Akciğerler, göğüs boşluğunda bulunan ve vücudun oksijen alıp karbondioksit atmasını sağlayan hayati organnımız.
Akciğer nakli, sınırlı donör sayısı ve karmaşık cerrahi süreci nedeniyle sadece uygun kriterlere sahip hastalara uygulanıyor.
Akciğer nakli , hasar görmüş veya işlevini kaybetmiş akciğerlerin yerine sağlıklı bir donör akciğerinin nakledilmesi işlemi olarak tanımlanıyor.
KOAH ve diğere rahatsızlıklar
Genellikle ileri evre kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), pulmoner fibrozis, kistik fibrozis veya pulmoner hipertansiyon gibi ciddi solunum yetmezliği durumlarında uygulanıyor.
Nakil, tek veya çift akciğer şeklinde gerçekleştirilebilir ve hastanın yaşam kalitesini artırarak hayatta kalma süresini uzatabiliyor. Ancak, nakil sonrası bağışıklık sisteminin organı reddetmemesi için ömür boyu immünosupresif ilaç kullanımı gerekiyor.
Sağlıklı donör akciğerlerin cerrahi olarak hastanın yerine yerleştirilmesi, nefes almayı kolaylaştırır ve hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde artırıyor. Modern tıp teknikleri sayesinde akciğer nakli başarı oranları yükselmekte ve daha fazla hastaya umut sunmakta.
Akciğer nakli şu durumlarda öngörülür
Akciğerlerde kalıcı hasara yol açan kistik fibrozis hastalığı.
İleri evre kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH).
Akciğer dokusunda skarlaşmaya neden olan pulmoner fibrozis.
Akciğer damarlarında yüksek tansiyona yol açan pulmoner hipertansiyon.
Akciğer dokusunun kalıcı hasar gördüğü amfizem.
Nodül ve doku hasarına yol açan sarkoidoz.
Bronşların kalıcı genişlemesiyle ortaya çıkan bronşiektazi.
Genetik nedenli herediter akciğer hastalıkları.
Akciğer Nakli Nasıl Yapılır?
Akciğer nakli, genellikle ağır akciğer hastalıklarına sahip hastalar için cerrahi bir müdahale ile hasarlı akciğerlerin sağlıklı bir donör akciğeri ile değiştirilmesi ile gerçekleştiriliyor. Ameliyat öncesinde hasta, genel anestezi ile uyutulur ve solunum desteği sağlanıyor.
Göğüs kafesine cerrahi kesiler yapılarak hasarlı akciğer veya akciğerler çıkarılır ve donör organ yerine yerleştirilir. Nakil işlemi tek akciğer veya çift akciğer şeklinde olabilmekte. Bu durum, hastalığın türüne ve hastanın durumuna bağlı. Ameliyat sonrasında hastanın organın reddedilmesini önlemek için bağışıklık baskılayıcı ilaçlar kullanması gerekiyor.
Akciğer naklinin olası riskleri
Vücut tarafından organ reddi.
Enfeksiyon riski.
Ameliyat sonrası kanama.
Kan pıhtılaşması ve damar tıkanıklığı.
Ameliyat sonrası akciğerlerde sıvı birikimi.
Solunum yetmezliği.
Uzun süreli immünosupresif (bağışıklık baskılayıcı) ilaç kullanımına bağlı yan etkiler.
Yüksek tansiyon ve böbrek hasarı.
Diyabet gelişme riski.
Osteoporoz (kemik erimesi) riski.
Kanser gelişme riski (bağışıklık baskılayıcı ilaçlara bağlı olarak).
Ameliyat sonrası psikolojik stres ve depresyon.
TÜRKİYE'DE Akciğer Nakli Var Mı?
Birçok ülkede ve Türkiye'de akciğer nakli merkezlerinde akciğer nakli gerçekleştiriliyor. Uzman merkezlerde bu işlemi yapan ekipler bulunmakta.
Akciğer Nakli Başarı Oranı Nedir?
Akciğer nakli başarı oranı genellikle %70-80 civarında. Başarı, hastanın genel sağlık durumu ve nakil sonrası bakımına bağlı olarak değişesiliyor.
