradan geçen yıllara rağmen Ali Kemali Efendi’nin adı, Konya’nın Millî Mücadele tarihinin önemli sayfalarından biri olarak yaşamaya devam ediyor. Konya için verdiği mücadeleyle hatırlanan Sivaslı Ali Kemali Efendi’nin mezarı Üçler Mezarlığı’nda bulunuyor.
