Meyve sebzeler zehirleyici olabiliyorlar. Bilindiği gibi Pestisit (pesticide), zararlı organizmaları (böcekler, yabancı otlar, mantarlar, kemirgenler vb.) kontrol etmek veya yok etmek amacıyla kullanılan kimyasal maddeler. Tarımda bitkisel ürünlerin verimliliğini artırmak ve zarar görmesini engellemek için sıklıkla kullanılıyor.
KAÇ TÜRLÜ PESTİST VAR?
Pestisitler etki alanlarına göre gruplandırılıyorlar.
İnsektisit: Böcekleri öldürmek için.
Herbisit: Yabancı otları yok etmek için. Otkıranlar
Fungisit: Mantar hastalıklarına karşı.
Rodentisit: Kemirgenleri kontrol etmek için.
Akarisit: Akarları öldürmek için.
Pestisit kalıntısını nasıl anlarız?
Buna bağlı olarak pestisit kalıntıları, gıda ürünlerinde ya da çevrede bulunabiliyor. Bu kalıntılar sağlığa zararlı olabileceğinden kontrol edilmesi önemli. Pestisit kalıntısının varlığını anlamak için şu belirtiler gözlenebilmekte:
Gıda ürünlerinde standart dışı koku, tat veya görünüm.
İnsanlarda pestisit zehirlenmesi belirtileri: Baş ağrısı, mide bulantısı, kusma, baş dönmesi, solunum zorluğu.
Çevrede ölü böcekler veya hayvanlar.
tespit için Hangi Analizler Yapılır?
Dolayısıyla pestisit kalıntılarının tespiti için laboratuvar analizleri gereklidir. En yaygın kullanılan yöntemler şunlar:
- Gaz Kromatografisi (GC): Uçucu organik pestisitlerin tespitinde kullanılmakta.
- Sıvı Kromatografisi (LC-MS/MS): Daha az uçucu ve polar pestisitlerin tespitinde etkili.
- Enzim İmmunoassay Yöntemleri: Pestisitlerin hızlı tarama analizlerinde kullanılmakta.
- Spektroskopik Yöntemler: Özellikle tarımsal ürünlerde pestisit türlerinin ve miktarlarının tespiti için uygun.
- Multiresidu Analiz Yöntemleri: Gıda ürünlerindeki birden fazla pestisit türünün eş zamanlı analizi için kullanılır.
Pestisit analizi, uzman laboratuvarlar tarafından hassas cihazlarla yapılmalı Ürünlerin pestisit kalıntı limitlerinin (MRL) yasal sınırlar içinde olup olmadığının kontrolü, halk sağlığı ve ihracat gereklilikleri açısından önemli.
Pestisit kalıntı analizi yaptırmak için akredite laboratuvarlara başvurabilirsiniz.
Pestisit hangi gıdalarda SIK görülür?
Gıda mühendislerine göre pestisit kalıntıları, genellikle tarım ürünlerinde görülür ve bazı gıdalar bu konuda daha riskli.
Bunun nedeni, bu ürünlerin zararlılara karşı korunmak için sık sık pestisitlerle işlem görmesidir. İşte pestisit kalıntılarının en sık rastlandığı gıdalar:
Meyveler
Elma: Tarımda sık kullanılan pestisitlerin en çok görüldüğü meyvelerden biridir.
Çilek: Yumuşak yapısı nedeniyle pestisit kalıntılarına oldukça açıktır.
Üzüm: Özellikle taze tüketilen ve şarap yapımında kullanılan üzümlerde pestisit kalıntılarına sık rastlanır.
Şeftali, kayısı ve nektarin: İnce kabuklu meyveler olduğundan pestisitler kolayca nüfuz edebilir.
Sebzeler
Biber: Tarımda yoğun pestisit uygulaması yapılan sebzelerden biridir.
Ispanak ve lahana: Yapraklı sebzeler pestisitleri yüzeylerinde tutabilir.
Domates: Pestisit kalıntılarının görülebileceği yaygın bir sebzedir.
Patates: Kök sebzelerden olduğu için toprağa uygulanan pestisitlerden etkilenebilir.
Tahıllar ve Baklagiller
Pirinç: Tarım sırasında su ve toprakta kullanılan pestisitlerden etkilenebilir.
Buğday: Ekmek ve unlu mamullerle ilişkilendirilen pestisit kalıntıları sıkça tespit edilir.
Mercimek ve fasulye: Kurutulmuş baklagillerde düşük miktarda da olsa pestisit bulunabilir.
Çay ve Kahve
Çay ve kahve yapraklarında yetiştirme aşamasında kullanılan pestisitler kalıntı bırakabilir.
Kuruyemişler ve Yağlı Tohumlar
Fındık ve badem: Tarımda kullanılan pestisit kalıntıları bulunabilir.
Ayçiçeği ve zeytin: Özellikle zeytinyağı üretiminde kullanılan zeytinlerde pestisit izleri tespit edilebiliyor.
tüketici olarak ne yapabiliriz?
Tüketici olarak organik ürünler tercih edin: Organik sertifikalı ürünler pestisit kullanımını sınırlandırır.
İyice yıkayın: Su ve karbonat karışımıyla yıkamak, yüzeydeki pestisitleri kısmen azaltabilir.
Kabuk soyma: Kabuklu gıdalarda pestisit kalıntılarını azaltmanın etkili bir yoludur.
Yerel üreticilerden alın: Kimyasal kullanımının daha az olduğu küçük ölçekli üreticileri tercih edilebilir
