ATIKLAR PARA KAZANDIRIYOR

Yıllar önce yalvar yakar anlatmaya çalıştığımız “Atıklar Çöp Değildir”, “Biz İşe Yaramaz Diye Her Şeyi Çöpe Atacak Kadar Zengin Bir Ülke Değiliz” “Atıklar Altındır”, ve “ İhtiyacın Kadar Al İhtiyacın Kadar Tüket İsraf Etme” gibi konularda pek çok yazılar yazdım, konferanslar verdim, çeşitli etkinliklere katıldım. Her zaman şuna söyledim, bu işi yasal zorunluluk olarak değil bir kazanç kapısı olarak ortaya konmadıktan sonra, yani teşvik olmazsa vatandaşımız ilgi göstermez. Nihayet son yıllarda bu anlaşıldı. Çok şükür bugün geldiğimiz noktada her atığın çöp olmadığı ve atıklarında bir değeri olduğu anlaşıldı.

Konya’da da bu işin öncülüğünü Selçuklu ve Meram Belediyeleri yapıyor, "Atık Getir, Para Kazan" ve "Atık Kumbaram" gibi projelerle plastik, kâğıt, metal ve cam atıkları nakit veya puan olarak ekonomiye kazandırıyor. Yıllardır yasal zorunluluk kapsamında toplanan atıklar Bakanlıktan lisanslı firmalar aracılığı ile geri kazanım tesislerine gönderiliyor. Gelinen noktada bu işin vatandaşlarımız tarafından sahiplendirilmesi sevindiricidir.

Evlerimizde, işyerlerinde ayrıştırılmış atıkları (kağıt, plastik, metal, cam) Atık Getirme Noktalarına (AGN) teslim ediyorlar. Kâğıt, plastik ve metal atıklar genellikle kilogram başına 3 TL, cam atıklar 0,50 TL, karışık ambalajlar ise 2 TL civarında değerlendirilmektedir. Kazanılan tutarlar Meram’ın "ÇEVRE KART" veya Selçuklunun "ATIK KUMBARAM" kartlarına yüklenerek yerel zincir marketler, fırınlar ve kafelerde harcanabilmektedir. Vatandaşlar, atıklarını tarttırarak kartlarına para yükletip anlaşmalı marketlerde harcayabiliyorlar.

Öte yandan Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansının başlattığı çevreyi kirletebilecek geri dönüştürülebilen ürünlerin ve ambalajların, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen depozito bedeli ile piyasaya sürülmesine, ürün tüketildikten sonra ambalajının iade edilmesine ve depozito bedelinin geri ödenmesine dayanır. Türkiye çevre Ajansı tarafından uygulamaya başlatılan depozito makinaları henüz anlaşılmadı ve yaygınlaştırılmadı. Dileğimiz vatandaşlarımızın bu uygulamayı da kolayca kullanabilmesi, atıklardan para kazanmasıdır.

İşin ekonomik yanı vatandaşlar için önemli ancak bize göre en önemlisi atıkların çöpe gitmeyip geri kazanım noktalarında ekonomiye yeniden kazandırılması. Çevremizin çöp yığınlarıyla dolmaması, çevrenin korunması, toprağın korunması gibi pek çok faydayı sıralayabiliriz. Atıkların olmadığı bir dünya oluşmasına katkı sağlanması. İsrafın önlenmesi, geri kazanımın hayatımıza girmesi önemlidir.

Sıfır Atık Hareketi kurucusu ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Cumhurbaşkanımızın muhterem eşleri Sayın Emine Erdoğan Hanımefendinin himayeleri ve vizyonu ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından başlatılan “Sıfır Atık Seferberliği”  Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde yurt çapında devam ediyor. Bu kapsamda yürütülen projelerde “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temalı “Türkiye Sıfır Atık Çalıştayları”  projesiyle 81 ilde çevresel öncelikleri belirleyen, hedef odaklı ve sürekli güncellenen bir yönetim sistemini hayata geçirmeyi amaçlıyor. Şehirlere “Sıfır Atık Hedef Belgesi” veriliyor. Konya’da bu belgeyi çoktan haketti.

Türkiye Cumhuriyetinin öncülüğünde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından ilan edilen 30 Mart “Uluslararası Sıfır Atık Günü”; bugün, sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarının teşvik edilmesi, atık oluşumunun önlenmesi ve kaynak verimliliğinin artırılması amacıyla küresel bir farkındalık çağrılarının yapıldığı gündür.

Bu seneki Uluslararası Sıfır Atık Günü'nde odak noktası gıda. Ne yediğimiz, neyi israf ettiğimiz ve daha döngüsel bir geleceğe nasıl geçebileceğimizi gözden geçirip, gıda israfına dur demek. Dünya, inanılmaz boyutlarda gıda israfı yapıyor. Her yıl yaklaşık 1 milyar ton yenilebilir gıdayı çöpe atıyoruz; bu, tüketicilerin kullanımına sunulan tüm gıdanın neredeyse beşte birine denk geliyor. Bu durum hem insanları hem de çevreyi etkiliyor. Buna dur dememiz gerekiyor.

Gelin Dünya Sıfır Atık Gününde bir kez daha neyi yediğimizi, neyi israf ettiğimizi gözden geçirelim. Her işe yaramaz diye ayırdığımız şeyleri çöpe atmayalım. Gıdamızı koruyalım. Kalın sağlıcakla.