İngiltere'de on bir yaşındaki Jordan, naegleria fowlerinin ("beyin yiyen amip" olarak biliniyor) neden olduğu beyin enfeksiyonundan hayatını kaybetti.
Genellikle sıcak göller, kaplıcalar ile terk edilmiş havuzlarda bulunan bu amip türü, insanlar suya atladıklarında burun deliklerinden vücuda giriyor ve hızla beyin dokusuna saldırmaya başlıyor.
KORKU FİLMİ GİNİ
Geçtiğimiz yıl Hindistan'da 200'den fazla naegleria fowleri enfeksiyonu vakası tespit edildi. Bu, dünya çapındaki en büyük salgın olarak kayda geçti. Ancak son aylarda ülkede yeni vakalar ortaya çıkmaya devam ediyor. Bugüne kadar dünya çapında 500'den az vaka tespit edilmişti.
İngiltere'deki Kent Üniversitesi'nden moleküler parazitoloji uzmanı Dr. Anastasios Tsaousis, "Bence gelecekte daha fazla vaka olacak. Bunu dünya çapında göreceğiz" diyerek endişesini dile getiriyor.
Otellerinin yakınındaki doğal bir kaplıcada saatlerce su kaydıraklarından aşağı kaydıktan sonra Jordan'ın başı ağrımaya başladı.
Eve döndükten sonra ağrıları şiddetlenen Jordan kusmaya başladı. Ailesi çocuğu hemen hastaneye götürmeye karar verdi.
Burada halüsinasyonlar başladı ve küçük çocuk onlara tavanda böceklerin süründüğünü gördüğünü söyledi.
Steve, "Bize bakıyor ama kim olduğumuzu bilmiyordu. Sanırım kendisinin kim olduğunu da bilmiyordu" diye yaşadıklarını anlattı.
Doktorlar Jordan'ın hastalığının ne olduğunu anlamaya çalışırken, nöbet geçiren çocuk kaldırıldığı yoğun bakım ünitesinde hayatını kaybetti.
PAM'ın birçok kurbanı gibi, Jordan'ın da başlangıçta menenjit olduğu düşünülmüştü çünkü iki rahatsızlığın belirtileri erken evrelerde birbirine benzeyebiliyordu.
Doktorlar olayı kavradığında artık çok geçti. Enfeksiyon, beyninde ciddi şişmeye ve geri dönüşü olmayan hasara yol açmıştı.
Son 20 yılda, bu vakalar giderek artan bir oranda İtalya ve Belçika da dahil kuzey yarımküredeki ülkelerde tespit edildi.
Son 15 yılda, Minnesota da dahil ABD'nin daha soğuk kuzey eyaletlerinde de yeni enfeksiyon vakaları bildirildi .
Geçen yıl Slovakya'da naegleria fowleri enfeksiyonunun ilk doğrulanmış vakası kayıtlara geçti.
Vakalar, amipin geleneksel olarak ilişkilendirildiği göller ve nehirlerin dışındaki ortamlarla da bağlantılı bulundu.
Tayvan'da 2023 yılında bir erkek, kapalı bir sörf tesisinde naegleria fowleri bakterisine maruz kaldıktan sonra hayatını kaybetti.
Aynı yıl ABD'de ise bir çocuk, kirlenmiş bir su oyun alanında enfekte oldu ve yaşama veda etti.
İklim değişikliği gölleri ve göletleri daha yüksek sıcaklıklara ulaştırdıkça, amip daha önce soğuk olduğu için yaşayamadığı bölgelere doğru yayılmaya başlıyor.
Hastalık erken evrede teşhis edilirse, doktorlar hastaları çeşitli ilaçlarla tedavi etmenin yanı sıra beyindeki şişmeyi azaltmaya yönelik önlemler de alıyorlar. Fakat yine de hayatta kalma oranı son derece düşük.
Communications Medicine dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, sonuçları bilinen 200 kişiden yarısından fazlası sağ kaldı. Bu oran, yaklaşık %3 olan geçmişteki sağ kalma oranının çok üzerinde.
Bulgular, beyin yiyen amip kaynaklı enfeksiyonların daha önce düşünüldüğü kadar tedavi edilemez olmayabileceğini gösteriyor.
Güvende kalma yolları
Sıcak tatlı suda yüzerken, suyun burna kaçma riskini azaltmak için önlemler alınması öneriliyor. Bu önlemler arasında suya dalarken veya atlarken burnunuzu tutmak veya burun tıpası kullanmak yer alıyor.
Su seviyesinin düşük olduğu veya çok sıcak aylarda durgun tatlı sularda dalış yapmaktan kaçınmak .Ev tipi kullanımlar için şebeke sularına güvenmiyorsanız veya steril olmayan su kullanıyorsanız suyu kaynatıp soğutarak temizliğini sağlayabilirsiniz.
