Anadolu Selçuklu Devleti’nin görkemli mirasını günümüze taşıyan en önemli yapılardan biri olan Kubadabad Sarayı, mimarisi ve çini sanatının eşsiz örnekleriyle tarih meraklılarının ilgisini çekmeye devam ediyor. Konya’nın Beyşehir ilçesi yakınlarında, Beyşehir Gölü kıyısında yer alan saray, günümüze ulaşabilmiş tek Anadolu Selçuklu saray kompleksi olma özelliğini taşıyor.
SULTAN ALAEDDİN KEYKUBAD’IN YAZLIK SARAYI
Saray, Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafından 13. yüzyılda yazlık saray olarak yaptırıldı. Sarayın inşasında dönemin önemli devlet adamlarından ve aynı zamanda mimar olan Sadeddin Köpek görev aldı. Tarihçi İbn Bibi’nin aktardığına göre Sultan Keykubad, Kayseri’den Antalya’ya giderken Beyşehir Gölü çevresinin doğal güzelliğinden etkilenmiş ve burada bir saray kurulmasını emretmişti.
Sultanın çizdiği plan doğrultusunda 1236 yılında tamamlanan saray, sadece bir konut değil aynı zamanda bir saray şehri olarak tasarlandı. Sultan, sarayın çevresinde yeni bir yerleşim kurulmasını da emretti. Selçuklu saraylarında alışılmadık biçimde, korunaklı bir şehirden uzak inşa edilen yapı, doğayla iç içe konumuyla da farklı bir mimari anlayışı yansıtıyor.
BEYŞEHİR GÖLÜ KIYISINDA EŞSİZ BİR SARAY KOMPLEKSİ
Kubadabad Sarayı, Beyşehir Gölü’nün güneybatı kıyısında ve Anamas Dağları eteklerinde konumlanıyor. Saray kompleksi; büyük saray, küçük saray ve çeşitli hizmet yapılarıyla birlikte toplam 16 yapıdan oluşuyor. 35x50 metre ölçülerindeki Büyük Saray; avlu, konuk odaları, harem ve eyvanlardan oluşan asimetrik planıyla dikkat çekiyor. Komplekste ayrıca bir oyun parkı ve Alanya tersanesini andıran küçük bir ahşap tersanenin bulunduğu da belirtiliyor.
ÇİNİ SANATININ EN GÖRKEMLİ ÖRNEKLERİ
Sarayın en dikkat çekici özelliklerinden biri, duvarlarını süsleyen figürlü çiniler. Kazılarda ortaya çıkarılan mavi, mor, turkuaz ve yeşil renkli sıraltı boyalı çiniler görkemli güzellikleriyle dikkat çekiyor. Bu çinilerde çift başlı kartal, tavus kuşu, leylek gibi kuş figürlerinin yanı sıra insan tasvirleri de yer alıyor.
Bazı çinilerde Sultan’ı temsil ettiği düşünülen portreler ve “el-Sultan” yazılı çift başlı kartal motifleri bulunuyor. Kazılarda ortaya çıkarılan eşsiz çini eserlerin büyük bölümü bugün Karatay Medresesi Çini Eserler Müzesi başta olmak üzere Konya’daki çeşitli müzelerde sergileniyor.
SELÇUKLU SANATININ İHTİŞAMLI MERKEZİ
Selçuklu döneminde Konya; halı, kilim, kumaş ve keçe dokumacılığı ile birlikte seramik, çini, ağaç ve kitap sanatlarında da önemli bir merkezdi.
Camilerde, medreselerde, hanlarda ve saraylarda görülen zarif çini motifleri, dönemin estetik anlayışını ve sanat seviyesini gözler önüne seriyor. Bu zengin sanat anlayışının en dikkat çekici örneklerinden biri ise Kubadabad Sarayı’nda karşımıza çıkıyor.
