PEYGAMBERİMİZİN GÜZEL AHLAKI

Düşünce yolculuğu yazıları-21

 Büyüklüğü ölçülemeyen, rol ve modelimiz, hayatın aktif, kurucu ve inşa edici en önemli kişisi Hz. Muhammed (s.a.v)

Şefkat ve merhamet, tevazu, hilm, cömertlik, sabır ve sayılabilecek Kur’an kaynaklı ahlaki özelliklerin en güzel temsilcisi…

Allahu Teala birçok ayetinde güzel ahlakın ve nefislerin arındırılmasının, Hz. Muhammed’in gönderilişinin ana gayelerinden ve başlıca yarar­larından olduğunu zikretmiştir. 

“Nitekim size içi­nizden ayetlerimizi okuyan, sizi kötülüklerden arındıran, size kitap ve hikmeti öğreten ve size daha nice bilmediğiniz şeyleri öğreten bir Pey­gamber gönderdik.” (Bakara; 151). 

“Allah mü’minlere kendilerinden, onlara Allah’ın ayetleri­ni okuyan, onları arındıran ve onlara kitap ve hikmeti öğreten bir Peygamber göndermekle büyük bir lütufta bulunmuştur. Oysa onlar daha önce apaçık bir sapıklık içindeydiler.” (Al-i İmran; 164). 

“Okuma yazma bilmeyenlere, içlerinden kendilerine Allah’ın ayetlerini okuyan, onları arındıran, onlara kitabı ve hikmeti öğreten bir Peygamber gönderen Allah’tır. Daha önce ise on­lar apaçık bir sapıklık içindeydiler.” (Cuma; 2). 

Ahlakı güzelleştirmek, nefisleri terbiye etmek misyonu İslâm’da büyük bir yer tutmakta, Hz.Muhammed’in gönderilişinin gayelerinden sa­yılmaktadır.

PEYGAMBERİMİZİN GÜZEL AHLAKI 

Sevgili Peygamberimiz (s.a.s) insanlığı, bir olan Allah'a inanmaya ve yalnızca O’na kul olmaya davet etmiştir. 

Allah’ı tanımayı, O’nu sevmeyi, O’na karşı saygılı olmayı bizlere O (sav) öğretti. Ahlakı öğretti, edebi, hayayı, iffeti, salih ameli, sevgiyi, merhameti, şefkati, samimiyeti ve vefakarlığı bizlere öğretti. Aile olmayı, baba olmayı, anne olmayı, dostluğu, hediyeleşmeyi, hasta ziyaretini, giyim kuşamı, yeme içmeyi; hayata dair her şeyi bize, Rasülullah (sav) bizzat örnekliğiyle gösterdi. 

Çocuklara sevgiyi ve merhameti gerçek manada ondan öğrendik.  Sabırlı olmak nedir, doğru sözlü olmak nedir, yaratılanı yaratandan ötürü sevmek nedir, hep o sevgiliden öğrenmedik mi? Cömert olmak, güler yüzlü olmak, adaletli davranmak ve hoşgörülü olmak gibi güzel hasletleri, Efendimiz yaşayarak bize göstermedi mi?

KELİME OLARAK AHLAK

Huylar, seciyeler, mizaçlar, demek tir. Hulk, hulûk kelimelerinin çoğul şeklidir. Hulk veya hulûk insanın beden ve ruh bütünlüğü ile alâkalıdır. 

TERİM OLARAK AHLAK

"insanın bir amaca yönelik olarak kendi arzusu ile iyi davranışlarda bulunup kötülüklerden uzak olmasıdır" şeklinde tanımlanabilir

Ahlak kelimesi Arapça bir kelime olmasına rağmen, ifade ettiği anlam bizim için açıktır ve insanın iyi veya kötü olarak vasıflandırılmasına sebep olan huy ve davranışlarının tamamıdır.

İSLAMDA AHLAKIN ÖNEMİ 

İslâm ahlâkı Kur'an-ı Kerîm'e dayanır. Yani her yönüyle Cenâb-ı Allah tarafından vahiy yoluyla belirlenmiş bir davranışlar manzumesidir. Her şeyden önce İslâm ahlâkı bir vazife ahlâkı şeklinde ortaya çıkmıştır. Zira Kuran-ı Kerîm'deki her emir, müminler için bir görev belirlemiştir. İnsanın bir mümin olarak bu emirlere muhatap olmayı kabul etmesi, bunları birer görev olarak telâkkî etmesi anlamındadır. Nitekim Allah Rasulü şöyle buyurmuştur: İslam güzel ahlaktır.

Peygamberimiz (SAV): “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.” buyurmuşlardır. (Beyhaki- Sünenü’l Kübra)

«Andolsun, Allah’ın Resülünde sizin için; Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı uman, Allah’ı çok zikreden kimseler için güzel örnekler vardır» (Ahzab 21)

Kur’an-ı Kerimde Geçen Ahlaki İlkeler 

*İyilik, İyi Davranmak ve  Güzel Söz Söylemek • Doğruluk • Sabır • Tevazu • İffetli Olmak • İnfak (Maddi Yardım) Etmek ve Yardımlaşmak • Sözünde Durmak • Bağışlama (Affedicilik) • Adalet, Adil Olmak • Zandan sakınmak, • Gıybet Etmemek • Kusur Araştırmamak • İftira • Yalan Söylemek • Kibir • Cimrilik ve İsraf • Cana Kıymak (Adam Öldürmek) • Gösteriş (Riya) • İçki İçmek ve Kumar Oynamak • Zina ve Fuhuş • Bozgunculuk (Fesat) Çıkarmak ve Haset Etmek • Alay Etmek • Haksız Kazanç ve Rüşvet 

Sonuç itibariyle Kur’an-ı Kerim insan için en güzel ahlaki ilkeleri emretmiş, nefse hoş gelse de insana zarar veren kötü ahlaki ilkeleri ise yasak kapsamına almıştır.

“Bir mü’min, güzel ahlâkı sayesinde, gündüz oruç tutup gece namaz kılan kimselerin derecesine ulaşır.” 

(Ebû Dâvûd, Edeb 7; Tirmizî, Birr 62, Imam Gazali – Ihya’u Ulum’id-Din C.2 S.47)